I GSK 989/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię rozporządzeń UE dotyczących płatności bezpośrednich i warunków uzyskania pomocy, a także naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 83 i 82 KPA, dotyczące pouczania świadków i oceny ich zeznań. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo ustaliły stworzenie sztucznych warunków do uzyskania wyższych płatności obszarowych, co jest sprzeczne z celem art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Ustalono, że grunty należące do Z. B. i E. B. zostały sztucznie zadeklarowane przez powiązane podmioty, w tym skarżącą spółkę, w celu uzyskania nieuzasadnionych korzyści. Działalność spółki była formalna i ekonomicznie nieuzasadniona. Sąd odrzucił zarzuty procesowe, wskazując, że organy mogły oprzeć się na zeznaniach świadków z postępowania karnego, a protokoły te stanowią dowód z dokumentu urzędowego. Zarzuty dotyczące prawa materialnego również uznano za chybione, w tym ze względów formalnych dotyczących braku wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych rozporządzenia oraz błędnego zastosowania przepisów dotyczących płatności ekologicznych zamiast płatności bezpośrednich. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zapobiegania nadużyciom w systemie płatności obszarowych UE, ocena dowodów z postępowań karnych w postępowaniu administracyjnym, definicja 'sztucznych warunków'.
Dotyczy specyficznej sytuacji podziału gruntów i zgłaszania ich do płatności przez powiązane podmioty.
Zagadnienia prawne (5)
Czy organy administracji mogą oprzeć ustalenia faktyczne na zeznaniach świadków złożonych w postępowaniu karnym, nawet jeśli świadkowie ci byli jednocześnie podejrzanymi i nie zostali pouczeni o prawie do odmowy zeznań w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy mogą oprzeć się na zeznaniach świadków z postępowania karnego, ponieważ protokoły te stanowią dowód z dokumentu urzędowego (art. 76 KPA), a nie dowód z zeznań świadka w postępowaniu administracyjnym, co wyłącza obowiązek pouczenia o prawie do odmowy zeznań (art. 83 KPA).
Uzasadnienie
Zeznania świadków z postępowania karnego, udostępnione organowi administracji, stanowią dowód z dokumentu urzędowego. Organ nie ma obowiązku bezpośredniego przesłuchiwania świadków ani pouczania ich o prawach wynikających z art. 83 KPA w takiej sytuacji.
Czy przyznanie waloru wiarygodności zeznaniom świadka, który w późniejszym postępowaniu karnym odwołał zeznania i wskazał na chorobę psychiczną, jest naruszeniem art. 82 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zeznania tego świadka znajdują potwierdzenie w zeznaniach innych świadków, a organ dokonał swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów, uwzględniając przy tym treść opinii biegłych.
Uzasadnienie
Ocena wiarygodności zeznań świadka, nawet jeśli odwołał je później, jest elementem swobodnej oceny dowodów przez organ. Jeśli relacje tego świadka korespondują z innymi dowodami i tworzą logiczną całość, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych, nawet jeśli organ był świadomy stanu psychicznego świadka.
Czy uzyskanie płatności obszarowych przez podmioty powiązane, które zgłosiły grunty w sposób maksymalizujący stawki dopłat, stanowi stworzenie sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 rozporządzenia 1306/2013?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli warunki wymagane do uzyskania korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego.
Uzasadnienie
Sztuczne warunki oznaczają sytuację, w której podmiot ubiegający się o płatności działa w sposób niezgodny z intencjami prawodawcy, np. poprzez tworzenie powiązań między podmiotami w celu obejścia limitów lub uzyskania wyższych stawek. Działalność formalna i ekonomicznie nieuzasadniona świadczy o sztuczności.
Czy zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013 jest skuteczny, jeśli nie wskazano konkretnej jednostki redakcyjnej (litery) tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut jest nieskuteczny z przyczyn formalno-konstrukcyjnych, ponieważ nie poddaje się kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
Autor skargi kasacyjnej musi precyzyjnie wskazać, która część przepisu została naruszona. Brak takiego wskazania uniemożliwia sądowi ocenę zarzutu.
Czy błędna wykładnia § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa w sprawie płatności ekologicznych może stanowić podstawę skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej płatności bezpośrednich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sprawa dotyczy płatności bezpośrednich, a nie płatności ekologicznych.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące płatności ekologicznych nie mają zastosowania do sprawy o płatności bezpośrednie, które są regulowane innymi aktami prawnymi. Zastosowanie niewłaściwych przepisów czyni zarzut chybionym.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
rozporządzenie 1307/2013 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009
rozporządzenie ekologiczne § § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
k.p.a. art. 83 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 82
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie art. 60 rozporządzenia 1306/2013 (uznanie sztucznych warunków). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię § 2 rozporządzenia ekologicznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji naruszenia art. 83 § 2 i 3 k.p.a. (brak pouczenia świadków). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji naruszenia art. 82 k.p.a. (wiarygodność zeznań K. P.).
Godne uwagi sformułowania
organy prawidłowo przyjęły, że spełnione zostały przesłanki obiektywne i subiektywne dla uznania, że doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wyższych płatności obszarowych. • bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. • protokoły przesłuchań są dowodami z dokumentu urzędowego, o jakim stanowi art. 76 k.p.a.
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący sprawozdawca
Bogdan Fischer
sędzia
Piotr Kraczowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zapobiegania nadużyciom w systemie płatności obszarowych UE, ocena dowodów z postępowań karnych w postępowaniu administracyjnym, definicja 'sztucznych warunków'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału gruntów i zgłaszania ich do płatności przez powiązane podmioty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego oszustwa na środkach unijnych w rolnictwie, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na wykorzystanie funduszy publicznych i złożoność prawną.
“Rolnicze dopłaty UE: Jak sztuczne podziały gruntów prowadzą do utraty milionów?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.