Orzeczenie · 2024-10-11

I GSK 935/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-11
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
składki ZUSzwolnienie z opłacania składekulgiprawo pracyubezpieczenia społecznepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę spółki na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 113 w zw. z art. 106 § 3 i 4 P.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów uzupełniających, art. 151 P.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji "poza granice zakreślone w skardze". Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której w tej sprawie nie stwierdzono. Odnosząc się do zarzutów, NSA uznał, że brak przeprowadzenia dowodów z faktur nie stanowił naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a., gdyż dopuszczenie dowodu jest uprawnieniem sądu, a celem wnioskowanych dowodów było ustalenie okoliczności mającej wpływ na wynik sprawy, a nie usunięcie wątpliwości. Sąd podkreślił, że rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej nie był faktem powszechnie znanym. Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. uznano za chybiony, wskazując, że ulga w opłacaniu składek wymaga wykazania przesłanek wynikających z prawa, a spółka nie przedstawiła stosownych dowodów potwierdzających prowadzoną działalność gospodarczą, mimo wezwania. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., stwierdzając, że WSA orzekał w granicach sprawy i nie pominął istotnych okoliczności. W konsekwencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a., NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacania składek, dopuszczalności dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz granic kontroli sądowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółki ubiegającej się o ulgę w opłacaniu składek i jej obowiązku udowodnienia rodzaju prowadzonej działalności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zaniechanie przeprowadzenia przez sąd administracyjny wnioskowanych dowodów uzupełniających, niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w zakresie rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem. Brak przeprowadzenia dowodu nie może być postrzegany jako naruszenie prawa procesowego, chyba że kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dopuszczenie dowodu jest fakultatywne, a celem wnioskowanych dowodów było ustalenie okoliczności mającej wpływ na wynik sprawy, a nie usunięcie wątpliwości. Ponadto, rodzaj prowadzonej działalności nie był faktem powszechnie znanym.

Czy oddalenie skargi na decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek, w sytuacji gdy organ naruszył konstytucyjną zasadę równości wobec prawa poprzez nierówne traktowanie przedsiębiorców, stanowi naruszenie art. 151 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. jest niezasadny, jeśli sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które powinno skutkować uwzględnieniem skargi. W tej sprawie spółka nie wykazała przesłanek do uzyskania ulgi, mimo wezwania do przedstawienia dowodów.

Uzasadnienie

Ulga w opłacaniu składek wymaga wykazania przesłanek wynikających z prawa. Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających prowadzoną działalność gospodarczą, które obaliłyby domniemanie wynikające z wpisu do REGON, co uniemożliwia skuteczne zarzucenie sądowi pierwszej instancji naruszenia zasady równości wobec prawa.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji "poza granice zakreślone w skardze"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 P.p.s.a., ponieważ orzekał w granicach sprawy, dokonując oceny prawidłowości wydania przez organ decyzji w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek, a nie wykroczył poza granice sprawy ani nie pominął istotnych okoliczności.

Uzasadnienie

Granice sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu. Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę na decyzję ZUS i ocenił jej prawidłowość, nie wykraczając poza ramy sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 113

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 76 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa COVID-19 art. 31zo § ust. 8

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Dz.U. 2024 poz 935

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 113 w zw. z art. 106 § 3 i 4 P.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów uzupełniających. • Naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję ZUS, podczas gdy organ naruszył konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji). • Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji "poza granice zakreślone w skardze".

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu. • Rodzaj prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej nie był faktem powszechnie znanym. • Ulga w opłacaniu składek wymaga wykazania przesłanek wynikających z prawa. • Sąd pierwszej instancji niewątpliwie orzekał w granicach sprawy dokonując oceny prawidłowości wydania przez organ decyzji.

Skład orzekający

Anna Apollo

sprawozdawca

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący

Małgorzata Grzelak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacania składek, dopuszczalności dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz granic kontroli sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki ubiegającej się o ulgę w opłacaniu składek i jej obowiązku udowodnienia rodzaju prowadzonej działalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla przedsiębiorców tematu zwolnień z opłacania składek ZUS, jednak jej rozstrzygnięcie opiera się na analizie proceduralnej i dowodowej, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Przedsiębiorco, pamiętaj: zwolnienie ze składek ZUS wymaga dowodów, nie tylko wpisu w rejestrze!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst