I GSK 960/21

I GSK 960/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Henryk Wach
Izabella Janson /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2127/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-13
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art, 2, art. 7, art. 8 ust. 1 i ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1 i ust. 2, art. 92 ust. 1, art. 178 ust. 1, art. 184 zd. 1 oraz art. 233 ust. 1, ust. 2 i ust, 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) , art. 151 , art. 133 § 1 , art. 134 § 1 , art. 141 § 4, art. 10, art. 90 § 1 i § 2, art. 139 § 2 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8 § 1 i § 2 , art. 138 § 1 pkt 1, art. 151 § 2 art. 145 § 1 pkt 5 , art. 146 § 1, art. 77 § 1 i art. 81a § 1  , art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 2127/19 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 września 2019 r. nr 1/CE/DNW/2019/ARiMR w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji w sprawie udzielenia wsparcia z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC z naruszeniem prawa 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2020r., sygn. akt V SA/Wa 2127/19 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. M. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej też: "Prezes ARiMR", "organ II instancji") z 24 września 2019r., nr 1/CE/DNW/2019/ARiMR w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji w sprawie udzielenia wsparcia z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC z naruszeniem prawa.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych, rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Na podstawie art. 191 p.p.s.a. wniósł również o uchylenie niezaskarżalnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z 5 listopada 2020r. o skierowaniu przedmiotowej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
A) wydanie wyroku w warunkach nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), wskutek naruszenia przez Sąd I instancji:
1) art, 2, art. 7, art. 8 ust. 1 i ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1 i ust. 2, art. 92 ust. 1, art. 178 ust. 1, art. 184 zd. 1 oraz art. 233 ust. 1, ust. 2 i ust, 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. z 1997r., Nr 78, poz. 483) w związku z art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z 25 lipca 2002r. (dalej: "p.u.s.a.");
2) art. 10, art. 90 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 139 § 2 i § 3 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19");
3) § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 - wydanego bez podstawy prawnej - Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (dalej: "Zarządzenie nr 39 Prezesa NSA");
4) § 1 pkt 1 Zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 października 2020r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2020r. (dalej: "Zarządzenie Prezesa WSA");
5) § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020r., poz. 1758 ze zm. wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020r.,Dz.U. z 2020r., poz. 1829, dalej: "Rozporządzenie Rady Ministrów"), a także art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019r., poz. 1239 z późn. zm.);
6) art. 45 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie skutkujące rozpoznaniem sprawy skarżącego na posiedzeniu niejawnym bez prawidłowej podstawy prawnej i z naruszeniem przepisów obligujących Sąd do rozpoznania sprawy na rozprawie oraz do publicznego (jawnego) ogłoszenia wyroku, wskutek zastosowania przez Sąd przepisów niespełniających konstytucyjnych standardów legislacji, przez co pozbawiono skarżącego prawa do rzetelnego procesu sądowego oraz sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy przez Sąd administracyjny.
B) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") i art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 146 § 1 k.p.a. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a), § 5 ust. 1, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (zwanego dalej: "Rozporządzeniem RM") oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wadliwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji II instancji, wadliwe oddalenie skargi i błędne niedostrzeżenie, że organ II instancji winien uchylić decyzję II instancji w całości i orzec co do istoty sprawy przez odmowę uchylenia decyzji o wsparciu (wobec niespełnienia się przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) zamiast utrzymywać ją w mocy, jak również przez pominięcie istotnej argumentacji skarżącego, a tym samym nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącego, nierozpoznanie sprawy w całości i sporządzenie niepełnego uzasadnienia wyroku przez Sąd;
2) art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 81a § 1 k.p.a. przez nieprawidłowe zbadanie sprawy i błędne przyjęcie (pomimo braku w aktach dowodów, potwierdzających taką tezę), że skarżący prowadził jednoczesny zbiór owoców zielonych i owoców dojrzałych z tych samych roślin, podczas gdy z oświadczeń przedstawicieli skarżącego składanych w toku kontroli w 2013r. wynika fakt odwrotny - tj. że z tych samych roślin zbiór zielony i zbiór handlowy nie był prowadzony jednocześnie, zaś okoliczność prowadzenia zbioru zielonego i zbioru handlowego jednocześnie z tych samych roślin nie została nawet ustalona przez organ w decyzji II instancji (co należy uznać za naruszenie zasad kontroli legalności aktów administracyjnych i przyjęcie przez Sąd kompetencji organu i orzekanie na niekorzyść skarżącego);
3) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także art. 153 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji II instancji, wadliwe oddalenie skargi i błędne niedostrzeżenie, że 1) organ II instancji nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie i bezzasadnie przyjął, że została spełniona przesłanka wznowienia postępowania w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych/dowodów istniejących w dniu wydania decyzji o wsparciu, nieznanych organowi w tej dacie, podczas gdy wynikało z niego, że okoliczności w postaci prowadzenia zbiorów handlowych w czasie prowadzenia "zielonych zbiorów", jak i fakt dokonywania sprzedaży pomidorów dla celów handlowych nie były okolicznościami ani nowymi (organ przyznający wsparcie miał świadomość sposobu prowadzenia "zielonych zbiorów" przez skarżącego), a co istotniejsze, nie były okolicznościami istotnymi (sposób prowadzenia "zielonych zbiorów" przez skarżącego nie był zakazany na gruncie regulacji poświęconej temu zabiegowi - był dozwolony); 2) organ II instancji nie odniósł się w pełni do argumentacji prezentowanej przez skarżącego w toku całego postępowania, jak i w odwołaniu od decyzji I instancji (w tym dotyczącej nieziszczenia się przesłanki wznowienia postępowania z art, 145 § 1 pkt 5 k.p.a.); a także 3) organ II instancji nie wypełnił wiążących wytycznych sądowych;
4) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. przez wadliwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji II instancji, wadliwe oddalenie skargi i błędne przyjęcie, że nie ziściła się przesłanka utrwalonej praktyki orzeczniczej w sprawie (i w konsekwencji zaniechanie dokonania analizy tożsamości sprawy skarżącego i spraw p. A. O. i p. M. M.), podczas gdy taka utrwalona praktyka wystąpiła (sprawy chociażby p. A. O. i p. M. M. były sprawami o takim samym stanie faktycznym i prawnym, a w których organ I instancji odmówił uchylenia decyzji przyznających wsparcie w związku z kryzysem EHEC), a zatem organ II instancji winien był uznać, że organ I instancji w sposób pozbawiony usprawiedliwionych podstaw od niej odstąpił (w sprawie skarżącego winno zapaść tożsame rozstrzygnięcie, jak w przypadku wskazanych osób);
5) art. 153 p.p.s.a. poprzez naruszenie przez Sąd zasady związania wyrokiem WSA w Warszawie z 10 kwietnia 2019r., sygn. akt V SA/Wa 1921/18 i sformułowaną tam oceną prawną/wskazania co do dalszego postępowania dotyczące konieczności wydania przez organ decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie stwierdzenia tożsamości faktycznej i prawnej sprawy skarżącego i spraw p. A. O. oraz p. M. M. (Sąd był związany oceną, że w sprawie miałby zastosowanie art. 8 § 2 k.p.a. w razie przyjęcia tożsamości spraw);
6) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. przez wadliwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji II instancji, wadliwe oddalenie skargi oraz przyjęcie, że regulacja "zielonych zbiorów" nie wywołuje jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych podczas gdy mimo zastosowania różnych metod wykładni możliwe jest przyjęcie dwóch równouprawnionych interpretacji w tej mierze, w tym jednej dopuszczającej sposób prowadzenia "zielonych zbiorów" przyjęty przez skarżącego, co powinno prowadzić do rozstrzygnięcia tych wątpliwości na korzyść skarżącego;
7) art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) i c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1-3, art. 81 k.p.a. oraz art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. a) Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 48 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej przez wadliwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji II instancji, wadliwe oddalenie skargi i przyjęcie, że organ II instancji nie naruszył prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu oraz prawa do bycia wysłuchanym, mimo że uniemożliwił on skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji II instancji, w szczególności uniemożliwił złożenie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy A. O. i M. M. lub przesłuchanie świadków, a tym samym organ oparł rozstrzygnięcie na nieprawidłowo zebranym materiale dowodowym;
8) niezależnie od powyższego - art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c), art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wadliwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji II instancji, wadliwe oddalenie skargi i przyjęcie, że sentencja decyzji I instancji odpowiada prawu w sytuacji, gdy dotknięta jest ona wadą nieważności - rażąco narusza bowiem dyspozycję art. 151 § 2 k.p.a. - 1) jej sentencja nie zawiera powodów, dla których organ I instancji nie uchylił decyzji o wsparciu, 2) jej sentencja nie zawiera przepisów prawa, które decyzja o wsparciu rzekomo naruszała (elementy te zostały wskazane jedynie w uzasadnieniu decyzji), co skutkuje tym, że decyzja II instancji również dotknięta jest wadą nieważności (wobec zaniechania uchylenia decyzji I instancji wydanej z rażącym naruszeniem prawa).
C) Naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) art. 1, art. 6 ust. 2 oraz treści preambuły Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z 17 czerwca 2011r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (dalej: "Rozporządzenie 585/2011"); art. 84 ust. 1 lit. a) i ust. 2, art. 110 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (dalej: "Rozporządzenie 543/2011"); art. 112 ust. 1 rozporządzenia 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 182/2007 w sektorze owoców i warzyw z 21 grudnia 2007r.; § 4 ust. ł pkt 1 i 2 lit. a) Rozporządzenia RM przez ich błędna wykładnie i uznanie przez Sąd, że z przepisów tych wynika, iż niedopuszczalne było; prowadzenie "zielonych zbiorów" i zbioru handlowego na obszarze tej samej plantacji, która w całości objęta była tym środkiem, podzielenie plantacji na obszary i przeprowadzanie "zielonych zbiorów" etapami (w ocenie Sądu dopuszczalne było prowadzenie zbiorów w celach handlowych jedynie przed rozpoczęciem działania "zielone zbiory"), podczas gdy zbiór handlowy dojrzałych pomidorów w okresie trwania działania "zielone zbiory" (w stosunku do innych roślin, wobec których nie zastosowano jeszcze działania "zielone zbiory") czy też ich sprzedaż nie został żadnym przepisem zakazany, a zwłaszcza zakaz taki nie wynika z powołanych przepisów;
2) art. 3 i 5 ust. 1 - 5, art. 4 ust. 5 Rozporządzenia 585/2011; art. 85 ust. 1 i 3, art. 121 ust. 1 lit. a), b), c), ust. 2 lit. a), b), c) Rozporządzenia 543/2011; art. 85 ust. 1 - ust. 3 rozporządzenia 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z 21 grudnia 2007r. przez ich błędną wykładnię i ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie - nieuwzględnienie przy wykładni regulacji "zielonego zbioru" powyższych przepisów) przez Sąd i pominięcie, że przepisy te nie zakazywały prowadzenia "zielonych zbiorów" w sposób przyjęty przez skarżącego, a tym samym dozwalały na działanie skarżącego polegające na przeprowadzeniu "zielonych zbiorów" z podzieleniem plantacji na części i przeprowadzenie zbioru handlowego w odniesieniu do roślin, w stosunku do których nie rozpoczęto jeszcze "zielonego zbioru", co nie naruszało warunków przyznania skarżącemu wsparcia, gdyż w istocie było przygotowaniem tej części plantacji do działania "zielone zbiory";
3) art. 84 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia 543/2011 przez jego błędną wykładnię i uznanie przez Sąd, że wersja angielska tego przepisu (oraz wersja francuska i niemiecka) jest zbieżna z wersją polską (jakoby "całościowe" zbiory należało rozumieć w istocie jako "łączne" zbiory), a tym samym uznanie, że również wersja angielska (i inne wersje językowe) tego przepisu nie dopuszcza dokonywania zbioru owoców dojrzałych po rozpoczęciu "zielonego zbioru", tak aby po zakończeniu działalności na krzakach nie pozostały żadne owoce, w sytuacji gdy "total harvesting'' oznacza całościowe, nie zaś łączne zbiory (słowo "całościowe" nie jest synonimem pojęcia "łączne"), co implikuje konieczność interpretowania przepisów unijnych tak, jak nakazywałoby to ich brzmienie w innych wersjach językowych, a co prowadzi do wniosku, że działanie skarżącego polegające na przeprowadzeniu "zielonych zbiorów" z podzieleniem plantacji na części i przeprowadzenie zbioru handlowego w odniesieniu do roślin, w stosunku do których nie rozpoczęto jeszcze "zielonego zbioru", nie naruszało warunków przyznania skarżącemu wsparcia, gdyż w istocie było przygotowaniem tej części plantacji do działania "zielone zbiory";
4) przepisów § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a), § 5 ust. 1 i § 10 ust. 1 Rozporządzenia RM przez ich błędną wykładnię i ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie - nieuwzględnienie przy wykładni regulacji ..zielonego zbioru" powyższych przepisów oraz uznanie, że zachowanie skarżącego polegające na prowadzeniu "zielonych zbiorów" jednocześnie ze zbiorem handlowym (ale niejednocześnie w odniesieniu do tej samej rośliny, w stosunku do której był prowadzony "zielony zbiór"), podzielenie obszaru plantacji na obszary, dokonywanie "zielonych zbiorów" etapami, stanowiło naruszenie zasad przyznawania wsparcia i uzasadniało wydanie decyzji II instancji utrzymującej w mocy decyzję I instancji;
5) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu (nieuwzględnieniu przy wykładni regulacji "zielonego zbioru") przez Sąd zasady in dubio pro tributario, a także obowiązującej od 1 czerwca 2017r. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony i tym samym obowiązku przyjmowania - przy istnieniu wątpliwości interpretacyjnych, dotyczących pojęcia "zielonych zbiorów" i możności dokonywania w trakcie tego działania zbiorów handlowych w odniesieniu do innych roślin - takiej interpretacji relewantnych przepisów, która byłaby korzystniejsza dla beneficjenta.
Wniósł również na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. na podstawie art. 267 zd. 1 lit. b) i zd. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - o skierowanie pytania prejudycjalnego przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię preambuły, art. 3 i art. 5 oraz art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z 17 czerwca 2011r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, jak i art. 84 ust. 1 lit a) oraz art. 85 ust. 1 i 3 i art. 110 ust. 1, jak również art. 121 ust. 1 lit. a), b), c), ust. 2 lit. a), b), c) Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, jak i art. 85 ust. 1 - 3 rozporządzenia 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 celem ustalenia czy przepisy te dopuszczały prowadzenie "zielonych zbiorów" w ten sposób, że obszar wskazany we wniosku o przyznanie wsparcia został podzielony na obszary, każdy tak podzielony obszar był poddany uprzedniemu zbiorowi handlowemu przed poddaniem go "zielonym zbiorom", a zatem czy dopuszczalne było prowadzenie "zielonych zbiorów" na jednej części obszaru zgłoszonego do wsparcia i równoległe prowadzenie zbioru handlowego na innej części (poprzedzającego "zielone zbiory") obszaru (ale nigdy w stosunku do tej samej rośliny).
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów i wniosków skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z 27 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z 26 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu najdalej idącego, tj. nieważności postępowania z uwagi na pozbawienie skarżącego możliwości obrony swych praw, czyli naruszenia art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a. (pkt A) ppkt 1) - 6) petitum skargi kasacyjnej).
W tym zakresie wskazać należy, że w czasie rozpatrywania skargi przez Sąd I instancji istniała w krajowym porządku prawnym podstawa normatywna uprawniająca Sądy administracyjne do rozpoznawania skarg na posiedzeniach niejawnych. Stosowne dokumenty, na podstawie których podjęta została decyzja o rozpoznaniu skargi na posiedzeniu niejawnym, znajdują się w aktach. Wynika z nich, że skarga została pierwotnie skierowana do rozpoznania na rozprawie (zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału WSA w Warszawie z 5 października 2020r., k. 52), ale w związku z podjętym przez Prezesa WSA w Warszawie zarządzeniem nr 21 z 16 października 2020r. w sprawie wdrożenia działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 oraz objęciem przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z 9 października 2020r. obszaru Miasta Stołecznego Warszawy tzw. obszarem czerwonym, niezależnie od zgłoszonego przez stronę żądania przeprowadzenia rozprawy, w związku z obowiązującym stanem epidemii COVID-19, zarządzeniem z 5 listopada 2020r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na ten sam dzień (k.55 akt) w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. Przepis ten stanowił regulację szczególną względem art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. (por. stanowisko wyrażone na tle tych regulacji w uchwałach NSA o sygn. II OPS 6/19 i II OPS 1/20). O odwołaniu posiedzenia jawnego i skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym powiadomiony został telefonicznie pełnomocnik skarżącego 5 listopada 2020r. Złożył w tej kwestii pismo procesowe wnosząc o odwołanie posiedzenia niejawnego i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie wskazując, że jedynie w przypadku rozprawy z udziałem pełnomocnika możliwe byłoby dodatkowe wyjaśnienie spornych zagadnień lub przedstawienie szczegółów stanu faktycznego, a tym samym zapewnienie czynnego udziału skarżącego w postepowaniu.
Jak podnosi się w orzecznictwie, prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, w którym określono warunki ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem rozwiązań prawnych wprowadzonych w ustawie z 2 marca 2020r. była ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w czasie rozpoznawania sprawy istniały okoliczności uzasadniające zastosowanie tego rozwiązania (por. stanowisko NSA wyrażone w sprawach o sygn. III OSK 3743/21, I FSK 203/21, I GSK 1191/21, II FSK 136/21, III FSK 4409/21, II FSK 1242/21 - dostępne w internecie), które Sąd w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną także w pełni podziela). Wprowadzone ograniczenie odnosiło się do publicznego rozpoznania sprawy przez Sąd administracyjny, ale nie zawieszało innych uprawnień procesowych stron postępowania. Skarżący zainicjował skutecznie postępowanie przed Sądem administracyjnym, wydany w sprawie wyrok został mu doręczony, sporządzono na jego żądanie jego uzasadnienie, skorzystał ze środka odwoławczego w postaci skargi kasacyjnej. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), postępowanie dowodowe przeprowadza tylko w wyjątkowych przypadkach (zob. art. 106 § 3 i § 4 p.p.s.a.), a główne motywy (zarzuty) powinny być sformułowane w skardze, aby sędzia sprawozdawca mógł na ich podstawie złożyć sprawozdanie (art. 106 § 1 i 2 p.p.s.a.). Ponadto jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2022r., sygn. akt II FSK 1230/21 (publ. CBOSA), biorąc pod uwagę dotychczasowy dorobek orzecznictwa zarówno Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) oraz Trybunału Konstytucyjnego (TK) można nakreślić minimalne wymogi dla uznania, że stronie pomimo orzekania na posiedzeniu niejawnym zagwarantowano wymogi, jakie stawia w tym zakresie art. 6 ust. 1 Konwencji sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993r. Nr 61, poz. 284, dalej: "Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności") oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Przede wszystkim zauważyć należy, że wynikający z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP standard jawności wewnętrznej postępowania sądowego i ściśle z nim związanym prawem do wysłuchania, stanowiący element rzetelnego procesu, nie ma jednorodnego charakteru. W orzecznictwie zarówno Trybunału Konstytucyjnego, jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazuje się bowiem na to, że rozumienie prawa jednostki do wysłuchania są zróżnicowanie, w zależności od charakteru sprawy i związanej z nim specyfiki postępowania, cech podmiotów biorących w nim udział, czynności, które mogą być podjęte w toku postępowania, zwłaszcza zakresu postępowania dowodowego. W wyroku z 11 czerwca 2002r., sygn. akt SK 5/02 (publ. OTK-A 2002/4/41), TK wyjaśnił, że "Sprawiedliwa procedura sądowa powinna zapewniać stronom uprawnienia procesowe stosowne do przedmiotu prowadzonego postępowania. W każdym wypadku ustawodawca powinien zapewnić jednostce prawo do wysłuchania. Jednostka musi uzyskać w szczególności możliwość przedstawienia swoich racji oraz zgłaszania wniosków dowodowych. Istotny element sprawiedliwej procedury sądowej stanowi prawo strony do osobistego udziału w czynnościach procesowych. Ustawodawca może ograniczyć udział stron w określonych czynnościach procesowych, ograniczenia takie powinny jednak zawsze posiadać odpowiednie uzasadnienie. Ocena konkretnych rozwiązań ustawowych z punktu widzenia wymogów sprawiedliwości proceduralnej powinna uwzględniać charakter spraw rozpoznawanych w danym postępowaniu" (zob. też wyrok TK z 3 lipca 2007r., sygn. akt SK 1/06, publ. OTK-A 2007/7/73). Z kolei w wyroku ETPCz z 13 marca 2018r., sygn. 32303/13 (publ. LEX nr 2456380), akcentując transparentność procesu sądowego przyjęto, że jawna rozprawa powinna się co do zasady odbyć "przynajmniej w jednej instancji" (...), "jeżeli nie zachodzą wyjątkowe okoliczności", odnosząc je do charakteru pozostających do rozstrzygnięcia kwestii, np. "w sprawach, w których postępowanie dotyczyło wyłącznie kwestii prawnych lub wysoce technicznych". Zwrócił ponadto uwagę, że "odmowa przeprowadzenia ustnej rozprawy" może być uzasadniona w częstych przypadkach, ponieważ "mogą istnieć postępowania, w których ustna rozprawa nie jest wymagana: na przykład wówczas, gdy nie pojawia się kwestia wiarygodności lub zakwestionowanych faktów, która uzasadnia przeprowadzenie rozprawy, a Sądy mogą rzetelnie i rozsądnie rozstrzygnąć sprawę na podstawie oświadczeń stron i innych materiałów na piśmie". Przy ocenie tego, czy prawo do jawności postępowania zostało naruszone, czy też nie należy w świetle stanowiska ETPCz brać pod uwagę powody, dla których odstąpiono od przeprowadzenia rozprawy ustnej. "Systemowe nieprzeprowadzenie rozpraw" mogłoby być uzasadnione w szczególności ułatwianiem i usprawnianiem postępowań z korzyścią dla jednostki, czy redukowanie "ogólnego wolumenu spraw rozpatrywanych przez Sądy" (zob. wyrok ETPCz z 9 czerwca 2016r., sygn. 44164/14, publ. LEX nr 2051149). Rekonstrukcja standardu jawności wewnętrznej i zakresu prawa do wysłuchania, które powinny być przestrzegane w rodzimym systemie prawa. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinna zatem uwzględniać cechy charakterystyczne tego postępowania oraz zawisłej sprawy. Należy zatem zauważyć, że postępowanie przed Sądem administracyjnym inicjowane jest zawsze przez skarżącego, który już z tego powodu wie o toczącym się postępowaniu. Zapewniana jest mu także możliwość ustosunkowania się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, gdyż pismo to jest skarżącemu doręczane. Co więcej, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd obowiązany jest do oceny legalności zaskarżonej decyzji w jej całokształcie nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi. Co do zasady, zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może ponadto wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, a uwzględnienie skargi dotyczyć może wszelkich aktów i czynności wydanych w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.). Sąd administracyjny zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego i nie prowadzi, z niewielkim, wynikającym z art. 106 § 3 p.p.s.a., wyjątkiem własnego postępowania dowodowego, co czyni znikomym w stosunku na przykład do procesu cywilnego zakres czynności podejmowanych na rozprawie. Bez względu na inicjatywę strony, obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zbadanie zachowania przez organy administracji wszystkich istotnych w sprawie unormowań prawnych wydanej decyzji i poprzedzającego ją postępowania. Niewywiązanie się przez Sąd z tej powinności stanowić może uzasadnioną podstawę skargi kasacyjnej. Zasadą jest, jak stanowi art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. wyrokowanie po przeprowadzeniu rozprawy, jednakże w zdaniu drugim in fine zastrzeżono możliwość wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym. Obejmuje ona unormowane w art. 119 p.p.s.a. przypadki orzekania w trybie uproszczonym oraz sytuacje uregulowane w przepisach odrębnych, czego przykładem jest przepis art. 38 ust. 2 ustawy z 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2019r., poz. 742 ze zm.). W tych przypadkach jak przyjęto w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym jest niezależne od woli stron (zob. np. wyrok NSA: z 5 grudnia 2019r., sygn. akt I OSK 1358/18, z 8 grudnia 2020r., sygn. akt I FSK 1110/20, z 11 marca 2021r., sygn. akt I OSK 4109/18, publ. CBOSA). W ostatnim z tych orzeczeń wyjaśniono, że "rozpoznanie sprawy przez Sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych okolicznościach nie jest uzależnione od woli skarżącego. Nawet więc złożenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia Sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym". Dodać należy, że przepisy ustawy procesowej nie przewidują dodatkowych, poza wydaniem wyroku, obowiązków Sądu związanych z orzekaniem na posiedzeniem niejawnym. Pomimo tego w sprawie powiadomiono pełnomocnika skarżącego o terminie posiedzenia niejawnego. Tym samym skarżący nie mógł być zaskoczony rozpoznaniem sprawy. Powołując się na sygnaturę akt (art. 46 § 2 pkt 2) p.p.s.a.) miał możliwość złożenia dalszego pisma procesowego realizując w ten sposób uprawnienie do czynnego udziału w postępowaniu. Pismo w postępowaniu sądowym (pismo strony) obejmuje wnioski i oświadczenia stron składane poza rozprawą (art. 45 p.p.s.a.).
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 91 § 2 p.p.s.a. strony zawiadamiane są wyłącznie o termiach posiedzeń jawnych. Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że wystarczającą gwarancją zachowania prawa do wysłuchania jest możliwość ustosunkowania się na piśmie wobec stanowiska zawartego w obligatoryjnej przecież odpowiedzi na skargę, ewentualnie dalszych wzajemnie kierowanych pism stron (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2021r., sygn. akt III FSK 3543/21, publ. CBOSA). Wskazać należy także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2021r., sygn. akt I OSK 844/19 (publ. CBOSA), w którym zawarto następujące stanowisko: "Możliwość rozpoznania sprawy (...) na posiedzeniu niejawnym nie narusza (...) standardów konstytucyjnych. Podkreślić przy tym należy, że w nauce prawa wyjaśniono, że rozpatrzenie jawne sprawy oznacza możliwość zarówno osób zainteresowanych, jak i wszystkich innych bezpośredniego śledzenia przebiegu "rozpatrywania" sprawy (publiczności procesu), a także informowania o nim w środkach społecznego przekazu, co obejmuje nie tylko publiczne fazy postępowania, lecz także fazy niepubliczne. Rozprawa oznacza pewną fazę rozpatrywania (rozpoznawania) przez Sąd sprawy, poddanej jego orzeczeniu, jest więc pewnym elementem rozpatrywania. Z art. 45 Konstytucji nie wynika jednak obowiązek występowania tej fazy w każdym rodzaju postępowania sądowego. Zależy to od decyzji ustawodawcy". Z powyższych rozważań należy wyprowadzić wniosek, że standard jawności według przedstawionego modelu postępowania sądowego będzie zachowany, gdy w jednej instancji sprawa rozpoznawana będzie na posiedzeniu jawnym. W przypadku rozpoznawanej sprawy warunek ten został spełniony, gdyż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odbyło się w trybie jawnym z poszanowaniem praw procesowych stron. W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, aby strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności obrony swych praw, czego wymaga art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej nie zostały naruszone żadne przepisy, ani rangi konstytucyjnej, ani ustawowej, dotyczące rozpatrzenia sprawy na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron.
Tym samym za niezasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w pkt A petitum skargi kasacyjnej, jak też wniosek o uchylenie niezaskarżalnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z 5 listopada 2020r. o skierowaniu przedmiotowej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt B petitum skargi kasacyjnej, które z uwagi na podniesione w nich naruszenia, należało rozpoznać łącznie. Strona przede wszystkim podważa przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz poczynione ustalenia faktyczne zarzucając najogólniej biorąc nieprawidłowe zbadanie sprawy i błędne przyjęcie, że skarżący prowadził jednoczesny zbiór owoców zielonych i owoców dojrzałych z tych samych roślin, podczas gdy z tych samych roślin zbiór zielony i zbiór handlowy nie był prowadzony jednocześnie, okoliczność ta nie została ustalona przez organ w decyzji II instancji, a Sąd przejął kompetencje organu i orzekł na niekorzyść skarżącego.
Przede wszystkim wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, gdyż stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej określonej w art. 16 k.p.a. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje bowiem możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.
Podkreślić należy, odwołując się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2002r. (sygn. akt OPS 11/02, dostępna w CBOSA), że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz, w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania stwarza zatem prawną możliwość ponownego rozpoznania sprawy i jej rozstrzygnięcia zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, która nie może być wzruszona w zwykłym trybie instancyjnym, jeżeli postępowanie w którym wydano decyzję ostateczną zostało dotknięte jedną z wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie podstawą wznowienia postępowania była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte wadą, określoną w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a k.p.a.
Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności i dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe (1), istniały w dniu wydania decyzji (2), są istotne dla sprawy (3), nie były znane organowi, który wydał decyzję (4). W przypadku braku choćby jednej z wymienionych przesłanek, nie można uznać, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania określona we wskazanym przepisie.
Z kolei, dwuetapowość wznowienia postępowania polega na tym, iż w pierwszej jego fazie bada się kwestie formalnej dopuszczalności takiego działania np. możliwość wznowienia z urzędu, podane przez stronę przesłanki wznowienia, dopiero zaś w drugiej fazie, potwierdza się rzeczywiste występowanie tych przesłanek i ocenia wpływ wad postępowania na wydaną decyzję. Należy przy tym dodać, że ewentualna decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy.
Podkreślić również należy, iż istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a więc gdy wydano by w sprawie decyzję odmienną od dotychczasowej. Tak więc, nie każdy nowy dowód, czy nowy fakt będzie miał wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nadto, przyczyną wznowienia postępowania mogą być tylko okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi, który wydał decyzję.
Ponadto należy wskazać, że nie ma znaczenia, iż "okoliczności istotne" nie były znane organowi badającemu sprawę w postępowaniu "głównym" na skutek błędów organu lub w wyniku jego zaniedbań. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2024r., sygn. I GSK 158/20, tamże, Sąd stanął na stanowisku, że przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę stanowisko to podziela.
Przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy, która wyszła na jaw po zakończeniu postępowania dotyczącego przyznania płatności - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018r., sygn. II OSK 1631/16, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2022r., sygn. I GSK 874/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2023r., sygn. II OSK 1344/20, tamże). Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego.
Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 k.p.a. - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z powyższej regulacji wynika, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia bowiem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej stanowi stwierdzenie prawidłowości tej decyzji, co lepiej służy realizacji zasady trwałości decyzji, niż stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2010r., sygn. akt II OSK 768/09, tamże). Organ administracji, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zobowiązany jest wykazać, że będące przesłanką wznowienia postępowania nowe okoliczności i dowody są rzeczywiście nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Według art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie zaś z art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji nie może nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej w dniu 29 czerwca 2011r. M. M. złożył do Oddziału Terenowego ARR w Katowicach wniosek dotyczący ubiegania się o wsparcie w związku z kryzysem spowodowanym enterokrwotocznymi szczepami Eschericha coli (E. coli, EHEC). Wniosek skierowano do właściwego w sprawie Oddziału Terenowego ARR w Gorzowie Wielkopolskim. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku decyzją nr DNW/GO/2011/0003 z 6 września 2011r. przyznano stronie wsparcie na kwotę 837.054,15 zł. W dniu 2 kwietnia 2013r. do organu wpłynął raport z kontroli ex-post przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Zielonej Górze. Ze względu na nieprawidłowości stwierdzone w raporcie kontroli Dyrektor OT ARR w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem nr DNW/GO/2013/005 z 30 lipca 2013r. wszczął postępowanie wznowieniowe, które zakończyło się wydaniem decyzji nr DNW/GO/2013/002/U z 6 września 2013r. w sprawie uchylenia decyzji z 6 września 2011r. i odmową udzielenia wsparcia. Producent złożył odwołanie od ww. decyzji do Prezesa ARR, który decyzją nr 9/CE/DNW/2013 z 7 sierpnia 2013r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę 26 listopada 2013r. wydał decyzję nr DNW/GO/2013/002/U/Z o uchyleniu decyzji z 6 września 2011r. przyznającej wsparcie oraz odmówił udzielenia wsparcia wywołanego szczepem bakterii EHEC. W wyniku odwołania strony od ww. decyzji z 26 listopada 2013r. Prezes ARR decyzją nr 1/CE/DNW/2014 z 21 stycznia 2014r. utrzymał tę decyzję w mocy. Od tej decyzji strona złożyła skargę do WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 września 2014r., sygn. akt V SA/Wa 739/14 oddalił skargę. Strona złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 12 maja 2016r. (sygn. akt II GSK 2/15) uchylił ww. wyrok WSA i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że organy obydwu instancji powołały się na okoliczności, na podstawie których wznowiono postępowanie, lecz nie przeprowadziły wywodu, z jakich względów okoliczności te uznały za nowe i istotne, jak również, czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organom. Wskazał też, że uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie co do przesłanek wznowienia jest skrótowe i lakoniczne, a sąd ten nie odniósł się do rozbieżności w powierzchni uprawy pomidorów ujawnionej w kontroli WIJHARS, a także do faktu dokonywania zbiorów pomidorów do celów handlowych w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni jako okoliczności nowych i istotnych dla sprawy oraz tego, czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. WSA w Warszawie wyrokiem z 26 października 2016r. (sygn. akt V SA/Wa 2180/16) uchylił decyzje organów obydwu instancji i wskazał, iż organ powinien jeszcze raz rozważyć, czy w sprawie zaszły podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 2 pkt 5 k.p.a. Od wyżej wymienionego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 kwietnia 2017r., sygn. akt II GSK 307/17, uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA zaznaczył, że obydwa organy realizowały obowiązek uzasadnienia podstaw wznowienia, a rzeczą Sądu I instancji była ocena, czy organy zrealizowały ten obowiązek zgodnie z prawem. Sąd I instancji nie powinien odsuwać takiej oceny na bliżej nieokreśloną przyszłość. NSA skonstatował, że WSA nie zrealizował wszystkich wytycznych zawartych w poprzednim wyroku z dnia 12 maja 2016r. sygn. akt II GSK 2/15, a przede wszystkim nie dokonał oceny, czy organy wykazały przesłankę art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie NSA Sąd I instancji zbędnie podjął rozważania z zakresu materialnego sprawy, skoro nie została przesądzona dopuszczalność wznowienia. Wyrokiem z 6 września 2017r. WSA w Warszawie, (sygn. akt V SA/Wa 1121/17), ponownie uchylił decyzje administracyjne obydwu instancji wskazując, iż pierwszoplanową kwestią jest rozważenie, czy zaistniały przesłanki do wznowienia, tzn. czy organ udowodnił przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W dniu 13 lipca 2018r. Dyrektor Lubuskiego OR ARiMR w Zielonej Górze decyzją nr 1/2018 orzekł o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji nr DNW/GO/2011/0003 z 6 września 2011r. W ocenie organu I instancji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące ale nieznane organowi w dniu wydania decyzji, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ stwierdził jednocześnie istnienie okoliczności wykluczających dopuszczalność uchylenia decyzji, tj. upływ ponad 5 lat od dnia wydania decyzji, skutkiem czego ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. W treści uzasadnienia decyzji organ I instancji podniósł, iż brak jest dowodów świadczących o tym, że w dniu wydania decyzji organ wiedział, że producent jednocześnie realizował zbiory pomidorów do celów handlowych bowiem w toku prowadzonego postępowania w zakresie przyznania pomocy twierdził, iż w jego gospodarstwie zrealizowane ww. okresie zostały tylko "zielone zbiory". Wskazał, że okoliczność jednoczesnego pozyskiwania pomidorów do celów handlowych w okresie "zielonych zbiorów", wynikająca z Oświadczenia do kontroli ex post w ramach mechanizmu pomocy finansowej "Wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC" złożonego 11 października 2012r. przez pełnomocnika Producenta A.K., ujawniona została dopiero w trakcie przeprowadzonej przez WIJHARS w dniach 10 października 2012r. - 30 listopada 2012r. kontroli ex post, w gospodarstwie producenta, zakończonej protokołem kontroli z 30 listopada 2012r. Z oświadczenia złożonego przez pełnomocnika producenta jednoznacznie wynikało, iż cały obszar uprawy został podzielony na mniejsze obszary i dokonywano zbioru dojrzałych pomidorów do celów handlowych, etapami. Zgodnie ze stanowiskiem organu I instancji taka okoliczność - dokonywania zbiorów zielonych pomidorów etapami, na zmianę ze zbiorami pomidorów dojrzałych nie jest prawidłowa z punktu widzenia przepisów unijnych. Organ I instancji w czasie wydawania decyzji 6 września 2011r. nie miał wiedzy o tak istotnej okoliczności dla przedmiotowej sprawy. Prezes ARiMR decyzją nr 1CE/DNW/2018/ARiMR z 20 września 2018r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Następnie WSA w Warszawie wyrokiem z 10 kwietnia 2019r., sygn. akt V SA/Wa 1921/18 uchylił decyzje organu II instancji i wskazał na: brak wykazania przez organy administracji, iż zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odstępstwo od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw o takim samym stanie faktycznym i prawnym, brak w aktach sprawy dwóch załączników powołanych przez skarżącego decyzji skierowanych do innych producentów, brak ustosunkowania się organu II instancji do zarzutu pominięcia przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji argumentu strony, że wersja angielska przepisu art. 84 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Komisji nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.Urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1, ze zm., dalej "rozporządzenie nr 543/2011") dopuszcza dokonywanie zbioru owoców dojrzałych po rozpoczęciu zielonego zbioru w ten sposób, aby po zakończeniu działalności na krzakach nie pozostały żadne owoce.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezes ARiMR decyzją z 24 września 2019r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że nowym dowodem istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., był protokół kontroli ex-post przeprowadzonej przez WIJHARS w Zielonej Górze z 30 listopada 2012r., doręczony organowi I instancji 2 kwietnia 2013r., a więc po wydaniu decyzji z 6 września 2011r. o przyznaniu płatności. Zdaniem Prezesa ARiMR okoliczności ujawnione podczas ww. kontroli mają wpływ na wydaną decyzję, gdyż odnoszą się do ustaleń stanu faktycznego za rok 2011. Ich istotność polega na tym, że gdyby organ posiadał taką wiedzę przed wydaniem decyzji, niewątpliwie wydałby decyzję odmawiającą udzielenia wsparcia. Organ nie miał możliwości zweryfikowania tych okoliczności na etapie przyznawania pomocy, nie wiedział o dokonywaniu przez producenta "zielonych zbiorów" z podziałem całej plantacji na etapy. Prezes ARiMR podkreślił przy tym, że sam skarżący nie kwestionuje okoliczności, że dokonywał zbioru do celów handlowych w czasie realizacji, zielonych zbiorów, tj. w dniach 25 maja-17 czerwca 2011r., z podziałem plantacji na części. Okoliczności te ujawnił jednak dopiero organ posiadający odpowiednie uprawnienia, tj. WIJHARS w Zielonej Górze, przeprowadzający kontrolę ex-post, na podstawie art. 110 rozporządzenia Komisji nr 543/2011, zgodnie z którym po przeprowadzeniu operacji "zielonych zbiorów" organ był zobowiązany sprawdzić, czy zielone zbiory zostały w pełni przeprowadzone na danym obszarze, a zebrany produkt został poddany denaturacji. Prezes ARiMR wskazał następnie, że nową okoliczność stanowiło również oświadczenie pełnomocnika producenta A. K. z 11 października 2012r., złożone podczas przeprowadzania przez WIJHARS ww. kontroli ex-post, stanowiące załącznik do protokołu kontroli z 30 listopada 2012r., w którym wskazano, że w czasie zielonych zbiorów cały obszar uprawy został podzielony na mniejsze obszary i dokonywano zbioru dojrzałych pomidorów do celów handlowych etapami, wraz z dokonywaniem "zielonego zbioru". Informacja taka wcześniej nie mogła być organowi znana ani podczas przeprowadzania kontroli na miejscu w 2011r. ani przed wydaniem decyzji o przyznaniu wsparcia.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i przepisy postępowania. Wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny nie może wykraczać poza zakres kognicji i orzekania, wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej. Jednocześnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną. Wydanie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z pominięciem wykładni dokonanej w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy sformułowaniu takiego zarzutu w skardze kasacyjnej prowadzi do jej uwzględnienia. Adresatem normy z art. 190 p.p.s.a. jest Sąd, któremu sprawa została przekazana, a zastosowanie wskazanego przepisu w konkretnej sprawie przyspiesza postępowanie sądowoadministracyjne przez ostateczne przesądzenie pewnych kwestii spornych jeszcze przed przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Wykładnia prawa dokonana w trybie art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., wiąże nie tylko Sąd I instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpatrzeniu przez organ administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 stycznia 2017r., sygn. akt II GSK 307/17 wskazał, że Sąd I instancji zbędnie podjął rozważania z zakresu materialnego sprawy, skoro nie została przesądzona dopuszczalność prawnego podniesienia tych problemów, a więc wznowienia wobec ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnień materialnych w decyzji z 6 września 2011r., a w chwili wyrokowania decyzja ta nie została usunięta z obrotu prawnego, toteż ona kształtowała i kształtuje sytuację prawną wnoszącego skargę kasacyjną. Wskazał, że w sprawie rozpoznawanej przez Sąd I instancji i zakończonej skarżonym wyrokiem problemem prawnym była ocena ziszczenia się przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W skarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, nawiązując do wyroku NSA z 12 maja 2016r., II GSK 2/15, że organy powinny jednoznacznie wypowiedzieć się co do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bo tego nie uczyniły wznawiając postępowanie zakończone decyzją z 6 września 2011r. W tym zakresie Sąd I instancji nie zrealizował wytycznych Sądu kasacyjnego z wyroku z 12 maja 2016r., II GSK 2/15, zatem Sąd I instancji nie naruszył art. 190 p.p.s.a., bo to on miał dokonać oceny czy organy wykazały przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podjęcie przez ten Sąd rozwiązań z zakresu prawa materialnego jest wadą uzasadnienia skarżonego wyroku, ale też jest faktem, który nie zmienia zakresu związania wyrokiem NSA z 12 maja 2016r. Związanie, o jakim stanowi art. 190 p.p.s.a., musi być odnoszone do tego elementu (zakresu) rozpoznawanej sprawy, który wprost wynika z wyroku kasacyjnego. W tym zakresie podkreślił, że NSA uchylając wyrok WSA z 25 września 2014r., sygn. akt V SA/Wa 739/14 określił zakres związania dla Sądu I instancji i wskazał, że odnosi się on do oceny podstaw i prawidłowości wznowienia postępowania z powołaniem się przez organy na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie NSA stwierdził, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie mogą być oceniane zarzuty skierowane pod adresem przepisów materialnych, bo ustalenia takie będą mogły być prowadzone dopiero po przesądzeniu zasadności wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem z tego powodu podjęcie przez Sąd I instancji rozważań w zakresie podstaw materialnych związanych z pojęciem "zielonych zbiorów" nie może mieć wpływu na zakres rozpoznawanej sprawy przez organy, chociaż musi być wiązane z oceną poprawności skażonego wyroku. Zatem za trafne uznał prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, że rozważania kwestii materialnych sprawy nie były w żaden sposób konieczne do rozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji. Co więcej, ponieważ były poza zakresem sprawy, to przekroczyły związanie wynikające z art. 190 p.p.s.a., są niewiążące dla organów rozstrzygających sprawę i są równocześnie naruszeniem art. 190 p.p.s.a. Poza tym są nieskuteczne, bo wkraczałyby w sferę wykonywania administracji, a Sąd I instancji nie ma takich uprawnień. Z tych wszystkich powodów zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. okazał się także skuteczny. Z powodów wcześniej wskazanych za niezasadne uznał zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenia prawa materialnego. Na kontrolowanym etapie postępowania są to zarzuty przedwczesne, bo te rodzaje naruszeń mogą być przedmiotem oceny kasacyjnej dopiero wówczas, gdy w sprawie zostanie przesądzone, że istniała podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 czerwca 2017r., V SA/Wa 1121/17 uwzględnił wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanych wyrokach uchylając decyzje organów obu instancji i wyraził w trybie art. 153 p.p.s.a. ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wiążące w sprawie organy, stwierdzając, że organy wydając postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 6 września 2011r. nie przedstawiły odpowiedniej argumentacji, z jakich względów okoliczności wskazywane przez organy jako podstawa do wznowienia rzeczywiście były nowe i istotne, jak również czy okoliczności te istniały w dniu wydawania decyzji z 6 września 2011r. i rzeczywiście nie były znane organowi, co stanowi naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego dostosuje się do wskazań zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017r., sygn. akt II GSK 307/17 oraz z 12 maja 2016r., sygn. akt II GSK 2/15, jak i zawartych w niniejszym wyroku. Organ winien też z urzędu uwzględnić regulację zawartą w art. 146 § 1 K.p.a. z uwagi na fakt, iż decyzja z 6 września 2011r., objęta postępowaniem wznowieniowym, została doręczona w dniu 9 września 2011r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku z 13 listopada 2020r., V SA/Wa 2127/19 prawidłowo odczytał ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2017r., sygn. akt V SA/Wa 1121/17. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21czerwca 2017r., wytyczył granice rozpoznania sprawy po uchyleniu decyzji ostatecznej oraz decyzji organu I instancji. Uwzględnienie skargi spowodowało, że sprawa miała być ponownie rozpatrzona przez organ administracji publicznej zgodnie z wyrażoną oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Wyrażona ocena prawna obejmuje wyłącznie przepisy postępowania, które mają zastosowanie w sprawie. Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona przez Sąd I instancji obejmująca konkretny przepis postępowania ma na celu jego prawidłowe zastosowanie do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Elementy oceny prawnej muszą zostać wyrażone w postaci jednoznacznych twierdzeń sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający organowi administracji publicznej oraz sądowi ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W tej sprawie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy administracji publicznej zostały zobowiązane do przedstawienia odpowiedniej argumentacji, z jakich względów okoliczności wskazywane jako podstawa do wznowienia postępowania rzeczywiście były nowe i istotne, jak również, czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji z 6 września 2011r. i rzeczywiście nie były znane organowi administracji publicznej (art. 145 § 1 pkt 5) k.p.a. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. W tej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja ostateczna Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 24 września 2019r., wydana w trybie nadzwyczajnym po uprzednim zbadaniu przez organy administracji publicznej istnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Regulacje Rozdziału 12 Wznowienie postępowania (k.p.a.) zasadniczo dotyczą spraw zakończonych decyzją ostateczną wydaną w trybie zwyczajnym. W postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym przepisami postępowania i zgodnie z przepisami prawa materialnego. Natomiast przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wznowieniowych nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Skoro w postępowaniu nadzwyczajnym organ administracji publicznej nie rozpoznaje ponownie merytorycznie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, to tym samym nie stosuje przepisów dotyczących zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli działalności administracji publicznej sprawuje tę kontrolę jedynie pod względem zgodności z prawem decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym. Inaczej mówiąc, Sąd bada jedynie to czy w toku postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. nie naruszono przepisów tego postępowania (Rozdział 12 Wznowienie postępowania) oraz to, czy prawidłowe było ustalenie dokonane w tym postępowaniu, że istnieje lub nie, przesłanka wznowieniowa.
Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie związany jest oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2017r., V SA/Wa 1121/17, a także wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 2 stycznia 2015r., II GSK 2/15, oraz z 26 stycznia 2017r., II GSK 307/17. Zasada związania oceną prawną oraz wykładnią prawa powoduje, że skutki prawomocnego wyroku Sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.
Oparcie skargi kasacyjnej na podstawach sprzecznych z prawomocną wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również z prawomocną oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd administracyjny, zawsze powoduje oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w składzie obecnym w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2020r., V SA/Wa 2127/19 zobowiązany jest zbadać zgodność podstaw kasacyjnych z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2017r., V SA/Wa 1121/17, a także wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 2 stycznia 2015r., II GSK 2/15, oraz z 26 stycznia 2017r., II GSK 307/17.
Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności), natomiast niezastosowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do oceny prawnej jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. "Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez Sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.)" - tak: A. Kabat [w:] B. Dauter , M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 153. "Natomiast niezastosowanie się przez Sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.)" - tak: J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 153. Skoro niezastosowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do oceny prawnej jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a., to prawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej opierającej się na tej podstawie - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Podnosząc zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię kasator winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tego przepisu w konkretnej sprawie. Podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania art. 153 p.p.s.a. kastor winien sprecyzować, na czym konkretnie polegało naruszenie oceny prawnej, czy naruszono ocenę dotyczącą zastosowania przepisów postępowania, czy też ocenę dotyczącą zastosowania prawa materialnego, lub też obie te oceny. Z kolei, zarzucając naruszenie wskazań co do dalszego postępowania kasator winien wskazać, które konkretnie wskazania Sądu administracyjnego naruszył organ administracji ponownie rozpatrując sprawę. Stawiając te zarzuty Sądowi I instancji, który oddalił skargę na rozstrzygnięcie wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy kastor winien w uzasadnieniu przytoczonej podstawy skargi kasacyjnej (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) precyzyjnie wskazać te fragmenty pisemnego uzasadnienia poprzedniego wyroku Sądu administracyjnego uwzględniającego skargę, w których zawarto elementy oceny prawnej oraz elementy wskazań, których nie uwzględnił organ administracji ponownie rozpatrując sprawę.
Skoro w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynikającej z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej to przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od Wojewódzkiego Sądu Aministracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjmuje się, że aby uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowiło konsekwentną i logiczną, a zarazem pełną syntezę, a nie tylko zestaw wypowiedzi często w ogóle ze sobą niepowiązanych, powinno być zwięzłe i jednocześnie przekonujące. Uzasadnienie skargi kasacyjnej jest przekonujące tylko wtedy, gdy argumenty w nim powołane są trafne (celnie użyte), a nie wówczas, gdy jest ich mnogość.
Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia wymogów ustawowych, ponieważ kasator nie uwzględnia tego, że podstawą prawną decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 24 września 2019r. jest art. 151 § 2 k.p.a. oraz, że przepisami postępowania mającymi zastosowanie w tej sprawie są przepisy p.p.s.a. oraz przepisy Rozdziału 12 Wznowienie postępowania Kodeksu postępowania administracyjnego.
Prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu. Przepisy postępowania mogą być zawarte w tym samym akcie normatywnym co normy prawa materialnego, i tak jest w Rozdziale 12 Wznowienie postępowania Kodeksu postępowania administracyjnego.
Niezasadne są zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji uzasadnił swój wyrok zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., zawierając w nim wszystkie elementy przewidziane w tym przepisie. W myśl ww. przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to, więc po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyroki NSA z 12 października 2010r., sygn. akt II OSK 1620/10; z 12 stycznia 2012r., sygn. akt II GSK 1399/10 i z 23 września 2016r., sygn. akt I FSK 342/15). Omawiany przepis może stanowić także samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Wiążący pogląd w tym zakresie został wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010r. (sygn. akt. II FSK 8/09). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żadna z wyżej wskazanych okoliczności w tej sprawie nie występuje. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na dokonanie zarówno kontroli instancyjnej, jak i na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji. Sąd wskazał zarówno podstawę prawną oddalenia skargi, jak też przedstawił argumentację wyjaśniającą, co doprowadziło WSA do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Nie ulega też wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek Sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go Sąd ma zawsze obowiązek szczegółowo odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności danego zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Sąd nie musi szczegółowo odnosić się do każdego podnoszonego przez stronę zagadnienia, jeżeli nie jest ono istotne w sprawie, a pozostała argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku dostatecznie wyjaśnia, co zdecydowało o dokonanej przez Sąd ocenie zgodności z prawem kontrolowanej decyzji. Zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej. To, że strona nie godzi się z twierdzeniami, tezami lub wnioskami sformułowanymi w uzasadnieniu, nie oznacza, że uzasadnienie jest wadliwe ze względu na treść art. 141 § 4 p.p.s.a.
Jako oczywiście bezzasadne ocenić należy zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c). Po pierwsze Sąd I instancji nie stosował tych przepisów, a zatem nie sposób mu zarzucić ich naruszenia. Po drugie mają one charakter wynikowy. Podkreślić należy, że równie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji w sprawie udzielenia wsparcia z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC z naruszeniem prawa.
Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Podstawą prawną decyzji ostatecznej jest przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego powołany w decyzji jako podstawa prawna decyzji oraz wyjaśniona w uzasadnieniu prawnym decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym wypadku jest to art. 151 § 2 k.p.a., którego naruszenia kasator nie zarzucił Sądowi I instancji w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten będący podstawą prawną decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym, jest przepisem prawa materialnego. Ustalenie, że jest podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz nie może to nastąpić, ponieważ od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, jest ustaleniem z zakresu faktów dokonanym przez organ administracji publicznej po przeprowadzeniu analizy stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu zakreśla granice postępowania wznowieniowego, w ramach którego organ administracji publicznej nie analizuje wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Istota trybu szczególnego, jakim jest wznowienie postępowania, sprowadza się do zbadania jednostkowej okoliczności lub określonego dowodu ujawnionego po zakończeniu postępowania głównego, a nie do weryfikacji ustaleń poczynionych w tym postępowaniu.
Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Według art. 149 § 1 i 2 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W tym wypadku po wydaniu 30 lipca 2013r. postanowienia wznowieniowego prowadzone było postępowanie, co do przyczyny wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 13 listopada 2020r., którego uzasadnienie zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji przedstawił argumentację, co do prawidłowego wykazania przez organ administracji publicznej, że okoliczności i dowody są nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi administracji publicznej.
Tym samym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził naruszenia przez organy administracji publicznej art. 149 § 2 k.p.a., tj. przepisu postępowania, który był podstawą do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. kasator nie zarzucił Sądowi I instancji naruszenia art. 149 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z tych powodów, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił sformułowanego wniosku o wystąpienie do TSUE z pytaniem prejudycjalnym. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem TSUE, ocena potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni aktu prawa unijnego należy do Sądu krajowego. Z art. 267 TSUE wynika obowiązek Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawienia Trybunałowi pytania prawnego w przypadku, gdy do rozstrzygnięcia sprawy konieczna jest wykładnia aktów przyjętych przez instytucje unijne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaistniałym sporze nie powstała wątpliwość co do interpretacji przepisów prawa Unii w stopniu, który wymagałby zaangażowania TSUE. Wniosek o pytanie stanowi jedynie wyraz polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji, które jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Trafnie wskazał WSA, iż bez znaczenia dla interpretacji pojęcia "zielonych zbiorów" ma użyte w art. 84 ust. 1 lit. a polskiej wersji rozporządzenia 543/2011 wyrażenie, że mają to być zbiory łączne. Strona wskazuje, że w wersji angielskiej użyte jest wyrażenie "total harvesting", co tłumaczy jako zbiory całkowite, całościowe. Organ rozszerzył porównanie wersji językowych o jeszcze wersje francuską i niemiecką. We wszystkich wersjach znaczenie jest tożsame - oznacza zbiory w całości. Jest to pojęcie zbliżone znaczeniowo do polskiego słowa "łączne", co w tym przepisie również należy rozumieć jako zbiory całościowe. Użycie pojęcia "całkowite zbiory" a nie pojęcia "łączne zbiory" w żaden sposób nie zmieniłoby znaczenia omawianej definicji. Art. 84 ust. 1 lit. a wyklucza w ogóle możliwość przeprowadzenia zbioru handlowego. Chęć przeprowadzenia zielonych zbiorów należy zgłosić odpowiednim organom państwa członkowskiego. Zgodnie z art. 112 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007 z 21 grudnia 2007r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2007.350.1 z dnia 2007.12.31) przed rozpoczęciem operacji zbierania zielonych owoców i warzyw państwa członkowskie sprawdzają za pomocą kontroli na miejscu czy dane produkty nie są uszkodzone a działka była utrzymywana w dobrym stanie. Po przeprowadzeniu operacji zbierania zielonych owoców i warzyw państwa członkowskie sprawdzają czy zostały one całkowicie zebrane z danego obszaru, a zebrany produkt został poddany denaturacji. Art. 6 ust. 2 rozporządzenia 585/2011 wprowadził jeden tylko wyjątek - wyłączył kontrole dotyczące wymogu, by nie przeprowadzono już częściowych zbiorów. Z uwagi na to, że sytuacja kryzysowa nastąpiła po rozpoczęciu sezonu wegetacji, miało to umożliwić producentom dokonanie zbioru częściowego warzyw dojrzałych, po czym miał nastąpić "zielony zbiór". Co do zasady działanie "zielony zbiór" miało odbyć się na zasadach określonych w rozporządzeniu 543/2011.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935).