I GSK 944/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacjefinanse publicznesystem oświatyszkoły niepublicznezwrot dotacjinadmierna wysokośćstatus słuchaczapostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki dotyczącą zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, uznając, że słuchacze, którzy nie uzyskali promocji na kolejny semestr, nie mogli być uwzględnieni przy obliczaniu dotacji za miesiące wakacyjne.

Spółka zaskarżyła wyrok WSA, który uchylił decyzję SKO w sprawie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów o systemie oświaty dotyczących statusu słuchacza i skreślenia z listy, a także kwestie formalne związane z podpisaniem decyzji administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA i wyjaśniając, że status słuchacza musi odzwierciedlać rzeczywistość, a nie tylko formalne figurowanie na liście, a także że decyzja o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez C. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Przedmiotem sporu było ustalenie kwoty zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez spółkę w roku 2016. Skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, kwestionując zastosowanie przepisów ustawy o systemie oświaty (u.s.o.) dotyczących statusu słuchacza i skreślenia z listy, a także przepisów ustawy o finansach publicznych (u.f.p.) w zakresie naliczania odsetek od zwracanej dotacji. Zarzucono również naruszenia przepisów postępowania, w tym brak podpisania decyzji przez organ odwoławczy, nieprawidłowe poświadczenie upoważnienia do podpisania decyzji przez organ I instancji, naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz niezebranie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że słuchacze, którzy nie uzyskali promocji na kolejny semestr i nie złożyli wniosku o powtarzanie semestru w ustawowym terminie, tracili status słuchacza, co skutkowało brakiem prawa do dotacji za miesiące wakacyjne. Podkreślono, że status słuchacza musi odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, a nie tylko formalne figurowanie na liście. NSA podzielił również stanowisko WSA co do charakteru deklaratoryjnego decyzji o zwrocie dotacji i momentu rozpoczęcia naliczania odsetek. Zarzuty procesowe dotyczące wadliwości decyzji administracyjnych uznano za niezasadne, wskazując na prawidłowe oznaczenie składu orzekającego w decyzji organu odwoławczego oraz wystarczalność kopii upoważnienia do podpisania decyzji organu I instancji. Sąd odniósł się również do kwestii kosztów zastępstwa procesowego, uznając zasadność miarkowania kosztów przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, dotacja nie przysługuje za takich słuchaczy, ponieważ ich status słuchacza wygasł z dniem, w którym powinni byli zostać skreśleni z listy, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty.

Uzasadnienie

Status słuchacza musi odzwierciedlać rzeczywistość, a nie tylko formalne figurowanie na liście. Słuchacz, który nie uzyskał promocji na kolejny semestr i nie złożył wniosku o powtarzanie semestru w terminie, traci status słuchacza, co skutkuje brakiem prawa do dotacji za okres, w którym już nie powinien być uwzględniany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (50)

Główne

p.p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 107 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 268a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.o. art. 90 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.o. art. 90 § ust. 3h

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.f.p. art. 252 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.s.o. art. 44z § ust. 2-4

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.f.p. art. 252 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § ust 6 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Status słuchacza szkoły dla dorosłych wygasa, jeśli nie uzyskał promocji na semestr programowo wyższy i nie złożył wniosku o powtarzanie semestru w ustawowym terminie. Decyzja o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości ma charakter deklaratoryjny. Naruszenia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego przez WSA było uzasadnione.

Odrzucone argumenty

Dotacja przysługuje za słuchaczy, którzy widnieli na liście w okresie wakacyjnym, mimo braku promocji na kolejny semestr. Odsetki od dotacji powinny być naliczane dopiero po upływie 15 dni od doręczenia ostatecznej decyzji. Decyzja organu odwoławczego była nieważna z powodu braku podpisów składu orzekającego. Decyzja organu I instancji była nielegalna z powodu braku stosownego upoważnienia do jej podpisania. Naruszenie zasady dwuinstancyjności. Niezbędny materiał dowodowy nie został zebrany. Brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Niewłaściwe ustalenie kosztów zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

status słuchacza nie decyduje jedynie fakt czy widnieje on na liście słuchaczy. Ta bowiem kwestia ma bowiem wyłącznie aspekt formalny. Uwidocznienie na liście słuchaczy musi odzwierciedlać stan rzeczywisty. decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy prawa nie wymagają aby podpisy pod decyzją były "czytelne". zasada miarkowania (stosunkowego rozdzielania) kosztów postępowania

Skład orzekający

Joanna Salachna

przewodniczący sprawozdawca

Marek Sachajko

członek

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu słuchacza w szkołach dla dorosłych w kontekście dotacji, momentu naliczania odsetek od zwrotu dotacji oraz kwestii formalnych związanych z decyzjami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie oświaty i ustawy o finansach publicznych w brzmieniu obowiązującym w 2016 roku. Kwestie proceduralne są oceniane w kontekście konkretnych zarzutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej dla szkół niepublicznych i ich słuchaczy, a także porusza istotne zagadnienia proceduralne związane z decyzjami administracyjnymi.

Czy szkoła może stracić dotację przez formalne błędy słuchacza? NSA wyjaśnia.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 944/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Sachajko
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I SA/Łd 797/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-02-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 107 § 1 pkt 8, art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 252 ust. 1 i ust. 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1327
art. 44z ust. 2-4
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1943
art. 90 ust. 3 i ust. 3h
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 797/19 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przypadającej do zwrotu do budżetu powiatu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z 11 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 797/19 – w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca lub Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: organ lub SKO) z dnia 12 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami w roku 2016 – uchylił zaskarżoną decyzję.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, w której zaskarżyła orzeczenie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), zarzucono:
Naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, tj.:
1) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a w związku z art. 90 ust. 3 i 3h ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w roku 2016 r., tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1943; dalej: u.s.o.) w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.; dalej: u.f.p.) poprzez uznanie przez sąd, że organ w toku wydawania decyzji administracyjnej, a organ II instancji w ramach postępowania odwoławczego słusznie nie zastosował wyżej wskazanych artykułów i w konsekwencji uznał, że skarżąca pobrała dotację w nadmiernej wysokości; w sytuacji, gdy dotacja została pobrana za słuchaczy, którzy spełnili wymaganą przepisami prawa frekwencję i posiadali status słuchacza, co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi w tym zakresie;
2) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a w związku z art. 44z ust. 2-4 u.s.o. poprzez uznanie przez sąd za trafne ustaleń, iż dyrektor szkoły powinien na podstawie art. 44z ust. 2 u.s.o. skreślić słuchacza w drodze decyzji z listy słuchaczy już po 7 dniach licząc od dnia podjęcia przez radę pedagogiczną uchwały w sprawie klasyfikacji i promocji słuchaczy w sytuacji, podczas gdy analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie może tego uczynić przed upływem 7 dni od dnia podjęcia przez radę pedagogiczną uchwały w sprawie klasyfikacji i promocji słuchaczy, co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi w tym zakresie;
3) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust 6 pkt 2 u.f.p. poprzez uznanie przez sąd, że dniem stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości był dzień zapoznania dyrektora szkoły z protokołem kontroli, tj. [...] października 2017 r., który to skutkował rozpoczęciem biegu terminu do dobrowolnego zwrotu dotacji i w konsekwencji wyznaczał moment rozpoczęcia biegu terminu naliczania odsetek, podczas gdy odsetki winny być liczone dopiero po upływie 15 dni od dnia doręczenia stronie ostatecznej decyzji w sprawie od dotacji, co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi w tym zakresie.
Naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w związku z 134 art. § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 107 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.), poprzez przyjęcie przez sąd, nie doszło do wystąpienia jednej z wad określonych w art. 156 §1 k.p.a. - tj. wskazanej w pkt 2, mimo iż stronie doręczona została decyzja organu odwoławczego, która nie została podpisana, gdyż nie zawiera ona podpisów składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego; oraz poprzez nierozpoznanie przez sąd wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, w tym w szczególności zarzutu dotyczącego wątpliwości czy decyzja została wydana przez osoby upoważnione do jej wydania, co skutkowało tym, że Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji;
2) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku w zw. art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. poprzez przyjęcie przez sąd, że nie doszło do zaniechania organu polegającego na podpisaniu decyzji organu I instancji przez Wicestarostę J. J. z up. Starosty w sytuacji, gdy do zaskarżonej decyzji załączono jedynie kopię pisemnego upoważnienia dla w/w osoby, która została poświadczona za zgodność z oryginałem w dniu wydania decyzji przez Sekretarza Powiatu T. K. i nie załączono pisemnego upoważnienia dla Sekretarza Powiatu potwierdzającego, iż upoważniony jest on do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem; co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi w tym zakresie;
3) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. poprzez przyjęcie przez sąd, że zasada dwuinstancyjności nie została naruszona mimo bezkrytycznego przyjęcie stanowiska organu I instancji przez organ II instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, a w efekcie powielenia stanowiska organu I instancji i uznanie zaistnienia przesłanki do zwrotu dotacji; co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi w tym zakresie;
4) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 79 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie przez sąd, że w procesie rozpatrywania przedmiotowej sprawy organy zebrały cały konieczny w sprawie materiał dowodowy i nie przekroczyły granicy swobodnej oceny dowodów, podczas gdy w działaniach ze strony organów dopatrywać się należy naruszeń w postaci niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzeniu materiału dowodowego, a w szczególności w zakresie ustalenia imiennej listy osób, co do których wypłata dotacji została zakwestionowana wraz z podaniem czasookresu poprzez załączenie do decyzji załączników stanowiących jej integralną część z budzących wątpliwości w zakresie ich treści; co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi w tym zakresie;
5) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez przyjęcie przez sąd, że zarzut naruszenia wyżej wskazanych przepisów nie zasługuje na uwzględnienie w stosunku do postępowania prowadzonego przez organ I instancji, natomiast zarzut braku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, podczas gdy brak zawiadomienia w toku postępowania odwoławczego o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji organu odwoławczego uniemożliwiło stronie odniesienie się do ustaleń organu, przedstawienie kontrargumentów i w efekcie obronę swoich praw; co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi w tym zakresie;
6) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. poprzez ustalenie kwoty kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 90 zł zamiast 900 zł jak winno być zasądzone zgodnie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a w konsekwencji zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz strony skarżącej kwoty 286 zł, podczas gdy z przepisów obowiązującego prawa wynika, że powinna być to kwota 1095 zł.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów w kwocie 1095 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały wyartykułowane zarzuty naruszenia prawa materialnego, gdyż w ramach zarzutów procesowych (zawartych w cz. III petitum skargi kasacyjnej) nie kwestionowano ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, a jedynie aspekty formalnoprocesowe związane z wydaniem zaskarżonej do WSA decyzji oraz orzeczeniem przez Sąd I instancji kosztów postępowania.
Nieusprawiedliwione są zarzuty prawa materialnego wskazane w cz. II pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczące zastosowania w sprawie przepisów art. 90 ust. 3 i 3h u.s.o. (pkt 1) oraz art. 44z ust. 2-4 tej ustawy (pkt 2). Istota tych zarzutów dotyczy oceny sytuacji, w której słuchacze, którzy wykazali się wymaganą dla uzyskania dotacji za miesiące lipiec i sierpień (art. 90 ust. 3h u.s.o.) frekwencją na zajęciach w miesiącu czerwcu (o której mowa w art. 90 ust. 3 u.s.o.), jednocześnie nie otrzymali (w czerwcu) promocji na kolejny semestr oraz nie zostali wyznaczeni do przystąpienia do egzaminu w terminie dodatkowym, a zatem powinni zostać skreśleni z listy słuchaczy (art. 44z ust. 2 u.s.o.). W rozpoznawanej sprawie brak otrzymania promocji na kolejny semestr wynikał z uchwały Rady Pedagogicznej z [...] czerwca 2016 r., tymczasem skreślenie z listy nastąpiło z dniem [...] sierpnia 2016 r. Skarżąca kasacyjnie wskazuje, że w takiej sytuacji dotacja jej należna na uczniów, o których mowa wyżej należała się także za miesiące wakacyjne (lipiec i sierpień), skreślenie z listy słuchaczy nastąpiło bowiem z końcem sierpnia. Podnosi przy tym, że u.s.o. nie przewiduje terminu do dokonania skreślenia z listy słuchaczy, zatem błędnie uznano, że nie należy się jej dotacja, o której mowa w art. 90 ust. 3h u.s.o.
Naczelny Sąd Administracyjny – podzielając stanowisko Sądu I instancji, że w opisanej sytuacji dotacja dla Spółki z ww. uczniów nie przysługiwała za miesiące lipiec i sierpień 2016 r. – pragnie zauważyć, że kluczowe dla oceny zaistniałych okoliczności faktycznych przepisy art. 44z ust. 2-4 u.s.o. należy odczytywać systemowo. Wypada jednak najpierw przytoczyć te regulacje. I tak, ustawodawca postanowił, że: - Słuchacza szkoły dla dorosłych, który nie otrzymał promocji na semestr programowo wyższy, dyrektor szkoły skreśla, w drodze decyzji, z listy słuchaczy (art. 44z ust. 2 u.s.o.); - W przypadkach losowych lub zdrowotnych, dyrektor szkoły dla dorosłych, na pisemny wniosek słuchacza, może wyrazić zgodę na powtarzanie semestru. Słuchacz może powtarzać semestr jeden raz w okresie kształcenia w danej szkole (art. 44z ust. 3 u.s.o.); - Wniosek, o którym mowa w ust. 3, słuchacz szkoły dla dorosłych składa do dyrektora szkoły, nie później niż w terminie 7 dni od dnia podjęcia przez radę pedagogiczną uchwały w sprawie klasyfikacji i promocji słuchaczy (art. 44z ust. 4 u.s.o.).
Z przytoczonych przepisów wynika, że dany słuchacz, który nie uzyskał promocji na semestr programowo wyższy ma, co do zasady, status słuchacza jeszcze przez okres 7 dni od dnia podjęcia w tym przedmiocie uchwały przez radę pedagogiczną – chyba, że zostanie pozytywnie rozpoznany jej wniosek o powtarzanie semestru. W tym ostatnim przypadku (tj. wyrażenia przez dyrektora szkoły zgody na powtarzanie semestru) status słuchacza zostaje utrzymany. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w sprawie. Podnoszony przez skarżącą kasacyjnie argument, że osoby uwzględnione przy wykazywaniu należnej dotacji za miesiące wakacyjne byli słuchaczami, ponieważ w tym okresie widnieli na liście słuchaczy (skreślenie zostało dokonane z dniem [...] sierpnia) nie może być uznany. A to z tego względu, że o statusie danej osoby jako słuchacza szkoły nie decyduje jedynie fakt czy widnieje on na liście słuchaczy. Ta bowiem kwestia ma bowiem wyłącznie aspekt formalny. Uwidocznienie na liście słuchaczy musi odzwierciedlać stan rzeczywisty. W przeciwnym razie prowadziłoby to do nieakceptowalnych - z punktu widzenia obowiązującego systemu dotowania szkół niepublicznych - wniosków, że należna dotacja obliczana jest wyłącznie na podstawie listy słuchaczy, tj. bez analizy ich frekwencji, statusu. Należy także wskazać, że dla powyższych ustaleń nie ma znaczenia to, że przepisy prawa wprost nie wskazują terminu, w którym dyrektor ma dokonać skreślenia danej osoby z listy słuchaczy. Jakkolwiek z zestawienia dyspozycji art. 44z ust. 4 w zw. z ust. 2 tej regulacji u.s.o. wynika, że powinno to nastąpić niezwłocznie, po upływie 7 dni od dnia podjęcia stosownej uchwały przez radę pedagogiczną (o ile nie wpłynął w tym terminie wniosek o powtarzanie semestru). Dodać także należy, że decyzja dyrektora o skreśleniu z listy słuchaczy, o której mowa w art. 44z ust. 2 u.s.o. nie ma charakteru uznaniowego, a stanowi w istocie wykonanie uchwały rady pedagogicznej. Mając powyższe ustalenia na uwadze, uznać należało, że w rozpoznawanej sprawie słuchacze, którzy [...] czerwca 2016 r. nie uzyskali promocji na semestr wyższy, nie mieli statusu słuchaczy w miesiącach lipcu i sierpniu 2016 r., a zatem Spółce nie przysługiwała za miesiące wakacyjne dotacja w wysokości uwzględniających w obliczeniach te osoby. A zatem nie doszło do naruszenia art. 90 ust. 3h u.s.o.
Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego zawarty w cz. II pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, a odnoszący się do art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 u.f.p. i dokonanego przez WSA ustalenia w przedmiocie rozpoczęcia biegu terminu do naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego (zapoznanie z protokołem kontroli). Skarżąca kasacyjnie wskazuje na niesprawiedliwość rozwiązania, w którym naliczanie odsetek od kwoty dotacji podlegającej zwrotowi rozpoczęłoby się jeszcze przed momentem poinformowania strony o sposobie zakończenia postepowania w formie ostatecznej decyzji organu o tym, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości.
W powyższym względzie wskazać należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. Jest to decyzja określająca (a nie ustalająca) należność przypadającą do zwrotu. Jest tak z tego względu, że to podmiot występujący o dotację dokonuje wykazania podstaw obliczenia i przyznania należności, organ zaś uprawniony jest do jej weryfikacji. To z kolei oznacza, że decyzja określająca należność z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości nie tworzy zobowiązania do zwrotu dotacji, a jedynie stwierdza fakt pobrania (uzyskania) dotacji w wysokości wyższej niż należna. W kontekście tych ustaleń słuszne są ustalenia Sądu I instancji, że w świetle dyspozycji art. 252 ust. 6 w zw. z ust. 1 tej regulacji u.f.p. dniem, od którego nalicza się odsetki od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości jest dzień następujący po dniu terminu jej zwrotu (oznaczony jako 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności). Stwierdzenie natomiast okoliczności, że w sprawie doszło do pobrania dotacji w wysokości wyższej niż wynikająca z obowiązujących przepisów u.s.o. nastąpiło z momentem zapoznania się z protokołem kontroli, który ten fakt stwierdzał.
Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty natury procesowej wskazane w cz. III petitum skargi kasacyjnej.
Przed dokonaniem ich oceny zaznaczenia wymaga, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także – co istotne – wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny.
Z punktu widzenia przedstawionych uwag, według Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należało, że skarżąca kasacyjnie w przypadku zarzutów zamieszczonych w cz. III pkt 3-5 petitum skargi kasacyjnej nie wykazała, aby zarzucane naruszenia przepisów k.p.a. miały wpływ na wynik sprawy w znaczeniu w jakim przedstawiono to powyżej.
Zarzuty sformułowane w pkt 1 i 2 tej części petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosiły się one do dyspozycji art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., także w zw. z art. 268a k.p.a., a w ich ramach autor skargi kasacyjnej wskazał na okoliczność braku podpisania decyzji organu odwoławczego oraz braku stosownego wykazania, że decyzja organu I instancji została podpisana przez upoważnioną do tego osobę.
W powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja zawiera m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. W odniesieniu do twierdzeń Spółki w zakresie rzekomego "niepodpisania" decyzji organu II instancji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że decyzja ta w swym petitum zawiera określenie – z imienia i nazwiska oraz funkcji i roli w składzie orzekającym – osób, które tą decyzję wydały, zaś pod decyzją podpisy (ze wskazaniem: Przewodniczący; członkowie). Przepisy prawa nie wymagają aby podpisy pod decyzją były "czytelne". Podpis (znak graficzny) pod decyzją nie musi zawierać imienia i nazwiska osoby podpisującej decyzję. Zauważyć trzeba, że identyfikacja osoby podpisującej decyzję jest możliwa dzięki wskazaniu w nagłówku (petitum) decyzji danych identyfikujących osobę podpisaną pod decyzją. Natomiast w przedmiocie zarzutu podpisania decyzji organu I instancji przez wicestarostę i dołączenia do tejże, poświadczonej przez sekretarza powiatu, kopii pisemnego upoważnienia, NSA uznaje – za Sądem I instancji – że kopia upoważnienia jest wystarczającym dokumentem do stwierdzenia legalności tej decyzji. Jeżeli w sprawie nie podważono istnienia upoważnienia na datę wydania decyzji, zarzut jest nieskuteczny.
Nieusprawiedliwiony jest także zarzut zawarty w cz. III pkt 6 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczący naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. poprzez ustalenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie niższej niż wynika to ze stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.
W odniesieniu do powyższego, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela dotychczasowe poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zawarta w art. 206 p.p.s.a. regulacja prawna wyraża zasadę miarkowania (stosunkowego rozdzielania) kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, która umożliwia sądowi w uzasadnionych przypadkach odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Brzmienie art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. W razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia. (v. m.in.: wyroki NSA: z 14 lutego 2023 r., II OSK 1183/22; z 20 maja 2021 r., II GSK 547/21, a także postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., II GZ 1255/16; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie WSA wyjaśnił szczegółowo w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia o kosztach (v. s. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), wskazując m.in., że skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI