I GSK 990/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki W. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora ARiMR. Decyzja ta ustaliła kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu działania "rolnictwo ekologiczne" (PROW 2014-2020). Sąd pierwszej instancji uznał, że doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, mających na celu uzyskanie przez spółkę korzyści sprzecznych z celami unijnego prawodawstwa rolnego. Z. B., właściciel gruntów, wydzierżawił je różnym podmiotom, w tym skarżącej spółce, której był prezesem. Sąd uznał, że podmioty te nie prowadziły samodzielnej działalności rolniczej, a cały mechanizm miał na celu obejście prawa i uzyskanie wyższych płatności. Skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące braku pouczenia świadków i wiarygodności zeznań. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd potwierdził, że stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy i WSA, wskazuje na stworzenie sztucznych warunków w celu maksymalizacji dopłat, co jest sprzeczne z art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Sąd pominął również wniosek dowodowy spółki jako nieistotny dla rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 60 rozporządzenia 1306/2013 w kontekście dopłat obszarowych, ocena sztucznych warunków, wykorzystanie dowodów z innych postępowań.
Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania dopłat rolnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych płatności obszarowych, w rozumieniu art. 60 rozporządzenia 1306/2013, stanowi podstawę do odmowy przyznania tych płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami prawodawstwa rolnego stanowi podstawę do nieprzyznawania płatności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podział gruntów i zgłoszenie ich do płatności przez różne powiązane podmioty, zamiast przez jednego właściciela, miało na celu obejście limitów i uzyskanie wyższych dopłat, co jest sprzeczne z celami prawodawstwa rolnego.
Czy zeznania świadków złożone w postępowaniu karnym, bez pouczenia o prawie do odmowy zeznań, mogą stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zeznania świadków z innego postępowania mogą być dowodem w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli nie było bezpośredniego przesłuchania i pouczenia, o ile nie są sprzeczne z prawem i przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy.
Uzasadnienie
Organy administracji miały prawo oprzeć się na protokołach z zeznań świadków z postępowania karnego na podstawie art. 75 § 1 k.p.a., traktując je jako dowód z dokumentu urzędowego (art. 76 k.p.a.). Brak pouczenia o prawie odmowy zeznań (art. 83 k.p.a.) nie dezawuuje tych zeznań jako dowodu.
Czy zeznania świadka, który w trakcie ich składania był w stanie choroby psychicznej, mogą być uznane za wiarygodne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zeznania te znajdują potwierdzenie w relacjach innych świadków i układają się w logiczną całość, a organ administracji ocenił je uwzględniając dostępne informacje (np. opinie biegłych).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił zeznania K. P., uwzględniając opinię biegłych psychiatrów i fakt, że relacje tego świadka korespondowały z zeznaniami innych osób, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego.
Przepisy (19)
Główne
rozporządzenie 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Nakazuje nieprzyznawać korzyści, jeśli stwierdzono, że warunki ich uzyskania zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego.
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
rozporządzenie 1307/2013 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za chybiony z przyczyn formalno-konstrukcyjnych z powodu braku wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej.
Rozporządzenie ekologiczne § § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r.
Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za chybiony, gdyż WSA nie dokonywał w tym kontekście interpretacji kwestionowanej przez skarżącą.
k.p.a. art. 83 § § 2 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy prawa odmowy zeznań w postępowaniu administracyjnym. Sąd uznał, że nie miał zastosowania w sytuacji wykorzystania zeznań z postępowania karnego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
k.p.a. art. 76
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy dowodu z dokumentu urzędowego.
k.p.a. art. 82
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oceny wiarygodności zeznań świadków.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego i zależnego. Sąd analizował ten przepis w kontekście posiadania gruntów.
Dz.U. 2020 poz 256 art. 83 § § 2 i § 3
Dotyczy prawa odmowy zeznań w postępowaniu administracyjnym.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie art. 60 rozporządzenia 1306/2013. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię § 2 Rozporządzenia ekologicznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję w sytuacji naruszenia art. 83 § 2 i 3 k.p.a. (brak pouczenia świadków). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję w sytuacji naruszenia art. 82 k.p.a. (wiarygodność zeznań K. P.).
Godne uwagi sformułowania
stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych płatności • podmioty nie były nastawione na produkcję rolną i prowadzenie gospodarstwa • mechanizm mający na celu obejście prawa i uzyskanie wyższych płatności • przesłanka obiektywna polegała na tym, że grunty stanowiące własność Z. B. wydzierżawił on sztucznie wykreowanym podmiotom powiązanym osobowo, rodzinne, organizacyjnie, zawodowo i biznesowo, podczas gdy on sam był osobom decydującą o prowadzeniu działalności rolniczej na tych gruntach. • przesłanka subiektywna polegała na przedstawieniu powiązań osobowych, rodzinnych, zawodowych, organizacyjnych i biznesowych pomiędzy Z. B. a podmiotami, którymi wydzierżawiono grunty. • Złożenie wielu wniosków o przyznanie płatności obszarowych przez różne podmioty, którym Z. B. wydzierżawił grunt zamiast jednego wniosku złożonego przez niego na całość gruntów, pozwoliło obejść limity powierzchni uprawniających do przyznania płatności.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
sprawozdawca
Joanna Salachna
przewodniczący
Piotr Kraczowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 60 rozporządzenia 1306/2013 w kontekście dopłat obszarowych, ocena sztucznych warunków, wykorzystanie dowodów z innych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania dopłat rolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego nadużycia systemu dopłat unijnych poprzez tworzenie sztucznych struktur, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na środki publiczne i zasady uczciwej konkurencji.
“Czy spółka stworzyła "sztuczne warunki" do wyłudzenia unijnych dopłat? NSA rozstrzyga.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.