I GSK 962/25

I GSK 962/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Gl 577/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-02-25
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 1, § 3 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku P. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 577/24 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 1606/RT/2024 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania z tytułu zwrotu dofinansowania ze środków unijnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 25 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 577/24, oddalił skargę P.G. (skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego (organ) z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr 1606/RT/2024 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania z tytułu zwrotu dofinansowania ze środków unijnych.
Skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w złożonej skardze kasacyjnej od ww. wyroku Sądu I instancji zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania podniesiono, że sytuacja majątkowa, spowodowana między innymi opisanymi w poprzednich pismach problemami zdrowotnymi skarżącego jest bardzo trudna. Z uwagi na chorobę, osiągane przychody pozostawały i pozostają na minimalnym poziomie. Skarżący kasacyjnie ma na utrzymaniu jeszcze żonę oraz małoletnie dziecko, nie posiada nieruchomości. Dodatkowo posiada zobowiązania, w tym:
a. wobec ZUS,
b. podatek z działalności gospodarczej około 1.000,00 zł miesięcznie,
c. opłaty bieżące, utrzymanie mieszkania, media - około 1.000,00 zł miesięcznie,
d. opłaty na leczenie (koszt miesięczny ok. 500,00 zł), zakup leków, częste wyjazdy do lekarzy specjalistów.
Z kolei przychody utrzymują się na niskim poziomie. Żona skarżącego, z którą prowadzi gospodarstwo domowe otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 4 000 zł netto / miesiąc. Wszczęcie egzekucji przeciwko skarżącemu nie doprowadziłoby do zaspokojenia należności. Mając na względzie znaczną jej wysokość oraz fakt, iż przymusowa zapłata tej należności skutkowałaby dla skarżącego utratą środków koniecznych do bieżącego utrzymania siebie, żony i dziecka, w tym koniecznością zaprzestania leczenia z uwagi na brak koniecznych środków finansowych, a w konsekwencji utratą zdrowia – niniejszy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji uznać należy za zasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, instytucja ta znajduje również zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym.
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony uregulowanej w tym przepisie (np. postanowienia NSA z: 3 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1427/11, z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I FZ 90/20).
Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem wskazywać konkretne okoliczności świadczące o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z: 1 marca 2019 r. sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II FZ 856/19).
Strona skarżąca powinna przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja kwoty wynikającej z przedmiotowej decyzji może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do pełnej sytuacji materialnej i finansowej skarżącego.
W rozpoznanej sprawie możliwość takiej analizy nie zachodzi. Skarżący podniósł, że jego sytuacja wyjaśniona została szczegółowo w jego "poprzednich pismach". Przede wszystkim zaznaczyć należy, że argumentacja skarżącego przemawiająca za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w dużej mierze sprowadza się do powtórzenia twierdzeń zawartych we wcześniejszym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartym w skardze do Sądu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 577/24 odmówił skarżącemu zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji uznał, że wniosek nie został przez skarżącego należycie uzasadniony. W szczególności nie uprawdopodobnił on niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Skarżący bowiem nie poparł swych twierdzeń odpowiednimi dokumentami przedstawiającymi jego pełną sytuację finansową i majątkową. Jedynie wybiórczo podał informacje o przyszłych przychodach z umowy zlecenia oraz o stanie swojego zdrowia.
Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wyjaśnieniach skarżącego odnoszących się do jego stanu zdrowia (twardzina układowa), która uniemożliwiła skarżącemu wykonywanie czynności zawodowych i pozyskiwanie przychodów. Potwierdzeniem stanu zdrowia skarżącego miałyby być załączniki 6 – 16 do skargi, których jednak do skargi nie dołączono. W skardze opisano również stan majątkowy skarżącego wskazując, że przychody pozostawały na minimalnym poziomie – w ciągu ostatnich pięciu miesięcy przychody wyniosły łącznie 7 695,30 zł. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości. Żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 4 000 zł netto / miesiąc. Gospodarstwo domowe skarżącego utrzymuje się z oszczędności oraz z pomocy najbliższej rodziny. Od kwietnia 2024 r. skarżący posiada umowę zlecenia z [...] na usługi Asystenta Osobistego Osób Niepełnosprawnych, a przyszły zarobek wyniesie ok. 4 140 zł brutto (w załączniku do skargi).
Przechodząc do oceny wniosku skarżącego, zawartego w skardze kasacyjnej należy zauważyć, że stosownie do treści art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez skarżącego ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą odmowy zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. W tym kolejnym postępowaniu nie dochodzi do zmiany ciężaru dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wciąż obowiązek ten ciąży na wnioskodawcy, który ewentualnie przedstawiając wnikliwą argumentację popartą stosownymi dokumentami, powinien przekonać Sąd do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesione w obecnie ocenianym wniosku argumenty strony nie uprawdopodabniają w sposób należyty wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności, przemawiających za uwzględnieniem jego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ograniczając się w istocie do przywołania argumentacji zawartej we wcześniejszych pismach.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że dla wykazania spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie jest wystarczającym sam wywód strony dotyczący ogólnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę (vide: J. P. Tarno /w:/ J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).
Skarżący wprawdzie wskazał jak kształtuje się jego sytuacja finansowa, ale w żaden sposób nie uprawdopodobnił swoich twierdzeń, w szczególności nie załączył do wniosku materiałów źródłowych, tj. PIT czy wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich kilku miesięcy. Również w aktach sprawy brak jest ww. dokumentów. Brak dokumentów uprawdopodobniających oświadczenie zawarte we wniosku uniemożliwia ocenę czy wymierzona opłata znacznie przewyższa możliwości finansowe strony. Powtórzyć należy, że powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżący powinien chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie stosownymi dokumentami, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne twierdzenia. Dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji obciąża stronę skarżącą. Sąd powinien mieć o nich wiedzę i powinien mieć możliwość ich zweryfikowania.
Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej Sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania decyzji ponownie. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, skarżący może wówczas przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie
wykonania zaskarżonej decyzji.
Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.