I GSK 931/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-12
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacja oświatowafinansowanie zadań oświatowychprzekształcenie gimnazjumwłaściwość organuNSAWSAsamorząd terytorialnyprawo oświatowe

NSA uchylił wyrok WSA w Gdańsku w sprawie dotacji oświatowej, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej wykładni przepisów dotyczących właściwości organu.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dotacji oświatowej przez Starostę Gdańskiego dla liceum przekształconego z gimnazjum. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Rzecznika Praw Obywatelskich, uznając Gminę K. za właściwy organ do wypłaty dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy z uwagi na błędną wykładnię przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, w szczególności art. 101 ust. 2.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną F. "E. w D." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gdańsku, który oddalił skargę Rzecznika Praw Obywatelskich na czynność Starosty Gdańskiego odmawiającą przyznania dotacji oświatowej dla liceum przekształconego z gimnazjum. Spór dotyczył właściwości organu do wypłaty dotacji za okres od września do grudnia 2019 r. Starosta Gdański uznał, że właściwa jest Gmina K., podczas gdy Fundacja twierdziła, że powinien być to Starosta Gdański. WSA w Gdańsku przychylił się do stanowiska Starosty. NSA, analizując skargę kasacyjną, stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował art. 101 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, który określa właściwość organu do wypłaty dotacji w roku kalendarzowym przekształcenia. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez WSA są uzasadnione. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy z powodu błędnej wykładni art. 101 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepis określający właściwość organu do wypłaty dotacji w roku przekształcenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.f.z.o. art. 101 § ust. 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Określa organ właściwy do udzielenia dotacji w roku kalendarzowym przekształcenia gimnazjum lub włączenia go do innej szkoły, na uczniów klas dotychczasowego gimnazjum. Organem tym jest organ, który wydał zezwolenie na założenie gimnazjum lub dokonał wpisu do ewidencji szkół niepublicznych.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

u.f.z.o. art. 101 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 101 § ust. 3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 101 § ust. 5

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy obowiązku sądu do zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 101 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych przez WSA. Niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

NSA związany jest granicami skargi kasacyjnej. WSA w Gdańsku odrzucił skargę Fundacji z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepis określający właściwość organu do wypłaty dotacji w roku przekształcenia.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Bogdan Fischer

sędzia

Jacek Boratyn

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących finansowania szkół przekształconych z gimnazjów oraz właściwości organów w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia gimnazjum w liceum w określonym roku kalendarzowym i interpretacji przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowania szkół i potencjalnych sporów między samorządami, co jest istotne dla sektora edukacji i administracji publicznej.

Kto płaci za szkoły po reformie? NSA rozstrzyga spór o dotacje oświatowe.

Dane finansowe

WPS: 43 486,34 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 931/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Boratyn
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygn. powiązane
I SA/Gd 306/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-01-26
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del WSA. Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Maja Wiercińska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. "E. w D." w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 306/20 w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na czynność Starosty Gdańskiego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania i przekazania dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od Starosty Gdańskiego na rzecz F. "E. w D." w K. 560 (słownie: pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 26 stycznia 2021 r., I SA/Gd 306/20 oddalił skargę Rzecznika Praw Obywatelskich na czynność Starosty Gdańskiego z [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania i przekazania dotacji oświatowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
F. "E. w D." w K. wnioskiem z 27 sierpnia 2019 r., prowadząca N. L. O. im. dr W. B. w K., zwróciła się do Starosty Gdańskiego o zabezpieczenie odpowiednich środków i ich wypłatę zgodnie z terminem dotacji dla liceum, stosownie do treści art. 26 ust. 1 w zw. z art. 101 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 17 ze zm. – dalej jako "u.f.z.o.").
Starosta Gdański w piśmie z 2 września 2019 r. stanął na stanowisku, że nie ma podstaw do zabezpieczenia środków i wypłaty dotacji przez Powiat Gdański w okresie od września do grudnia 2019 r. Organ wskazał, że do wypłaty przedmiotowych dotacji, zgodnie z art. 101 ust. 2 u.f.z.o., właściwa jest Gmina K.
Fundacja, pismem z 9 września 2019 r. przekazała Staroście Gdańskiemu informację miesięczną o planowanej liczbie uczniów Liceum za wrzesień i październik 2019 r.
Starosta Gdański, w piśmie z 17 września 2019 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z 2 września 2019 r. Następnie, 8 października 2019 r. Starosta Gdański przekazał do Gminy K. pismo strony z 9 września 2019 r.
Fundacja pismem z 24 października 2019 r. wezwała Starostę Gdańskiego do zapłaty kwoty 43.486,34 złote wraz z odsetkami, stanowiącej należność z tytułu niewypłaconej dotacji za wrzesień i październik 2019 r. W odpowiedzi na powyższe Starosta Gdański, w piśmie z 28 października 2019 r., podtrzymując stanowisko wyrażone w dotychczasowej korespondencji ponownie wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 2 u.f.z.o. organem właściwym do udzielenia dotacji w przedmiotowej sprawie jest Gmina K.
Starosta Gdański, przy pismach z 26 listopada 2019 r. oraz 10 grudnia 2019 r., przekazał Gminie K. przesłane przez Fundację informacje miesięczne z 7 listopada 2019 r. oraz 3 grudnia 2019 r. o liczbie uczniów odpowiednio za listopad i grudzień 2019 r.
Jak wynika z akt sprawy, skargi na czynność Starosty Gdańskiego z 17 września 2019 r. złożyła Fundacja "E. w D." w K. I SA/Gd 306/20 oraz Rzecznik Praw Obywatelskich I SA/Gd 372/20.
Sąd I instancji 15 maja 2020 r., I SA/Gd 306/20 postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Gd 306/20 i I SA/Gd 372/20 oraz prowadzić je pod sygn. akt I SA/Gd 306/20.
WSA w Gdańsku dokonując kontroli terminowości złożenia skargi przez Fundację "E. w D." w K. (I SA/Gd 306/20), odrzucił ją postanowieniem z 24 września 2020 r., jako wniesioną po terminie. Orzeczenie stało się prawomocne. Na skutek powyższego Fundacja "E. w D." w K. stała się uczestnikiem postępowania na prawach strony.
Rzecznik Praw Obywatelskich w skardze do WSA w Gdańsku, wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności w postaci odmowy wypłaty Fundacji "E. w D." dotacji dla uczniów szkół niepublicznych oraz o uznanie uprawnienia Fundacji do dotacji dla szkół niepublicznych. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 101 ust. 1 i 2 u.f.z.o. i uznanie, że przepisy te nakładają obowiązek udzielania dotacji przekształconej szkole, w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przekształcenie na organ, który odpowiednio wydał zezwolenie na założenie dotychczasowego gimnazjum albo dokonał wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych, czyli Gminę K. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię art. 101 ust. 5 i 6 w zw. z art. 26 u.f.z.o. i uznanie, że przepisy te regulują wyłącznie termin, od którego przyznaje się dotacje szkole powstałej w wyniku przekształcenia i nie nakładają na Starostę obowiązku przyznania dotacji od dnia rozpoczęcia przez nią działalności, określonego zgodnie z art. 129 ust. 3 pkt 5 i ust. 5 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60 ze zm.) na dzień 1 września 2019 r.
Starosta Gdański w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w niniejszej spawie zastosowanie mają przepisy przejściowe tj. art. 101 ust. 1 i 2 u.f.z.o. Dotacje, o których mowa w art. 26 wskazanej ustawy, przyznane dotychczasowym gimnazjom, przysługują szkole, w którą dotychczasowe gimnazjum zostało przyznane, od dnia przekształcenia, tj. niepublicznemu liceum ogólnokształcącemu (art. 101 ust. 1). Z art. 101 ust. 2 natomiast, odmiennie niż z art. 26, wynika, że organem właściwym do udzielenia dotacji przekształconej szkole, w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przekształcenie (2019 r.) jest organ, który odpowiednio dokonał wpisu dotychczasowego gimnazjum, do ewidencji szkół niepublicznych, czyli Gmina K. Organ zwrócił także uwagę, że z art. 34 ust. 1 w zw. z art. 251 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.), z których wynika, że dotacja ma charakter roczny, co w konsekwencji oznacza, że organem zobowiązanym do udzielenia dotacji przez cały rok 2019 była Gmina K, która powinna ją przekazać w 12 ratach.
WSA w Gdańsku uzasadniając oddalenie skargi Rzecznika Praw Obywatelskich zaznaczył, że spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy w istocie wykładni art. 101 u.f.z.o.
W ocenie Sądu I instancji zasadą obowiązującą od 1 stycznia 2018 r. jest przyznanie szkole przekształcanej dotacji od dnia rozpoczęcia przez nią działalności (art. 101 ust. 5 u.f.z.o.). Generalnie w sprawie niniejszej powyższa zasada nie jest kwestionowana. Zgłaszana rozbieżność stanowisk prawnych dotyczy organu właściwego w zakresie przyznania dotacji za okres od przekształcenia z dniem 1 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. WSA w Gdańsku podniósł, że kalendarzowym rokiem przekształcenia był rok 2019. W tym roku wygaszone zostało gimnazjum, gdyż ostatni rocznik uczniów klas gimnazjalnych zakończył edukację przed 1 września 2019 r. Przekształcenie nastąpiło w roku kalendarzowym objętym dyspozycją art. 101 ust. 2 u.f.z.o., zatem w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 101 ust. 3 u.f.z.o. W przepisie tym została określona właściwość organu udzielającego dotacji, o której mowa m. in. w art. 26 u.f.z.o., inna niż wskazana z art. 101 ust. 2 u.f.z.o.
Sąd I instancji wyjaśnił, że w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przekształcenie, organem udzielającym dotacji jest organ, który wydał zezwolenie na założenie dotychczasowego gimnazjum albo dokonał wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych.
Odmiennie, organem właściwym do przyznania dotacji w roku kalendarzowym niż rok dokonania przekształcenia, jest organ, który dokonał zmiany zezwolenia albo zmiany wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych.
WSA w Gdańsku wskazał, że wprowadzona w art. 101 ust. 2 u.f.z.o. reguła kontynuacji finansowania gimnazjów oraz klas gimnazjalnych dotycząca kwot dotacji nie została powtórzona w art. 101 ust. 3 u.f.z.o. z uwagi na zasadę planowania budżetowego. Ustawodawca przyjął, że do końca kalendarzowego roku, w którym nastąpiło przekształcenie z dniem 1 września prowadzenia danej szkoły przez powiat finansowanie takiej szkoły nie wpływa na zmianę podmiotu przyznającego dotacje. Do końca roku kalendarzowego 2019 dotacja powinna być wypłacana nadal z budżetu gminy, która odpowiednio wydała zezwolenie na założenie dotychczasowego gimnazjum albo dokonała wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych.
W następnych latach kalendarzowych, innych niż rok przekształcenia działalności dawnych gimnazjów oraz klas dotychczasowych gimnazjów w szkołach innego typu obowiązek dotowania tych szkół i klas przechodzi, zgodnie z ust. 3 komentowanego przepisu, na ten organ, który dokonał zmiany zezwolenia zgodnie z art. 132 i art. 139 ust. 11 p.w.pr.ośw., albo zmiany wpisu do ewidencji szkół niepublicznych zgodnie z art. 136 i art. 142 ust. 10 p.w.pr.ośw., tj. w przypadku, o którym mowa w art. 132 i 136 p.w.pr.ośw. (przekształcenia lub włączenia gimnazjum do szkoły podstawowej) – gmina dotychczas finansująca działalność tego gimnazjum, w przypadku zaś, o którym mowa w art. 139 ust. 11 i 142 ust. 10 p.w.pr.ośw. (przekształcenia lub włączenia gimnazjum do szkoły innego typu) – powiat, do którego zakresu zadań należy prowadzenie szkoły tego typu (por. M. Pilich (red.) – Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz do art. 101, https://sip.lex.pl/#/commentary/587818201/615641). W art. 101 ust. 4 określono zasady finansowania szkół, w które dotychczasowe gimnazjum zostało przekształcone lub do którego zostało włączone, stanowiąc, że szkoły te otrzymują dotację właściwą dla szkoły danego typu z budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Fundacja "E. w D." w K. (dalej: "skarżąca kasacyjnie", "uczestnik postępowania") wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości oraz stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności Starosty Gdańskiego z 17 września 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania i przekazania jej dotacji oświatowej dla uczniów szkoły niepublicznej za okres 1 września 2019 r. - 31 grudnia 2019 r. oraz uznanie na podstawie art. 146 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), uprawnienia Skarżącej do dotacji dla Liceum, jako szkoły niepublicznej, za okres wrzesień - grudzień 2019 roku. Ewentualnie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku. W każdym z przypadków wniosła o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie również pod nieobecność Skarżącego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
- prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, to jest:
1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5 i art. 26 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U.2020.2029- t.j. z późn.zm.; dalej jako u.f.z.o.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że użyte w art. 101 ust. 2 u.f.z.o. pojęcie "dotacji, o której mowa w art. 25, art. 26 i art. 28-30, na uczniów klas dotychczasowego gimnazjum" dotyczy także dotacji na uczniów klas liceum niepublicznego powstałego na skutek przekształcenia z dotychczasowego gimnazjum, kiedy wykładania taka jest sprzeczna z regułami wykładni językowej, w tym z literalnym brzmieniem art. 101 ust. 1, ust. 2, ust, 3, ust. 5 i art. 26 ust. 1 u.f.z.o. w sytuacji gdy w nowopowstałym Liceum, po przekształceniu z dotychczasowego gimnazjum, nie ma uczniów klas dotychczasowego gimnazjum,
w konsekwencji powyższej błędnej wykładni przepisów doszło do
2) naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 2 u.f.z.o., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organem udzielającym dotacji w okresie wrzesień - grudzień 2019 roku na każdego ucznia Liceum Niepublicznego, które powstało na skutek przekształcenia dotychczasowego gimnazjum, a w którym nie ma uczniów klas dotychczasowego gimnazjum, jest Gmina K. jako organ, który dokonał wpisania dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych, kiedy to przepis art. 101 ust. 2 u.f.z.o. wskazuje wprost, że organ taki jest właściwy w pierwszym roku przekształcenia wyłącznie, gdy udziela dotacji na uczniów klas dotychczasowego gimnazjum, których nie było w Liceum w okresie wrzesień - grudzień 2019 roku,
3) naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 26 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 5 i 6 u.f.z.o., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku jego zastosowania na skutek błędnej wykładni art. 101 ust. 2 u.f.z.o. w odniesieniu do przyznania dotacji na każdego ucznia Liceum, w którym nie było uczniów klas dotychczasowego gimnazjum, a które to Liceum powstało na skutek przekształcenia dotychczasowego gimnazjum, a do którego wypłaty zobowiązany jest Starosta Gdański jako organ rejestrowy dla tej szkoły, i do którego zadań należy prowadzenie tego typu szkoły.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Starosta Gdański nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Za podstawę wyroku z 26 stycznia 2021 r., I SA/Gd 306/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyjął ustalenia faktyczne z których wynika, że Fundacja "E. w D." w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Starosty Gdańskiego z [...] września 2019 r. w przedmiocie dotacji oświatowej. Prawomocnym postanowieniem z 24 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Fundacji z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Oddalając skargę Rzecznika Praw Obywatelskich na wskazaną czynność Starosty Gdańskiego, Sąd I instancji ustalił, że wnioskiem z 27 sierpnia 2019 r. Fundacja prowadząca N. L. O. im. dr W. B. w K., zwróciła się do Starosty Gdańskiego o zabezpieczenie odpowiednich środków i ich wypłatę zgodnie z terminem dotacji dla liceum, stosownie do treści art. 26 ust. 1 w związku z art. 101 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 17 ze zm.). Pismem z 2 września 2019 r. Starosta Gdański stwierdził, że nie ma podstaw do zabezpieczenia środków i wypłaty dotacji przez Powiat Gdański w okresie od września do grudnia 2019 r., ponieważ do wypłaty dotacji właściwa jest Gmina K. Następnie pismem z 9 września 2019 r. Fundacja przekazała Staroście Gdańskiemu informację miesięczną o planowanej liczbie uczniów Liceum za wrzesień i październik 2019 r. Starosta Gdański pismem z 17 września 2019 r. podtrzymał stanowisko wyrażone wcześniej, a 8 października 2019 r. przekazał do Gminy K. pismo Fundacji z 9 września 2019 r. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację (...) albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. normujący postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określa kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania w razie uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (odpowiednie stosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W ramach tej podstawy kasacyjnej w pkt 4) petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przyjmuje się, że podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego stanowią te przepisy p.p.s.a., które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego. Tak pojmowana podstawa rozstrzygnięcia powinna być podana i wyjaśniona w uzasadnieniu wyroku, w którym sąd administracyjny powinien wskazać, jakie przepisy uprawniały organ administracji publicznej do wyciągnięcia określonych konsekwencji prawnych z dokonanych w sprawie ustaleń. Chodzi o przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania, które miały zastosowanie w sprawie administracyjnej, które łącznie z przepisami p.p.s.a. stanowią podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia powinno być jasne, przejrzyste i czytelne. Prawidłowo sporządzone wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia powinno umożliwić stronom postępowania, jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (odpowiednio stosowany art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), w tym wypadku również art. 102 ust. 2 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: u.f.z.o.), to prawidłowo sporządzone wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia winno zawierać przyjętą przez Sąd I instancji własną, prawidłową wykładnię tego przepisu prawa materialnego przejawiającą się w zrekonstruowaniu normy prawnej tam zawartej według intencji prawodawcy ze wskazaniem, że Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 101 ust. 1 i 2 u.f.z.o. przedstawił błędną wykładnię wskazanego przepisu prawa materialnego przejawiającą się w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej tam zawartej.
Stawianie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. jest dopuszczalne, kiedy kasator powiąże ten przepis postępowania sądowoadministracyjnego z przepisem prawa materialnego, który miał zastosowanie w sprawie administracyjnej, a także wskaże postać (formę) naruszenia prawa materialnego. Kasator trafnie zarzucił Sądowi I instancji w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 102 ust. 2 u.f.z.o. przez błędną jego wykładnię, w tym wypadku polegającą na nie przedstawieniu przez Sąd I instancji własnej, prawidłowej wykładni tego przepisu prawa materialnego. Z tych powodów, trafny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesiony w pkt 4) petitum skargi kasacyjnej dotyczący niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, począwszy od dnia 1 stycznia 2018 r. w przypadku przekształcenia dotychczasowego gimnazjum albo włączenia dotychczasowego gimnazjum do szkoły innego typu, w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przekształcenie dotychczasowego gimnazjum lub włączenie dotychczasowego gimnazjum do szkoły innego typu, organem udzielającym dotacji, o której mowa w art. 25, art. 26 i art. 28-30, na uczniów klas dotychczasowego gimnazjum jest organ, który odpowiednio wydał zezwolenie na założenie dotychczasowego gimnazjum albo dokonał wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych.
Starosta Gdański w piśmie z 17 września 2019 r., jako podstawę prawną czynności wskazał art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, które to przepisy (w jego ocenie) względem art. 26 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych mają charakter lex specialis. Swoje stanowisko uzasadnił: "Po pierwsze, wynika z nich, że dotacje, o których mowa w art. 25, art. 26 i art. 28-30 przyznane dotychczasowym gimnazjom, przysługują szkole, w którą to dotychczasowe gimnazjum zostało przekształcone lub do której zostało włączone, od dnia tego przekształcenia lub włączenia, w niniejszej sprawie niepublicznemu liceum
ogólnokształcącemu (ust. 1). Po wtóre, z art. 101 ust. 2 odmiennie niż z art. 26 wynika, że organem właściwym do udzielenia dotacji przekształconej szkole, w roku kalendarzowym w którym nastąpiło przekształcenie jest organ, który odpowiednio wydał zezwolenie na założenie dotychczasowego gimnazjum albo dokonał wpisu dotychczasowego gimnazjum o ewidencji szkół niepublicznych, czyli w niniejszej sprawie Gmina K."
Natomiast Fundacja "E. w D." przedstawia odmienną wykładnię art. 102 ust. 2 u.f.z.o. zarzucając Staroście Gdańskiemu oraz Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku jego błędną wykładnię "poprzez przyjęcie, że użyte w art. 101 ust. 2 u.f.z.o. pojęcie dotacji, o której mowa w art. 25, art 26 i art. 28-30, na uczniów klas dotychczasowego gimnazjum dotyczy także dotacji na uczniów klas liceum niepublicznego powstałego na skutek przekształcenia z dotychczasowego gimnazjum, kiedy wykładnia taka jest sprzeczna z regułami wykładni językowej, w tym z literalnym brzmieniem art. 101 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5 i art. 26 ust. 1 u.f.z.o. w sytuacji gdy w nowopowstałym Liceum, po przekształceniu z dotychczasowego gimnazjum, nie ma uczniów klas dotychczasowego gimnazjum."
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy z art. 174 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1) w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI