I GSK 932/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie DIAS w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 80 § 2a w zw. z art. 10 § 4 i art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), polegającą na przyjęciu, że organ egzekucyjny jest zobowiązany badać prawidłowość realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przez dłużnika zajętej wierzytelności. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił subsydiarny charakter skargi na czynności egzekucyjne, ale jednocześnie stwierdził, że zajęcie składnika majątku wyłączonego z egzekucji na mocy art. 10 § 4 u.p.e.a. stanowi podstawę do wniesienia skargi na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. Sąd podzielił stanowisko WSA, że organ egzekucyjny jest zobowiązany badać, czy zajmowane środki nie są wyłączone z egzekucji, powołując się na zasady równości wobec prawa oraz systemową wykładnię przepisów, w tym Prawa bankowego. W ocenie NSA, organ egzekucyjny nie przeprowadził wymaganych wyjaśnień ani przed zajęciem rachunku, ani w ramach skargi na czynności egzekucyjne, co potwierdzało zasadność uchylenia postanowienia przez sąd I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zakresu stosowania skargi na czynność egzekucyjną w przypadku zajęcia środków wyłączonych z egzekucji oraz obowiązku organu egzekucyjnego badania ich statusu prawnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia rachunku bankowego i wyłączonych z egzekucji świadczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga na czynność egzekucyjną może dotyczyć sytuacji, w której organ egzekucyjny zajął środki wyłączone z egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie składnika majątku wyłączonego spod egzekucji stanowi podstawę do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną ma gwarantować stronie pełną i realną ochronę w razie wystąpienia nieprawidłowości, w tym zajęcia środków wyłączonych z mocy prawa. Organ egzekucyjny jest zobowiązany badać charakter zajmowanych środków.
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany badać, czy środki na rachunku bankowym dłużnika podlegają zajęciu, w tym czy nie są wyłączone z egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny jest zobowiązany kontrolować, czy zajmowane środki nie stanowią środków wyłączonych z egzekucji, zarówno przed dokonaniem zajęcia, jak i w ramach skargi na czynności egzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko WSA, że obowiązek wyjaśnienia, czy należności na rachunku bankowym podlegają zajęciu, spoczywa na organie egzekucyjnym. Brak takiego działania organu uzasadnia uchylenie jego postanowienia.
Przepisy (8)
Główne
u.p.e.a. art. 80 § § 2a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny jest zobowiązany badać prawidłowość realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, w tym czy zajęte środki nie są wyłączone z egzekucji.
u.p.e.a. art. 10 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa składniki majątku wyłączone z egzekucji.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowi podstawę do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, w tym w przypadku zajęcia środków wyłączonych z egzekucji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia postanowienia organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo bankowe art. 54a
Ustawa Prawo bankowe
Określa środki wolne od zajęcia na rachunkach bankowych, które są adresowane również do organów egzekucyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zajęcie składnika majątku wyłączonego z egzekucji administracyjnej stanowi podstawę do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. • Organ egzekucyjny jest zobowiązany badać, czy zajmowane środki nie są wyłączone z egzekucji.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany badać prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przez dłużnika zajętej wierzytelności w ramach skargi na czynność egzekucyjną.
Godne uwagi sformułowania
Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego – wywiedziona w tej sprawie przez stronę – ma charakter subsydiarny w stosunku do innych środków zaskarżenia. • Zajęcie w toku egzekucji administracyjnej składnika majątku wyłączonego spod egzekucji na mocy art. 10 § 4 u.p.e.a. stanowi podstawę do wniesienia skargi na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. • Skarga na czynność egzekucyjna powinna bowiem gwarantować stronie pełną i realną ochronę w razie wystąpienia nieprawidłowości w egzekucji administracyjnej. • Organ nie może uchylać się od zapewnienia stronie możliwości dochodzenia swych praw w ramach tego środka. • Organ egzekucyjny jest zatem zobowiązany kontrolować, czy środki przekazane mu przez bank nie stanowią środków, o których mowa w art. 10 § 4 u.p.e.a.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
sprawozdawca
Joanna Wegner
członek
Michał Kowalski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zakresu stosowania skargi na czynność egzekucyjną w przypadku zajęcia środków wyłączonych z egzekucji oraz obowiązku organu egzekucyjnego badania ich statusu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia rachunku bankowego i wyłączonych z egzekucji świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony praw dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie zajęcia środków, które powinny być wolne od egzekucji. Jest to istotne dla zrozumienia granic działania organów egzekucyjnych.
“Czy organ egzekucyjny może zająć Twoje pieniądze, które są chronione prawem? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.