I GSK 930/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki A Sp. z o.o. w restrukturyzacji, uznając, że podleganie postępowaniu restrukturyzacyjnemu (sanacyjnemu) kwalifikuje ją jako przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji ekonomicznej, co wyklucza przyznanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Spółka A Sp. z o.o. w restrukturyzacji zaskarżyła decyzję odmawiającą dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, argumentując, że nie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, uznając, że spółka podlegała postępowaniu restrukturyzacyjnemu (sanacyjnemu), co zgodnie z prawem unijnym (rozporządzenie 651/2014) kwalifikuje ją jako przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji. W związku z tym, odmowa przyznania dofinansowania była zasadna.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych dla spółki A Sp. z o.o. w restrukturyzacji. Spółka kwestionowała uznanie jej za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej, co było podstawą odmowy dofinansowania. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrowały się na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji UE 651/2014. Spółka argumentowała, że przyspieszone postępowanie układowe, któremu podlegała, nie jest równoznaczne z niewypłacalnością w rozumieniu przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z prawem unijnym, przedsiębiorstwo podlegające postępowaniu restrukturyzacyjnemu (w tym postępowaniu sanacyjnemu, które jest jednym z trybów przewidzianych w polskim prawie restrukturyzacyjnym i upadłościowym) jest uznawane za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji. Ponieważ postępowanie restrukturyzacyjne spółki nie zostało zakończone na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, spełniona została przesłanka wykluczająca przyznanie pomocy publicznej. W związku z tym, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące innych przepisów prawa materialnego i postępowania, również nie mogły odnieść skutku, gdyż opierały się na wadliwym założeniu co do sytuacji ekonomicznej spółki. Sąd oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, podleganie postępowaniu restrukturyzacyjnemu (sanacyjnemu) spełnia wymogi definicji "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, co stanowi podstawę do odmowy przyznania dofinansowania.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie restrukturyzacyjne, w tym sanacyjne, jest uznawane za zbiorowe postępowanie w związku z niewypłacalnością przedsiębiorstwa. Ponieważ postępowanie restrukturyzacyjne spółki nie zostało zakończone na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, spółka spełniła przesłankę przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej, co uzasadnia odmowę przyznania dofinansowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
ustawa o rehabilitacji art. 48a § ust. 3 pkt 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 26a § ust. 9a pkt 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 art. 2 § pkt 18 lit. a i c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 art. 2 § pkt 1 i 4
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne art. 2
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne art. 6 § ust. 1-3
Ustawa Prawo upadłościowe art. 11 § ust. 1-2
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne art. 324 § ust. 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podleganie postępowaniu restrukturyzacyjnemu (sanacyjnemu) kwalifikuje przedsiębiorstwo jako znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu prawa UE, co wyklucza przyznanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Odrzucone argumenty
Przedsiębiorstwo objęte przyspieszonym postępowaniem układowym nie jest przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji ekonomicznej. Straty spółki wynikające z bilansu nie stanowią połowy jej kapitału podstawowego w sposób uzasadniający uznanie jej za przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji. Przepisy rozporządzenia UE 2015/848 nie mają zastosowania do rozporządzenia UE 651/2014. Błędne ustalenia faktyczne sądu I instancji dotyczące sytuacji ekonomicznej spółki i podlegania zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością.
Godne uwagi sformułowania
Wystarczającym jest wykazanie, tylko jednego z kryteriów określonych w art. 2 pkt 18 lit. a – e rozporządzenia 651/2014, aby odmówić przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Postępowanie restrukturyzacyjne powinno być uznane za zbiorowe postępowanie w związku z niewypłacalnością przedsiębiorstwa. Podleganie zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością, należy rozumieć jako podleganie całemu procesowi restrukturyzacyjnemu od jego otwarcia aż do jego zakończenia lub umorzenia.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący sprawozdawca
Henryk Wach
sędzia
Beata Sobocha-Holc
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji ekonomicznej\" w kontekście dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz stosowania przepisów UE (rozporządzenie 651/2014) w polskim prawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podlegania postępowaniu restrukturyzacyjnemu i odmowy przyznania dofinansowania PFRON. Interpretacja definicji "trudnej sytuacji ekonomicznej" może mieć szersze zastosowanie w innych kontekstach pomocy publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy publicznej i jej dostępności dla firm w restrukturyzacji, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe pojęcia z prawa UE i krajowego.
“Firma w restrukturyzacji nie dostanie dofinansowania do pensji? NSA wyjaśnia, dlaczego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 930/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-07-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc Henryk Wach Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Sygn. powiązane V SA/Wa 2401/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-15 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2401/22 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. na rzecz Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 15 lutego 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2401/22 oddalił skargę A Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] sierpnia 2022 r. w przedmiocie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za październik 2021 r. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wniosła Spółka, reprezentowana przez adwokata, w której zaskarżyła powyższe orzeczenie w całości. W skardze kasacyjnej wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca oświadczyła również, że zrzeka się prawa do rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100; dalej zwanej "ustawą o rehabilitacji") w związku z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji UE 651/2014 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu poprzez błędną wykładnię tych przepisów i uznanie, że przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji oznacza także przedsiębiorstwo, które podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z zagrożeniem niewypłacalnością, podczas gdy ta norma prawna wymienia jedynie przedsiębiorstwo, które podlega na mocy prawa krajowego zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością – skarżąca Spółka jest objęta przyspieszonym postępowaniem układowym jako podmiot zagrożony niewypłacalnością; 2) art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, gdyż straty Spółki wynikające z bilansu stanowią połowę jej kapitału podstawowego, podczas gdy prawidłowa wykładnia przedmiotowego przepisu prowadzi do wniosku, że sytuacja utraty połowy subskrybowanego kapitału zakładowego w efekcie zakumulowanych strat ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego – i w przypadku strony skarżącej taka sytuacja nie miała miejsca; 3) art. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepisy tego rozporządzenia (w tym przepis tu powołany) nie mają zastosowania do rozporządzenia Komisji UE 651/2014 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu, co wynika wprost z treści art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z 20 maja 2015 r., a także treści załącznika A do tego rozporządzenia; 4) art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie skarżącej przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w związku z uznaniem, że skarżąca spełniła przesłanki do uznania ją za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, podczas gdy w myśl wspomnianych wyżej przepisów prawa Unii Europejskiej, aby spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością można było uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej, niezbędnym jest zaistnienie przesłanek z art. 2 pkt 18 lit a lub lit c rozporządzenia Komisji UE 651/2014 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu – co w przypadku skarżącej nie miało miejsca; II. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej zwanej "k.p.a.") poprzez dokonanie błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie za styczeń 2022 r. skarżąca była w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. a i c rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 oraz, że w dacie tej skarżąca była przedsiębiorstwem, które podlegało zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością, a także poprzez uznanie za zbędne badanie sytuacji ekonomicznej podmiotu, który jest w trakcie przyspieszonego postępowania układowego; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie – Sąd I instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organu, nie zastosował środka określonego w tym przepisie, mimo że zaskarżona decyzja Prezesa PFRON została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze, jak również wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że skarżąca była w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. a i c rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 oraz brak prawidłowych ustaleń co do przesłanek z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 wskazanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skarg kasacyjnych należy stwierdzić, że uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd I instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie w pełni spełnia tak określone wymogi. Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się zatem do tych zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały uzasadnione. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie oparto na obu podstawach prawnych. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy zwrócić uwagę, że jako podstawę skargi kasacyjnej pełnomocnik strony wskazał błędną wykładnię przepisu prawa materialnego art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 2 pkt 18 lit. a i c rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r. W tym miejscu należy przypomnieć, że wystarczającym jest wykazanie, tylko jednego z kryteriów określonych w art. 2 pkt 18 lit. a – e rozporządzenia 651/2014, aby odmówić przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Według skarżącej kasacyjnie spółki, błędna wykładnia art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r. dokonana przez organ a następnie zaakceptowana przez Sąd I instancji sprowadza się do uznania, że przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji oznacza przedsiębiorstwo, które podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z zagrożeniem niewypłacalnością podczas, gdy ta norma prawna wymienia jedynie przedsiębiorstwo, które podlega z mocy prawa krajowego zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością. Spółka podnosi, że jest objęta przyspieszonym postępowaniem układowym jako podmiot zagrożony niewypłacalnością a zatem nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podniesiony zarzut nie jest trafny. Odnosząc się do powyższego zarzutu na wstępie należy poczynić kilka uwag natury ogólnej. Rozróżnienie pojęć niewypłacalność a zagrożenie niewypłacalnością jest istotne dla dłużnika w kontekście wyboru właściwej dla siebie ścieżki oddłużenia. Dłużnik będący przedsiębiorcą i znajdujący się w stanie zagrożenia niewypłacalnością, posiada legitymację do złożenia wniosku restrukturyzacyjnego, tj. wniosku o otwarcie jednego z postępowań wskazanych w ustawie Prawo restrukturyzacyjne. Istotny jest fakt, iż dłużnik znajdujący się w stanie zagrożenia niewypłacalnością, nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Z kolei dłużnik niewypłacalny ma możliwość skorzystania zarówno z restrukturyzacji (w przypadku przedsiębiorców) oraz z postępowania upadłościowego. Jest to zasadnicza różnica pomiędzy stanem zagrożenia a samą niewypłacalnością. Dłużnik musi sam określić, która droga będzie dla niego właściwa w kontekście sytuacji w jakiej się znalazł. W praktyce często dochodzi do tzw. zbiegu wniosków. Dłużnicy będący przedsiębiorcami jednocześnie składają określony wniosek restrukturyzacyjny wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Sąd w pierwszej kolejności rozpoznaje wniosek restrukturyzacyjny, a wynika to z głównego celu tego postępowania, którym jest uniknięcie ogłoszenia upadłości. Pojęcie niewypłacalności zostało uregulowane w ustawie Prawo upadłościowe. Przedmiotowa ustawa stanowi, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Sama utrata zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych np. opłaty rachunków czy spłaty pożyczki. Ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie przepisu, zgodnie z którym domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Za przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji uznaje się taki podmiot, którego określone wskaźniki ekonomiczne i finansowe wskazują na niepewność, co do dalszego istnienia. Z tego też względu instrumenty niekomercyjne (dotacje, zachęty podatkowe, preferencyjne pożyczki) uznawane za pomoc publiczną wykluczają takich przedsiębiorców ze wsparcia, przyjmując w ślad za rozwiązaniami z prawa unijnego założenie, że do momentu uzyskania rentowności nie można uznać takich przedsiębiorców za odpowiednie "narzędzie" służące realizacji celów publicznych stojących za danym mechanizmem. Przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. W ramach art. 26a ust. 9a pkt 1 ustawy o rehabilitacji przewidziano odmowę dopłaty dofinansowania w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 48a ust. 3 ustawy. Stosownie do treści art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Nie ulega więc wątpliwości, że przepis ten odsyła do stosowania rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 – "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza wystąpienie sytuacji, gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli. Jak stanowi z kolei art. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego (wersja przekształcona) (Dz. U. UE L 141 z 2015 r. s. 19), "postępowanie zbiorowe" oznacza postępowanie obejmujące wszystkich lub znaczną część wierzycieli dłużnika, pod warunkiem że w tym ostatnim przypadku postępowanie nie wpływa na roszczenia wierzycieli dłużnika nieobjętych postępowaniem (pkt 1), zaś "postępowanie upadłościowe" oznacza postępowanie wymienione w załączniku A (pkt 4). W załączniku A postępowania upadłościowe, o których mowa w art. 2 pkt 4 do ww. rozporządzenia w odniesieniu do Polski wymieniono następujące postępowania uregulowane w prawie krajowym: upadłość, postępowanie o zatwierdzenie układu, postępowanie o zatwierdzenie układu na zgromadzeniu wierzycieli przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, przyśpieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe i postępowanie sanacyjne. Natomiast postępowanie sanacyjne jest jednym z trybów postępowań uregulowanych w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U z 2022 r., po. 2309 ze zm.) – zob. art. 2 tej ustawy. W myśl art. 6 ww. ustawy, postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością (ust. 1), a przez dłużnika niewypłacalnego należy rozumieć dłużnika niewypłacalnego w rozumieniu ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (ust. 2), natomiast przez dłużnika zagrożonego niewypłacalnością należy rozumieć dłużnika, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny (ust. 3). Pojęcie niewypłacalności definiuje art. 11 ustawy Prawo upadłościowe, stanowiąc, że, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1); domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (ust. 1a); dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (ust. 2). Z powyższych regulacji wynika, że rację ma Sąd I instancji, iż prowadzenie wobec przedsiębiorcy postępowania sanacyjnego spełnia wymogi definicji "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji", o której mowa w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Postępowanie restrukturyzacyjne powinno być uznane za zbiorowe postępowanie w związku z niewypłacalnością przedsiębiorstwa. Podleganie zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością, należy rozumieć jako podleganie całemu procesowi restrukturyzacyjnemu od jego otwarcia aż do jego zakończenia lub umorzenia. Jeżeli w odniesieniu do prowadzonego postępowania sanacyjnego nie zostało wydane postanowienie sądu o zatwierdzeniu układu lub o odmowie zatwierdzenia układu, to należy uznać, że przedsiębiorca podlega postępowaniu restrukturyzacyjnemu, a zatem spełniona jest w jego przypadku przesłanka określona w art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Należy zwrócić przy tym uwagę, że postępowanie restrukturyzacyjne zostaje zakończone z dniem uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu albo o odmowie zatwierdzenia układu (art. 324 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego). Na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postępowanie restrukturyzacyjne nie zostało zakończone. W tej sytuacji należy stwierdzić, że Skarżąca spółka w chwili wystąpienia z wnioskiem Wn-D spełniła przesłankę przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji wynikającą z art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 a zatem istniała podstawa do wydania decyzji o odmowie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za okres wskazany we wniosku wszczynającym to postępowanie. Mając powyższe na uwadze, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej zarówno naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r., jak i przepisów postępowania nie mogą odnieść skutku pożądanego przez stronę a więc doprowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi kasacyjnej ponieważ są ściśle związane z nieskutecznie postawionym przez spółkę zarzutem błędnej wykładni przepisu stanowiącego jedną z podstaw prawnych do wydania decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania tj. art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r. Jak już bowiem powiedziano na wstępie, aby odmówić przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wystarczy wykazać, że spełnione jest tylko jedno z kryteriów określonych w art. 2 pkt 18 lit. a – e rozporządzenia 651/2014, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j Dz.U.2023.1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI