I GSK 926/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa PFRON, potwierdzając, że roszczenie o zwrot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przedawniło się po 5 latach, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Sprawa dotyczyła roszczenia Prezesa PFRON o zwrot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie 5-letniego terminu wynikającego z przepisów o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej. Prezes PFRON w skardze kasacyjnej argumentował, że powinien być stosowany 10-letni termin przedawnienia z Kodeksu cywilnego. NSA oddalił skargę, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i potwierdzając, że środki PFRON stanowią niepodatkowe należności budżetowe, do których stosuje się 5-letni termin przedawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję organu nakazującą zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenie PFRON uległo przedawnieniu na podstawie 5-letniego terminu wynikającego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, stosowanego odpowiednio do środków publicznych, w tym tych przekazywanych przez PFRON. Organ w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że do zwrotu środków PFRON powinien mieć zastosowanie 10-letni termin przedawnienia określony w art. 118 Kodeksu cywilnego, zwłaszcza w odniesieniu do refundacji przyznanych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o finansach publicznych z 2017 roku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że środki przekazane przez PFRON stanowią środki publiczne o charakterze publicznoprawnym, do których stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych, a w konsekwencji odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia (art. 70 § 1 o.p.). NSA wskazał, że nawet przed nowelizacją z 2017 roku, środki funduszy celowych były traktowane jako niepodatkowe należności budżetowe. Sąd potwierdził, że 5-letni termin przedawnienia, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym spółka nabyła prawo do refundacji, został prawidłowo zastosowany, co skutkowało przedawnieniem dochodzonego roszczenia. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a organ został obciążony kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zastosowanie ma 5-letni termin przedawnienia wynikający z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, stosowany odpowiednio do środków publicznych.
Uzasadnienie
Środki PFRON stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych, a w konsekwencji odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.f.p. art. 5
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 60 § § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 67 § § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
ustawa o rehabilitacji art. 25a § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 45 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 49e § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 51 § ust. 3d
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 4 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie 5-letniego terminu przedawnienia do roszczeń PFRON o zwrot dofinansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych i Ordynacją podatkową.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia z Kodeksu cywilnego do roszczeń PFRON o zwrot dofinansowania.
Godne uwagi sformułowania
Środki przekazane przez PFRON stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. W zakresie prawidłowości wykorzystania środków Funduszu, w przypadku stwierdzenia naruszenia w tym zakresie prawa, mieści się zwrot dofinansowania, a także przedawnienie tego zwrotu.
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący
Dariusz Dudra
członek
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie 5-letniego terminu przedawnienia roszczeń PFRON o zwrot nienależnie pobranego dofinansowania, oparte na przepisach o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z dofinansowaniem do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wypłaconym przez PFRON. Interpretacja przepisów o finansach publicznych i ich zastosowanie do funduszy celowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń publicznych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów korzystających z funduszy publicznych. Wyjaśnia zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do specyficznych należności.
“5 lat na zwrot dofinansowania PFRON? NSA rozstrzyga kluczową kwestię przedawnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 926/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-04-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Dudra Grzegorz Dudar /sprawozdawca/ Joanna Salachna /przewodniczący/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane V SA/Wa 1531/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-22 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1634 art. 5, art. 60, art. 67 § 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Dz.U. 2022 poz 2651 art. 70 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2021 poz 573 art. 45 ust. 1, art. 49e ust. 1, art. 51 ust. 3d Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1531/19 w sprawie ze skargi I. P. Sp. z o.o. we W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 25 czerwca 2019 r. nr DRP.WPAV.411.6361.2019.LC (L.dz.48104.01X1830D8) w przedmiocie nakazu zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz I. P. Sp. z o.o. we W. 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1531/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi I. P. Sp. z o.o. we W. (dalej powoływana jako skarżąca spółka), uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej powoływany jako Prezes PFRON, organ) z dnia 25 czerwca 2019 r. w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych, poprzedzającą jej wydanie decyzję tegoż organu z dnia 1 sierpnia 2018 r. oraz umorzył postępowanie administracyjne. Ponadto sąd pierwszej instancji orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Organ, po uzyskaniu informacji z ZUS, ustalił, że skarżąca spółka nie opłaciła należnych składek za ubezpieczenie społeczne za okresy: grudzień 2007 r., styczeń 2008 r., luty 2008 r. i maj 2008 r. zgodnie z art. 25a ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej powoływana jako ustawa o rehabilitacji). Przyjąć zatem należało, zdaniem Prezesa PFRON, że skarżąca spółka nienależnie pobrała refundację składek na ubezpieczenia społeczne za ww. okresy w łącznej wysokości 6 151,93 zł. Organ podkreślił, że uzyskanie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne nie jest możliwe, gdy składki zostały opłacone z uchybieniem terminu wynikającego z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm., dalej powoływana jako "u.s.u.s."). Z akt sprawy bezspornie wynika, że spółka opłaciła składki ZUS za okresy sprawozdawcze grudzień 2007 r., styczeń 2008 r., luty 2008 r. oraz maj 2008 r. za pracowników niepełnosprawnych po ustawowym terminie. Wskazanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie uchylając decyzje wydane w obu instancjach oraz umarzając postępowanie administracyjne uznał, że w sprawie nastąpiło przedawnienie dochodzonych od skarżącej spółki należności. Uznając, że PFRON jest państwowym funduszem celowym i mając na uwadze art. 60 i 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869, dalej powoływana jako "u.f.p.") sąd przyjął, że do przedawnienia przedmiotowych należności należy odpowiednio stosować dział III ustawy Ordynacja podatkowa i w szczególności art. 70 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W niniejszej sprawie uznać należało, że odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 o.p. polega na przyjęciu, że początkiem biegu 5-letniego okresu przedawnienia jest koniec roku kalendarzowego, w którym spółka nabyła prawo do refundacji składki za konkretny miesiąc. Termin przedawnienia dochodzenia roszczenia w zakresie refundacji składki za grudzień 2008 r. – upłynął zatem 31 grudnia 2013 r., natomiast za styczeń, luty i maj 2008 r. – upłynął 31 grudnia 2014 r. Sąd pierwszej instancji wskazał przy tym na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 marca 2019 r., w sprawie C-349/17 Eesti Pagar, z którego wynika, że w zakresie terminu przedawnienia żądanych należności należy stosować termin przewidziany przez właściwe prawo krajowe, a do kwestii przedawnienia należności nie mają zastosowania wskazane w zaskarżonej decyzji przez organ przepisy prawa unijnego tj. art. 15 rozporządzenia nr 659/1999 i art. 17 rozporządzenia nr 2015/1589. Zdaniem sądu pierwszej instancji, z uwagi na publicznoprawny charakter należności, w sprawie której zwrotu domaga się PFRON nie mogły mieć również zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł Prezes PFRON, zaskarżając go w całości. Wskazanemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 70 § 1 o.p. w zw. z art. 67 § 1 i art. 60 u.f.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie do roszczeń o zwrot środków z tytułu refundacji składek na ubezpieczenia społeczne wypłaconych na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji i w konsekwencji przyjęcie, że roszczenia te przedawniają się w terminie pięciu lat, a niezastosowanie przepisu art. 118 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji, co doprowadziło sąd do błędnego przyjęcia, że objęte zaskarżoną decyzją roszczenie PFRON za okresy sprawozdawcze: grudzień 2007 r, styczeń 2008 r., luty 2008 r. oraz maj 2008 r. uległo przedawnieniu w terminie 5 lat, podczas, gdy do przedawnienia roszczeń i zwrotu środków PFRON przyznanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne przed dniem 28 kwietnia 2017 r, a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz.U. 2017 poz. 659) wprowadzającej 5 letni termin przedawnienia ww. roszczeń, zastosowanie znajdował 10 letni termin przedawnienia określony w przepisach Kodeksu cywilnego. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi w wyniku błędnego uznania, że organ prowadząc postępowanie winien zastosować 5 - letni okres przedawnienia, podczas, gdy termin ten został wprowadzony w zakresie przedawnienia roszczeń z tytułu zwrotu środków PFRON - refundacji składek na ubezpieczenia społeczne z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz.U. 2017 poz. 659), co oznacza, że w dniu uzyskania przez stronę pomocy publicznej, co miało miejsce w 2008 r. regulacja ta nie istniała i stosowany winien być 10 letni termin przedawnienia określony w art. 118 Kodeksu cywilnego (na podstawie art. 66 ustawy o rehabilitacji). Wskazując na powyższe, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie od spółki na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżąca spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają, co do zasady, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok NSA z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, wszystkie orzeczenia wskazane w uzasadnieniu dostępne w bazie CBOSA). Jednakże w niniejszej sprawie, z uwagi na istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie zaszła konieczność łącznego ich rozpatrzenia. Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego należało uznać za nieusprawiedliwione. Z zarzutów tych wynika, że skarżący kasacyjnie organ kwestionuje dokonaną przez sąd pierwszej instancji wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 60, art. 67 § 1 u.f.p., art. 66 ustawy o rehabilitacji, art. 118 k.c. i art. 70 § 1 o.p. oraz w ramach zarzutu procesowego przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż w sprawie winien znaleźć zastosowanie 5-letni termin przedawnienia zwrotu środków PFRON. Stwierdzić zatem należy, że spór pomiędzy stronami sprowadza się do ustalenia terminu przedawnienia zwrotu środków Funduszowi, przekazanych skarżącej spółce tytułem refundacji składek na ubezpieczenie społeczne pracowników niepełnosprawnych. Organ uważa, że termin ten jest terminem 10-letnim, zaś sąd pierwszej instancji przyjął, że termin ten jest terminem 5-letnim. Powyższe zagadnienie, w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym było już przedmiotem wypowiedzi NSA, chociażby w wyroku z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt I GSK 1074/20 czy w wyroku z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt I GSK 2096/19. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w tych wyrokach. Wobec zbliżonych zarzutów skargi kasacyjnej organu wniesionej w rozpoznawanej sprawie i ich uzasadnienia, zasadnym będzie posłużenie się argumentami prawnymi zawartymi w uzasadnieniach powołanych wyroków. W orzecznictwie aktualnie nie budzi już wątpliwości, że to przepisy krajowe dotyczące okresu przedawnienia powinny mieć zastosowanie w prowadzonych przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) postępowań w zakresie dochodzenia zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej przez pracodawcę (wyrok TSUE z 5 marca 2019 w sprawie C-349/17 oraz w sprawie C-291/17). Okoliczności te należy wziąć pod uwagę oceniając zarzut niewłaściwego zastosowania art. 70 § 1 o.p. w związku z żądaniem zwrotu środków na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji oraz w zw. z art. 67 § 1 w zw. z art. 60 u.f.p. (w brzmieniu nadanym ustawą z 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych). Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o rehabilitacji Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest państwowym funduszem celowym, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych. W myśl art. 1 pkt 2 u.f.p. ustawa określa zakres i zasady działania agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej i państwowych funduszy celowych. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p. dochodami publicznymi są daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. W art. 9 pkt 7 u.f.p. wskazano, że sektor finansów publicznych tworzą państwowe fundusze celowe. Z treści art. 60 u.f.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych, (dalej ustaw z dnia 10 lutego 2017 r.) wynika natomiast, że ma on zastosowanie również do przychodów państwowych funduszy celowych. W pkt 1-8 art. 60 u.f.p. wskazano przykładowo, co stanowi niepodatkowe należności budżetowe. Wyliczenie to ma charakter przykładowy, o czym świadczy termin "w szczególności" i dlatego też, w ocenie NSA, także środki przekazane stronie na mocy art. 25a ustawy o rehabilitacji i których zwrotu na mocy art. 49e ust. 1 tej ustawy zażądał Prezes PFRON także stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. W tym miejscu należy wskazać, że przed dokonaną zmianą, ustawą z 10 lutego 2017 r. treść przepisu nie wskazywała wprost na fundusze celowe. Jednakże dla omawianego zagadnienia nie ma to zasadniczego znaczenia, gdyż art. 60 u.f.p. ma charakter przepisu otwartego i zmiana treści tego przepisu dokonana ww. ustawą jedynie doprecyzowała jego treść. W uzasadnieniu, bowiem do tej ustawy prawodawca wskazał cyt., że "Omawiany przepis dotyczy jedynie otwartego katalogu środków publicznych o takim charakterze, a poprzez zmianę wprowadzenia do wyliczenia jedynie uzupełniono przepisy ustawy, wyraźnie zaznaczając, że do należności, o których mowa w art. 60, zalicza się również przychody państwowych funduszy celowych". Termin "uzupełnić" oznacza "uczynić kompletnym, dodając to, czego brakuje", nie zaś nadać nowe normatywne znaczenie/zakwalifikować coś odmiennie niż dotychczas. Z powołanych, bowiem powyżej przepisów odnoszących się do funduszy celowych można wyprowadzić jednoznaczny wniosek, że ich środki stanowią niepodatkowe należności publicznoprawne. Natomiast dokonana zmiana jedynie wprost wskazuje na prawidłowość podanej w uzasadnieniu wykładni. Wykładnia tego przepisu w wersji wskazanej przez organ, prowadziłaby do stwierdzenia, że przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych, przychody funduszy celowych nie były środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe. Takie stanowisko jest nieuprawnione wobec brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p., z którego wynika, że środkami publicznymi są dochody publiczne do których zalicza się podatki, składki, opłaty, wypłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 794/20). Zaznaczyć należy, że w myśl art. 51 ust. 3d ustawy o rehabilitacji do oceny prawidłowości wykorzystania środków Funduszu stosuje się przepisy o finansach publicznych. Niewątpliwie powołany przepis ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, wprost bowiem stanowi, że w zakresie oceny prawidłowości wykorzystania środków Funduszu stosuje się przepisy o finansach publicznych. Tak więc, w konsekwencji stosowania do prawidłowości wykorzystania środków Funduszu ustawy o finansach publicznych, do instytucji przedawnienia zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, odzyskiwanych na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 1 tej ustawy, przewidujący 5 letni termin przedawnienia. Stosunek administracyjnoprawny, czy konkretniej rzecz ujmując, stosunek finansowo-prawny w postaci zwrotu dofinansowania kończy swój byt prawny z dniem jego przedawnienia. Zatem w zakresie prawidłowości wykorzystania środków Funduszu, w przypadku stwierdzenia naruszenia w tym zakresie prawa, mieści się zwrot dofinansowania, a także przedawnienie tego zwrotu. W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajduje również art. 67 ust. 1 u.f.p. zgodnie, z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W związku z powyższym w zakresie ustalenia terminu przedawnienia tych należności, należy odpowiednio zastosować znajdujący się w dziale III Ordynacji podatkowej art. 70 § 1, zgodnie, z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to, że wbrew stanowisku organu w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 118 k.c. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji, gdyż w zakresie przedawnienia stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych, a co za tym idzie przepisy Ordynacji podatkowej. Reasumując, odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 o.p. polega na przyjęciu, że początkiem biegu 5-letniego okresu przedawnienia jest koniec roku kalendarzowego, w którym strona otrzymała środki Funduszu za konkretny miesiąc. Zatem w konsekwencji przyjąć należy, że w spornym okresie zwrot środków Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uległ przedawnieniu. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należy, że sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że w sprawie znajdzie odpowiednio zastosowanie art. 70 § 1 o.p. W tym zakresie NSA w pełni podziela wywód sądu pierwszej instancji odnoszący się do zastosowania powyższej regulacji, jednocześnie uznając za niezasadne i nieprawidłowe stanowisko organu zaprezentowane w skardze kasacyjnej. Środki przekazane spółce na mocy art. 25a ustawy o rehabilitacji i których zwrotu na mocy art. 49e ust. 1 tej ustawy zażądał Prezes Zarządu PFRON stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, a zatem mają do nich zastosowanie art. 60 i art. 67 ust. 1 u.f.p. a w konsekwencji również odpowiednio art. 70 § 1 o.p. Tym samym postawione zarzuty kasacyjne należało uznać za nieusprawiedliwione. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania w wysokości 900 zł obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącą spółkę, sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 4 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI