Orzeczenie · 2025-09-23

I GSK 961/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacje oświatoweszkoły niepublicznekontrolafinansowanie oświatyustawa o finansowaniu zadań oświatowychNSAskarga kasacyjnasamorząd terytorialnyuchwała rady powiatu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki Z. Sp. z o.o. prowadzącej szkołę niepubliczną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty Sochaczewskiego o wstrzymaniu przekazywania dotacji oświatowej dla szkoły do czasu umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych. Organ dotujący powołał się na art. 36 ust. 7 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, wskazując na uporczywe uchylanie się spółki od udostępnienia dokumentacji kontrolnej, w tym list obecności uczniów. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, uznając, że spółka nie wywiązała się z obowiązku umożliwienia kontroli. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując zasadność wstrzymania dotacji, zakres żądanych dokumentów oraz stosowanie przepisów Prawa przedsiębiorców. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw. NSA podkreślił, że spółka była zobowiązana do udostępnienia dokumentacji, a jej brak uzasadniał wstrzymanie dotacji. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące stosowania Prawa przedsiębiorców, wskazując, że prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą. NSA potwierdził, że WSA prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kontroli dotacji oświatowych, wstrzymania ich wypłaty w przypadku braku współpracy ze strony szkoły oraz stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców w kontekście działalności oświatowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku udostępnienia dokumentacji kontrolnej; interpretacja przepisów Prawa przedsiębiorców ma charakter ogólny dla działalności oświatowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wstrzymanie przekazywania dotacji oświatowej jest uzasadnione w sytuacji, gdy szkoła niepubliczna odmawia udostępnienia dokumentacji kontrolnej, w tym list obecności uczniów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie dotacji jest uzasadnione, jeśli szkoła uporczywie uchyla się od umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych, co stanowi podstawę do zastosowania art. 36 ust. 7 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że szkoła nie wywiązała się z obowiązku umożliwienia kontroli organowi dotującemu poprzez nieudostępnienie wymaganej dokumentacji, co stanowiło podstawę do wstrzymania dotacji.

Czy przepisy Prawa przedsiębiorców mają zastosowanie do kontroli szkół niepublicznych prowadzonych w ramach systemu oświaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Prawa przedsiębiorców nie mają zastosowania, ponieważ prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu prawa.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo oświatowe w art. 170 ust. 1 stanowi, że prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą, co wyklucza stosowanie przepisów Prawa przedsiębiorców do kontroli w tym zakresie.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na wniosek strony w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a jedynie weryfikują legalność działań organów. Dowód uzupełniający z dokumentu jest dopuszczalny wyjątkowo, gdy jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które w tej sprawie nie wystąpiły.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne w postępowaniu kasacyjnym weryfikują legalność zaskarżonych orzeczeń, a nie ustalają stan faktyczny. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego jest wyjątkiem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję o wstrzymaniu przekazywania dotacji oświatowej.

Przepisy (20)

Główne

u.f.z.o. art. 36 § ust. 7

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Umożliwia wstrzymanie przekazywania dotacji w przypadku uporczywego uchylania się lub udaremniania przez szkołę niepubliczną czynności kontrolnych.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy wnoszenia skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania).

Prawo oświatowe art. 170 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Stwierdza, że prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą.

Pomocnicze

u.f.z.o. art. 36 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Reguluje kompetencje organu dotującego do przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, w tym prawo do wglądu do dokumentacji i list obecności.

u.f.z.o. art. 38 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Upoważnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu przeprowadzania kontroli.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego z dokumentu w wyjątkowych sytuacjach.

k.s.h. art. 12

Ustawa z dnia 6 marca 1981 r. Kodeks spółek handlowych

Prawo przedsiębiorców art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Prawo przedsiębiorców art. 47 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Prawo przedsiębiorców art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Prawo przedsiębiorców art. 51

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Prawo przedsiębiorców art. 59 § ust. 1 i 7

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

ustawa o systemie oświaty art. 90 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

ustawa o systemie oświaty art. 90 § ust. 3d

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

ustawa o systemie oświaty art. 90 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

ustawa o systemie oświaty art. 90 § ust. 3h

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

ustawa o systemie oświaty art. 90 § ust. 2f

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Konstytucja RP art. 171 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego.

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje ustanawianie aktów prawa miejscowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrzymanie w mocy decyzji o wstrzymaniu dotacji z powodu braku udostępnienia dokumentacji kontrolnej. • Stwierdzenie, że prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą, co wyklucza stosowanie Prawa przedsiębiorców.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (m.in. art. 36, 38 u.f.z.o., art. 90 u.s.o.) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 145 p.p.s.a. w zw. z k.p.a., art. 106 § 3 p.p.s.a.) przez niewłaściwe uznanie stanu faktycznego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego. • Zarzuty naruszenia przepisów Prawa przedsiębiorców.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie skarżącego wykazuje znamiona uporczywości w uchylaniu się, a nawet udaremnianiu przeprowadzenia czynności kontrolnych • nie jest akceptowalne stanowisko strony, które odmawia przedstawienia osobom kontrolującym dokumentów źródłowych • prowadzenie szkoły lub placówki [...] nie jest działalnością gospodarczą

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Jacek Boratyn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli dotacji oświatowych, wstrzymania ich wypłaty w przypadku braku współpracy ze strony szkoły oraz stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców w kontekście działalności oświatowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udostępnienia dokumentacji kontrolnej; interpretacja przepisów Prawa przedsiębiorców ma charakter ogólny dla działalności oświatowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między organem dotującym a placówką oświatową w kwestii kontroli wydatkowania środków publicznych, co jest istotne dla sektora edukacji i samorządów.

Szkoła nie dostała dotacji, bo ukrywała dokumenty? NSA rozstrzyga.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst