I GSK 951/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanych preferencji, potwierdzając wiążący charakter weryfikacji pochodzenia towaru przez władze celne kraju eksportu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. Chodziło o uznanie zgłoszenia celnego dotyczącego używanej odzieży za nieprawidłowe w zakresie zastosowanych preferencji celnych. Niemieckie władze celne nie potwierdziły pochodzenia towaru z UE, co skutkowało koniecznością zastosowania wyższych stawek celnych. NSA uznał, że weryfikacja przeprowadzona przez władze celne kraju eksportu jest wiążąca dla organów kraju importu, a zarzuty dotyczące procedury weryfikacji nie mogły wpłynąć na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. Sprawa dotyczyła uznania zgłoszeń celnych na używaną odzież za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanych preferencji celnych. Niemieckie władze celne, po przeprowadzeniu weryfikacji, nie potwierdziły pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej, co skutkowało koniecznością zastosowania autonomicznych stawek celnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając działania organów celnych za zgodne z prawem. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzona przez władze celne kraju eksportu (Niemiec) jest wiążąca dla organów celnych kraju importu (Polski). NSA powołał się na orzecznictwo własne oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, wskazując, że wynik takiej weryfikacji jest wiążący dla organów kraju importu, niezależnie od przyczyn czy sposobu jej przeprowadzenia. Sąd uznał, że polskie organy celne prawidłowo zastosowały przepisy prawa, akceptując wynik weryfikacji niemieckich władz celnych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wynik weryfikacji dowodów pochodzenia przeprowadzony przez władze celne kraju eksportu jest wiążący dla organów celnych kraju importu.
Uzasadnienie
NSA oparł się na postanowieniach Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego oraz orzecznictwie ETS, które potwierdzają, że wynik weryfikacji dokonanej przez władze celne kraju eksportu jest wiążący dla organów kraju importu. System współpracy administracyjnej opiera się na podziale zadań i wzajemnym zaufaniu, a władze kraju eksportu posiadają kompetencje do przeprowadzenia bezpośredniej weryfikacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (33)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 32
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 32 § ust. 1
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 32 § ust. 2
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 32 § ust. 3
Układ Europejski
Pomocnicze
Kodeks celny art. 65 § § 5
Kodeks celny art. 83 § § 2 i § 3
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 32 § ust. 4-6
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 33
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 2 § ust. 1
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 6
Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 17 § pkt 3 i 5
Konstytucja RP art. 87 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 89 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
Kodeks celny art. 262
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 113 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być dokumentowane świadectwem pochodzenia § § 3 ust. 2, 5 i 11
rozporządzenie Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być dokumentowane świadectwem pochodzenia § § 13 i nast.
M.P. 2004 nr 56 poz 958 art. 184
Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich
Argumenty
Skuteczne argumenty
Weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzona przez władze celne kraju eksportu jest wiążąca dla organów celnych kraju importu. Wynik weryfikacji przez władze celne kraju eksportu jest wiążący niezależnie od przyczyn, zakresu, sposobu i wyników tej weryfikacji. Odzież używana wyprodukowana poza UE i sprowadzona do UE w celu normalnego używania nie może być uznana za produkt pochodzący z UE.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, Kodeksu celnego, Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego oraz Konstytucji RP. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez pominięcie części istoty rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
wynik postępowania weryfikacyjnego władz niemieckich, dla strony jednoznacznie negatywny w swej treści, umożliwiał wyraźne ustalenie, iż importowanych produktów nie można było uznać za "pochodzące" w rozumieniu art. 32 ust. 5 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego system współpracy administracyjnej oparty jest na podziale zadań między władzami kraju wywozu i przywozu oraz na ich wzajemnym zaufaniu zarzut Skarzącego, iż polskie organy celne niewłaściwie prowadziły postępowanie, ponieważ ograniczyły się jedynie do zaakceptowania wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez władze celne kraju eksportu, czyli nie były "partnerami, lecz beneficjentami", jest nietrafny wynik weryfikacji dokonanej przez władze celne kraju eksportu jest wiążący dla organów celnych kraju importu
Skład orzekający
Jerzy Sulimierski
przewodniczący
Tadeusz Cysek
członek
Janusz Zajda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter weryfikacji pochodzenia towaru przez władze celne kraju eksportu w sprawach celnych i handlowych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z preferencjami celnymi wynikającymi z umów międzynarodowych, w szczególności Układu Europejskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego - weryfikacji pochodzenia towarów i wiążącego charakteru międzynarodowej współpracy celnej, co jest istotne dla profesjonalistów z branży.
“Czy niemiecka weryfikacja pochodzenia towaru jest wiążąca dla polskiego urzędu celnego? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2845,7 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 951/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-03-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janusz Zajda /sprawozdawca/ Jerzy Sulimierski /przewodniczący/ Tadeusz Cysek Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Hasła tematyczne Celne postępowanie Celne prawo Sygn. powiązane I SA/Po 2956/02 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-09-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy M.P. 2004 nr 56 poz 958 art. 184 Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędziowie NSA Tadeusz Cysek Janusz Zajda (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 2956/02 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 29 września 2005 r., sygn. akt 3/I SA/Po 2956/02, po rozpatrzeniu skargi K. Z.na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z [...] listopada 2002 r., nr [...], w przedmiocie wymiaru cła - oddalił skargę. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Dyrektor Urzędu Celnego w Poznaniu przyjął zgłoszenia celne SAD OBR: nr [...] z [...] maja 1999 r., [...] z [...] czerwca 1999 r., [...] z [...] lipca 1999 r., [...] z [...] lipca 1999 r. oraz [...] z [...] września 1999 r., obejmując przedmiotowy towar (odzież używaną sortowaną) procedurą dopuszczenia do obrotu i określając kwotę długu celnego w oparciu o obniżone stawki celne dla produktów pochodzących z obszaru Unii Europejskiej. Po dokonaniu weryfikacji deklaracji eksportera złożonych na fakturach odpowiednio dołączonych do powyższych dokumentów SAD, niemieckie władze celne nie potwierdziły rzetelności danych w nich zawartych i pismem z 21 lutego 2001 r. poinformowały polski organ celny o tym, że towary figurujące na fakturach nie pochodzą z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Mając na względzie powyższe Naczelnik Urzędu Celnego w Kaliszu decyzją z [...] maja 2002 r., nr [...] uznał przedmiotowe zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanych preferencji, zastosowanych stawek celnych i obliczenia kwoty długu celnego oraz określił tę kwotę w oparciu o stawki celne autonomiczne w wysokości 60%. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, sporządzonego w Brukseli 24 czerwca 1997 r., dopuszczalna jest dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru, którą można przeprowadzać wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione, wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Ponieważ wyniki weryfikacji dokonanej w niniejszej sprawie przez niemiec- kie władze celne (wiążące dla organów polskich) nie potwierdziły faktu pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej, należało stwierdzić brak podstaw do zastosowania obniżonej stawki celnej, która została zadeklarowana na podstawie dokumentów poświadczających nieprawdę. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z [...] listopada 2002 r., nr [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej zastosowanych stawek celnych i określenia kwoty długu celnego, jednocześnie orzekając o zastosowaniu stawki 21,4% i określając dług na sumę 2.845,70 zł.; umorzył należności celne w kwocie 5.133,10 zł. z odsetkami; w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Według organu odwoławczego przed zwolnieniem towarów organ celny ma możliwość zweryfikowania zgłoszenia celnego oraz dołączonych do niego doku-mentów i to w terminie do 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia, co wynika z prze-pisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Czynności kontrolne dotyczące danych zawartych w zgłoszeniu można też dokonywać po zwolnieniu towarów (art. 83 § 2 i § 3 Kodeksu celnego). Ponadto Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wskazał, że organ I instancji zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, wydając swoją decyzję na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nie miał on przy tym możliwości zweryfikowania spornych zgłoszeń celnych pod kątem zasadności zadeklarowanych w nich obniżonych stawek celnych w momencie dokonywania tych zgłoszeń, albowiem faktyczna i rzetelna weryfikacja danych wskazanych przez eksportera w "deklaracjach na fakturach" mogła być dokonana - zgodnie z art. 32 pkt. 3 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego - jedynie przez władze celne kraju eksportu. Weryfikacja taka może być przeprowadzana również wyrywkowo. Organy celne kraju importu jak i sama strona nie mogą przy tym brać w niej bezpośredniego udziału, podmioty te są jednak bezwzględnie związane ustaleniami takiej weryfikacji. Ponieważ strona w postępowaniu odwoławczym przedłożyła świadectwo nie-preferencyjnego pochodzenia towarów nr A 85080 z 8 maja 2002 r., Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu dopuścił je jako prawidłowy dokument uprawniający do zastosowania konwencyjnej stawki celnej, odpowiednio modyfikując rozstrzygnięcie w zakresie zastosowanej stawki celnej i kwoty długu celnego. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie, bowiem Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy celne. Sąd wskazał, że normatywną podstawą działania organów celnych w niniejszej sprawie był Kodeks celny oraz akt o charakterze umowy międzynarodowej - Porozumienie w formie wymiany listów między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej - podpisane w Brukseli 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz.U. Nr 104, poz. 662). Zarówno sam Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony sporządzony w Brukseli 16 grudnia 1991 r. (Dz.U. Nr 11 z 1994 r., poz. 38 ze zm.), jak i powyższe Porozumienie, zostały przyjęte, ratyfikowane i potwierdzone w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej przez Prezydenta RP, wobec czego należało stwierdzić, iż zgodnie z art. 87 § 1 Konstytucji RP stanowią one - jako ratyfikowane umowy międzynarodowe - źródło powszechnie obowiązującego w Polsce prawa. Ratyfikacja tych aktów nie wymagała przy tym uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie, albowiem ich treść nie dotyczyła materii wyszczególnionej w art. 89 § 1 Konstytucji RP. Są to zatem akty prawne równorzędne wobec Kodeksu celnego, mogące w związku z tym stanowić podstawę wydania decyzji administracyjnych. W przedmiotowej sprawie polskie organy celne zwróciły się do niemieckich władz celnych z prośbą o przeprowadzenie weryfikacji deklaracji sporządzonych na fakturach załączonych do zgłoszeń celnych SAD. Zgodnie bowiem z art. 32 cytowanego Protokołu dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia może być przeprowadzona wyrywkowo, lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. W oparciu o ten przepis władze celne kraju eksportu (Niemcy) dokonały takiej weryfikacji i poinformowały polskie władze celne, że importowana odzież używana nie jest towarem pochodzącym w sensie cytowanej powyżej umowy międzynarodowej. W tej sytuacji polskie organy celne słusznie przyjęły, że skoro sprowadzony towar nie ma statusu produktu pocho-dzącego, to nie może korzystać z preferencji celnych. Sąd wskazał, że władze celne kraju eksportera dokonując weryfikacji mają prawo żądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą (art. 32 pkt 3 Protokołu). W ocenie Sądu importowana odzież nie tylko nie była towarem uzyskanym (wyprodukowanym) w całości na terenie Unii Europejskiej - co wykazano w procesie weryfikacji, ale również nie można jej było uznać za towar uzyskany na tym obszarze i zawierający materiały nie w pełni tam uzyskane, chociaż poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu na terenie UE (zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 Protokołu). Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowa odzież była wyprodukowana poza obszarem Unii Europejskiej i została sprowadzona do jednego z jej krajów w celu normalnego używania, przez co nie mogła podlegać procesowi obróbki czy też przetworzenia w rozumieniu postanowień art. 6 Protokołu. Sąd zauważył również, że skarżący jako uczestnik profesjonalnego obrotu towarowego z zagranicą winien w toku prowadzonej działalności zachować odpowiednią staranność i dbałość o własne interesy, zawierać umowy odpowiedniej treści, które to chroniłyby go przed nieuczciwością, czy nierzetelnością innych uczestników obrotu towarowego. W przeciwnym razie musi liczyć się z koniecznością ponoszenia wszelkich ujemnych skutków wcześniejszych zaniedbań w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutów natury proceduralnej Sąd uznał, że organy celne nie uchybiły przepisom postępowania i zasadom określonym w Ordynacji podatkowej. W szczególności nie naruszyły zasad dotyczących nakazu działania na podstawie przepisów prawa, gromadzenia i wyczerpującego rozpa-trzenia materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 120, art. 122 i art. 187 O.p.). Organy prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej (art. 121 O.p.) i zapewniły stronie czynny udział w każdym stadium toczącego się postępowania (art. 123 O.p.). Nie została też naruszona zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 powołanej ustawy.). We wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej Ka-rol Zimniak domagał się uchylenia wyroku wojewódzkiego Sądu Administracyj-nego w Poznaniu w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, ewentualnie jego zmiany przez uchylenie decyzji organów celnych obu instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialne go przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 120- 125; art. 187 i 191 oraz art. 207 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, a także art. 16-20, art. 83 i 85 w związku z art. 65 i art. 4 § 1 Kodeksu celnego, jak również art. 5 ust. 1 pkt (h) w związku z art. 7 ust. 1 i art. 16 oraz art. 33 w związku z art. 31 i 32 Protokołu Nr 4 do Ukła- du Europejskiego (zał. do Dz.U. Nr 104 z 1997 r., poz. 662) i § 3 ust. 2, 5 i 11 oraz § 13 i nast. rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania nie- preferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być dokumentowane świa- dectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.); a także naruszenie przepisów art. 2 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez przyjęcie, że weryfikacja dokonana przez władze celne państwa importera jest wiążąca dla polskich organów celnych niezależnie od jakichkolwiek okoliczności związanych z przyczyną, zakresem, sposobem i wynikami tej weryfikacji, 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 113 § 1 i 2, art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a., poprzez pominięcie części istoty rozpoznania sprawy w zakresie wskazanym w za- rzutach skargi należących do granic sprawy w rozumieniu art. 134 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że wbrew przyjętemu poglądowi zawartemu w uzasadnieniu wyroku, zarówno polskie organy celne, jak i Sąd nie wyjaśniły w pełni stanu faktycznego związanego z weryfikacją dowodów pochodzenia, jak i przede wszystkim przyczyn i kolejności procesu weryfikacji w sprawie niniejszej, jak i istoty problemu związanego z interpretacją pojęcia produktu pochodzącego, co do którego spory - mimo treści art. 32 ust. 4 -6 Protokołu - są zakładane tak w art. 33 między organami celnymi państw eks-porterów i importerów, jak i między organami celnymi państw importerów z importerami. Sąd i organy celne całkowicie pominęły ten przepis, pomimo powoływania się przez skarżącego na tę regulację. Sąd zaniechał również zbadania, czy rzeczywiście polskie organy celne nie zakładały w pierwszym rzędzie lub w pierwszym okresie stosowania postanowień Protokołu nr 4, że każda dostawa odzieży używanej z krajów Unii bezpośrednia i z deklaracją eksportera spełnia wymogi "produktu pochodzącego" w rozumieniu Protokołu, ze względu na istotę produktu, którą jest brak nowości - być może działalności poza Rzeczpospolitą Polską nigdzie niespotykaną, szczególnie w okresie transformacji i zubożenia społeczeństwa, wskutek zrozumiałego zróżnicowania oceny - co jest odzieżą używaną, nadającą się tylko do przerobu na surowce wtórne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest zatem związany podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej, a stopień rozwinięcia zarzutów tego środka prawnego tworzy granice jej rozpoznania. Zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej są w dużej mierze powtórzeniem zarzutów ze skargi z 13 grudnia 2002 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w zasadniczej mierze sprowadzają się do niewyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie związanym z weryfikacją dowodów pochodzenia. Jednocześnie skarżący zarzucił Sądowi naruszenie przepisów postępowania poprzez "pominięcie części istoty rozpoznania sprawy", w zakresie wskazanym w zarzutach skargi należących do granic sprawy. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że strona skarżąca powołując się na drugą z ustawowych podstaw skargi kasacyjnej jest zobligowana do wskazania potencjalnego związku przyczynowego pomiędzy wytkniętym uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Tylko bowiem takie uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć is-totny wpływ na wynik sprawy, może stanowić skuteczną podstawę skargi kasa-cyjnej. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały sformułowane w sposób odpowiadający przepisowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ta uwaga odnosi się w szczególności do wytknięcia naruszenia art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Jak już bowiem wcześniej wskazano, skuteczne oparcie skargi kasacyjnej na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a ma miejsce jedynie wówczas, gdy wytknięte w ramach tej podstawy uchybienie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadmnistracyjnej. Wnoszący skargę kasacyjną winien wykazać, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek polegający na tym, że w przypadku gdyby nie uchybiono przepisom postępowania istniałaby hipotetyczna możliwość odmiennego rozstrzygnięcia. Tymczasem podnosząc ogólnikowy zarzut naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego strona skarżąca nie przedstawiła okoliczności wskazujących na istnienie związku pomiędzy wytkniętym, aczkolwiek niewykazanym, uchybieniem Sądu pierwszej instancji, a wynikiem sprawy sądowoadmnistracyjnej. Przy określonym sposobie sformułowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie może on odnieść wnioskowanego przez Skarżącego skutku. Na marginesie powyższego należy zauważyć, iż akcentowanie w niniejszej sprawie zmian w praktyce organów celnych nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem dla prawidłowości ocen postępowania tych organów mogła mieć znaczenie tylko zgodność z prawem. Nie miały również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wytknięte w skardze kasacyjnej w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego zarzuty dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, w tym zwłaszcza dotyczące rodzaju, przyczyn i kolejności procesu weryfikacji. Nie można oczekiwać, aby wskazanie przyczyn weryfikacji zainicjowanej przez polskie władze celne mogło wpłynąć na wynik kontroli. Podobnie, jeśli na wniosek polskich władz celnych władze celne kraju wywozu towaru (Niemiec) wskazałyby kolejność podej-mowanych przez siebie czynności, to nie przesądziłoby to w wyniku przeprowa-dzonej kontroli dokumentów i statusie towarów. W sprawie istotne było jedynie to, że wynik postępowania weryfikacyjnego władz niemieckich, dla strony jednoznacznnie negatywny w swej treści, umożliwiał wyraźne ustalenie, iż importowanych produktów nie można było uznać za "pochodzące" w rozumieniu art. 32 ust. 5 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego (Dz.U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662). Powołany przepis Protokołu w ust. 1 statuuje, iż dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana przez władze celne kraju importu wyrywkowo lub w sytuacji istnienia uzasadnionych wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Jednak żaden przepis nie nakłada na organ wnioskujący o dokonanie sprawdzenia obowiązku wskazania powodu wery-fikacji. Istnieje tylko wymóg przekazania danych (dokumentów, informacji), które mają umożliwić władzom celnym kraju eksportu dokonanie ustaleń (art. 32 ust. 2 Protokołu). Protokół Nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, miał zapewnić, aby z preferencyjnego traktowania na gruncie wymiany handlowej pomiędzy Wspólnotą a Polską korzystały wyłącznie towary posiadające status "pochodzących". Towary, aby uzyskać ten status, musiały jednak spełniać ściśle określone ww. umową wymogi. Dlatego też przepisy Protokołu 4 Układu Europejskiego zakładały możliwość kontroli, a więc weryfikacji wystawionych dowodów pochodzenia, przyzna-jąc kompetencje w tym zakresie wyłącznie władzom celnym kraju eksportu. Taka regulacja miała swoje uzasadnienie. Tylko bowiem władze celne kraju eksportu (tu: Niemiec) są w stanie dokonać bezpośredniej weryfikacji okoliczności faktycznych, od których zależy określenie pochodzenia danego towaru. Zgodnie z art. 32 ust. 3 Protokołu im także (organom celnym kraju wywozu), w ramach dokonywania następczej weryfikacji dowodów pochodzenia, przysługuje prawo żądania od eksportera każdego dowodu oraz prawo przeprowadzenia każdej kontroli, którą uznają za właściwą. Powyższe uprawnienia wynikają z faktu, że jeszcze przed wystawieniem danego dowodu pochodzenia (czy to świadectwa przewozowego EUR.1, czy deklaracji na fakturze), eksporterzy to-warów winni dysponować stosowną dokumentacją potwierdzającą ich upraw-nienie do deklarowania wspólnotowego pochodzenia towaru. eksporter wnios-kujący o wystawienie świadectwa EUR.1 zobowiązany jest do przedłożenia na każde żądanie władz celnych kraju eksportu, w którym wystawione zostało świadectwo, odpowiednich dokumentów potwierdzających status pochodzenia produktów, jak też wypełnienia innych wymogów tego Protokołu, a władze celne wystawiające świadectwo zobowiązane są do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do weryfikacji prawidłowości statusu pochodzenia (art. 17 pkt 3 i 5 Protokołu 4 Układu Europejskiego). Jeśli zatem ustalenie pochodzenia towarów wymaga gruntownego zbadania dokumentów będących w posiadaniu eksportera, prowadzonych przez niego ksiąg rachunkowych, a często także zbadania procesu produkcji, to nie-sposób wyobrazić sobie sytuację, aby czynności te miały zostać przeprowadzone przez władze celne kraju importu. Takie działanie nie miałoby oparcia w przepisach prawa, w tym w postanowieniach Protokołu 4 Układu Europejskiego, a także pozostawałoby w sprzeczności ze względami ekonomiki postępowania. Trafnie Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu zwrócił uwagę, iż przewidziany w Protokole system współpracy administracyjnej oparty jest na podziale zadań między władzami kraju wywozu i przywozu oraz na ich wzajemnym zaufaniu. W tej sytuacji zarzut Skarżącego, iż polskie organy celne niewłaściwie prowadziły postępowanie, ponieważ ograniczyły się jedynie do zaakceptowania wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez władze celne kraju eksportu, czyli nie były "partnerami, lecz beneficjentami", jest nietrafny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji o wiążącym charakterze wyniku weryfikacji dokonywanej przez władze celne kraju eksportu. Takie stanowisko jest już ugruntowane w judykaturze [(por. wyrok NSA z 26 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1298/98; wyrok z 30 listopada 1999 r., sygn. akt SA/Ka 743/98), a także Europejski Trybunał Sprawiedliwości (w tym m.in. wyrok ETS z 9 lutego 2006 r. w sprawie sygn. akt C 24-25-/04 Sfakianakis AEVE przeciwko Elliniko Dimosio publ. Dz.Urz.UE.C rok 2006, Nr 86, str. 8; www.curia.eu.int)]. Wyżej powołany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zwraca uwagę, że obowiązujące przepisy uprawniają władze celne kraju eksportu do przeprowadzenia z własnej inicjatywy stosownej kontroli i do poinformowania o jej wynikach władz celnych kraju importu. Zarówno gdy weryfikacja została przeprowadzona z własnej inicjatywy władz celnych kraju eksportu, na wniosek władz kraju przywozu, czy na wniosek służb Komisji, jej wynik jest wiążący dla organów celnych kraju importu. Reasumując, zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, w tym art. 31 i art. 32 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego, a także art. 2 i art. 91 Konstytucji RP, w sytuacji gdy źródłem prawa Rzeczpospolitej Polskiej jest m.in. umowa międzynarodowa, jest niezasadny. Z uwagi na wyżej podniesione okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku usprawiedliwionych podstaw - na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI