I GSK 911/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje ARiMR, uznając, że organ nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec rolnika ubiegającego się o płatności dobrostanowe.
Rolnik ubiegał się o płatności dobrostanowe, jednak odmówiono mu ich przyznania z powodu braku posiadania zarejestrowanej lochy w wymaganym terminie. Zarówno organy ARiMR, jak i WSA uznały, że rolnik nie spełnił warunków. NSA uchylił jednak zaskarżony wyrok i decyzje, stwierdzając, że organy nie dopełniły obowiązku informacyjnego wobec rolnika, nie pouczając go o konieczności oznakowania lochy.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności dobrostanowej dla rolnika, który ubiegał się o środki w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Kluczowym zarzutem było niespełnienie wymogu posiadania zarejestrowanej lochy oznakowanej kolczykiem w określonym terminie. Organy ARiMR oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznały, że rolnik nie spełnił tego warunku i odmówiły przyznania płatności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak zaskarżony wyrok i decyzje, stwierdzając, że organy ARiMR nie dopełniły swojego obowiązku informacyjnego. Sąd podkreślił, że organy powinny udzielać stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, a w tej sprawie rolnik nie został poinformowany o konieczności oznakowania lochy, mimo wielokrotnych kontaktów z urzędem. NSA uznał, że zaniechanie rolnika było konsekwencją wadliwego działania organu, a nie jego winy, co uzasadnia uchylenie decyzji i przyznanie płatności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dopełnił obowiązku informacyjnego, nie pouczając strony o konieczności posiadania i zgłoszenia zarejestrowanej lochy oznakowanej kolczykiem w wymaganym terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy ARiMR nie udzieliły skarżącemu niezbędnych pouczeń dotyczących wymogu posiadania i zgłoszenia lochy oznakowanej kolczykiem, mimo wielokrotnych kontaktów i pytań ze strony skarżącego. Zaniechanie to było konsekwencją wadliwego działania organu, a nie winy strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Pomocnicze
ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 27 § ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym obowiązku organu do udzielania pouczeń i zapewnienia czynnego udziału strony.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia zasady działania na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia obowiązku rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia zasady praworządności.
k.p.a. art. 14 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 4
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Zarzut naruszenia poprzez błędne zastosowanie przepisów k.p.a.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Dobrostan zwierząt objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 3 § ust. 1 pkt 2 lit a)
Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. a
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy ARiMR obowiązku informacyjnego i pouczenia strony o wymogach prawnych. Brak czynnego udziału strony w postępowaniu z powodu niewłaściwego informowania przez organ. Wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i proceduralnego przez organy niższych instancji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów ARiMR i WSA, że skarżący nie spełnił wymogu posiadania zarejestrowanej lochy oznakowanej kolczykiem w terminie.
Godne uwagi sformułowania
organy nie pouczyły skarżącego o obowiązku oznakowania i zgłoszenia w określonym terminie co najmniej jednej lochy. zaniechanie producenta rolnego skutkujące odmową przyznania płatności dobrostanowej w tej sprawie było konsekwencją wadliwego działania organu w szczególności w zakresie obowiązku udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych nakaz działania w sposób przewidywalny oraz budzący zaufanie obywateli do organów państwa.
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący
Michał Kowalski
sprawozdawca
Monika Krzyżaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów administracji publicznej do udzielania stronom wyczerpujących pouczeń w postępowaniach o przyznanie środków publicznych, nawet jeśli przepisy wydają się jasne dla organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami dobrostanowymi i wymogami ARiMR, ale zasada ogólna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do negatywnych konsekwencji dla obywateli, nawet jeśli sami nie dopełnili wszystkich formalności. Podkreśla wagę prawidłowego informowania przez urzędy.
“Rolnik wygrał z ARiMR: Urząd nie poinformował o kluczowym wymogu!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 911/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Salachna /przewodniczący/ Michał Kowalski /sprawozdawca/ Monika Krzyżaniak Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Bd 535/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-12-21 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 6, art. 7a, art. 8 § 1, art. 12 § 1 i art. 14 § 2, art. 106 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 217 art. 27 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Moniak Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 535/21 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 16 lipca 2021 r. nr 9002-2021-000781 w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2021 r. nr 0029-2021-002311; 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz A. J. 1240 (jeden tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 535/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. J. na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR w Toruniu z dnia 16 lipca 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 12 czerwca 2020 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, do Biura Powiatowego ARiMR w Bydgoszczy wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2020, w którym strona ubiegała się m.in. o przyznanie płatności dobrostanowej w pakiecie 1. dobrostan świń, wariant 1.1 dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz 1.2 dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach w tym kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 1. Następnie w dniu 10 lipca 2020 r. za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus do Biura Powiatowego ARiMR w Bydgoszczy wpłynęła zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2020, na podstawie której, w zakresie płatności dobrostanowej, skarżący ostatecznie ubiegał się o przyznanie płatności w pakiecie 1 wariant 1.1 dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach. Ponadto zawnioskował o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 1. W wyniku rozpatrzenia wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Bydgoszczy wydał w dniu 24 maja 2021 r. decyzję w sprawie płatności dobrostanowej na mocy której umorzył postępowanie w zakresie wariantu 1.2 dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz odmówił przyznania skarżącemu przyznania płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) w zakresie płatności zawnioskowanych zmianą do wniosku o przyznanie płatności na rok 2020, z jednoczesną odmową przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. Uzasadniając odmowę przyznania wnioskowanych płatności organ wskazał na błąd w postaci braku posiadania zarejestrowanej lochy w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 10 lipca 2020 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu uznał, że wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało poparte prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Organ nie stwierdził uchybień formalnych ani merytorycznych. Wobec powyższego decyzję ostateczną z dnia 16 lipca 2021 r. utrzymano w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 24 maja 2021 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu płatności dobrostanowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że w wyniku przeprowadzenia kontroli administracyjnej prawidłowo ustalono, że skarżący w terminach wskazanych w przepisach prawa nie posiadał żadnej sztuki lochy oznakowanej kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy. W ocenie Sądu, skarżący wbrew swoim twierdzeniom nie przedstawił żadnego dowodu mogącego skutecznie podważyć ustalenia faktyczne organów. W konsekwencji prawidłowych ustaleń faktycznych organ zastosował także w sposób prawidłowy przepisy prawa materialnego i wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył przepisów prawa wskazanych w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 27 września 2021 r. Podkreślono, że to na składającym wniosek spoczywa obowiązek spełnienia warunków uprawniających do uzyskania płatności. Podejmując się udziału w programie, ewentualny przyszły beneficjent powinien mieć świadomość, co do wymogów w ramach określonych pakietów i wariantów. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego zmianę w całości oraz o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu z dnia 16 lipca 2021 r. o oraz dodatkowo poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa pełnionego przez radcę prawnego, według norm prawem przewidzianych zarówno przed Sądem pierwszej instancji, jak i przed Sądem drugiej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: 1. art. 27 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r., poz. 349 – powoływanej dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) wskazując, że na żądanie strony organ nie udzielił niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony skarżącej będących przedmiotem postępowania, ani nie zapewnił stronie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania i na jej żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a przez to naruszył zasadę praworządności oraz obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 2. art. 6, 7 in principio, 8 § 1, 12 § 1 i 14 § 2 w związku z art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 – powoływanej dalej jako k.p.a.) w związku z art. 4 i art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wskazując, że treść art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nakazuje stosować przepisy k.p.a. do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, chyba że ustawa stanowi inaczej. Na wstępie należy zauważyć, że ustawodawca w art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, dopuszcza zastosowanie przepisów k.p.a., które nie są sprzeczne z ustawą. Do powyższego wniosku prowadzi także art. 27 ust. 1 pkt. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, który stwierdza, że organ "stoi na straży praworządności", bez wyjaśnienia wskazanego terminu. W punkcie tym na podstawie art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich następuje odesłanie do definicji zawartej w art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Stąd też można wywnioskować, że art. 27 nie zawiera enumeratywnego wyliczenia przepisów k.p.a. stosowanych w niniejszej sprawie. Natomiast przez jego związek z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich umożliwia uzupełnienie art. 27 ust. 1 o nie będące z nim w sprzeczności art. art. 6, 7 in principio, 8 § 1,12 § 1 i 14 § 2 k.p.a. Ustawodawca nie wyłączył zatem zastosowania powyższych przepisów k.p.a., co przecież mógł uczynić, podobnie jak to zrobił w art. 27 ust. 1 pkt. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w którym wyłączone zostały ze stosowania przepisy art. 79a i 81 kpa. Mając zatem na względzie powyższe wątpliwości interpretacyjne, zarówno Sąd jak i organ w myśl art. 7a kpa i w zw. z art. 4 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, zobligowany jest rozstrzygnąć je na korzyść strony, która przecież nie ponosi winy za zagmatwane przepisy ustanowione przez ustawodawcę. Zarzucono również naruszenie przepisu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnie i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w postaci § 3 ust. 1 pkt 2 lit a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Dobrostan zwierząt objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, że skarżący nie spełnił wymogu posiadania lochy oznakowanej kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym, skoro za termin w jakim skarżący dokonał oznakowania ponoszą odpowiedzialność organy administracji. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. strona wniosła o dopuszczenie dowodu z oświadczenia J. K. w celu wskazania okoliczności dotyczących złożenia przez Pana A. J. i Panią N. J. wniosków o przyznanie płatności dobrostanowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że ich istota sprowadza się w gruncie rzeczy do kwestionowania stanowiska organów ARiMR, zaakceptowanego następnie w ramach zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zgodnie z którym skarżącemu kasacyjnie prawidłowo odmówiono przyznania płatności dobrostanowej, ponieważ w przewidzianych przez prawo terminach nie posiadał żadnej sztuki lochy oznakowanej kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Tego rodzaju stanowisko nie może zostać jednak zaakceptowane w szczególnych okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że niezawisłość sędziowska, będąca fundamentalną przesłanką sprawowania wymiaru sprawiedliwości, w zasadniczym stopniu oddziela od siebie typ sądowego stosowania prawa od typu administracyjnego stosowania prawa ze względu na rodzaj podległości normom prawnym. W unormowaniu kompetencji sądu prymat mają normy Konstytucji, ustaw i równorzędnych im umów międzynarodowych oraz prawa europejskiego. Tworzy to rozległą i doniosłą z punktu widzenia praworządności płaszczyznę badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W typie administracyjnym stosowania prawa kompetencja organu administracyjnego działającego jako organ władzy publicznej o charakterze wykonawczym jest wyznaczana innym rodzajem zadań i funkcji, które mają być realizowane na podstawie i w granicach prawa w rozumieniu art. 7 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 238/23, LEX nr 3699341). W przypadku stosowania prawa przez sąd administracyjny, w tym Naczelny Sąd Administracyjny pierwszoplanowe znaczenie ma sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 175 ust. 1 w związku z art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej), a zatem elementy argumentacyjne mogą być wykorzystywane w uzasadnieniach orzeczeń sądów choćby przez umieszczenie większej ilości odwołań do ogólnych zasad konstytucyjnych i międzynarodowych, a także dyrektyw opartych na doświadczeniu życiowym, czy społecznym poczuciu sprawiedliwości. Ogólnego celu regulacji prawnych można przy tym upatrywać w aksjologicznych uwarunkowaniach legis ratio określonych aktów prawnych oraz dyrektywach wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) rozumianego w rozpatrywanej sprawie jako nakaz działania w sposób przewidywalny oraz budzący zaufanie obywateli do organów państwa. Do zadań organów ARiMR należy niewątpliwie wspieranie inwestycji oraz przedsięwzięć związanych z produkcją w gospodarstwach rolnych (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 390/23, LEX nr 3735407). Na gruncie rozpatrywanej sprawy zarówno organy administracji obu instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazywał, że stosownie do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, obowiązek organu określony w art. 7 k.p.a., polegający na podejmowaniu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także będący jego wyrazem obowiązek z art. 77 § 1 k.p.a., polegający na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, ograniczone zostały jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy, ciężar udowodnienia danego faktu przeniesiony został na osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Należy jednak mieć na uwadze, że taki model postepowania dowodowego nie zmienia faktu, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz - co wymaga podkreślenia -udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich sytuacji prawnej. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie już na wcześniejszym etapie postępowania skarżący kasacyjnie załączył do akt sprawy wydruki (https://www.arimr.gov.pl) wskazując, że materiały dostępne na oficjalnej stronie ARiMR nie zawierały informacji o konieczności posiadania co najmniej jednej, oznakowanej zgodnie przepisami o systemie IRZ, lochy, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym - jednocześnie pomijając jednak to, że na tej samej stronie w pierwszym odnośniku wskazane zostały akty prawne zarówno prawa krajowego, jak i wspólnotowego, które określają warunki, które trzeba spełnić w zakresie poszczególnych pakietów oraz wariantów płatności dobrostanowej, a z którymi skarżący powinien się był zapoznać chcąc zostać beneficjentem programu pomocowego. Co wymaga podkreślenia, skarżący wielokrotnie zwracał się o wskazanie przez organ pierwszej instancji okoliczności faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Konsekwentnie domagał się także czynnego udziału w postępowaniu oraz wielokrotnie stawiał się osobiście w siedzibie organu Agencji. Na żadnym etapie procedury związanej ze złożeniem wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - ani na etapie przygotowywania planu poprawy dobrostanu zwierząt, ani w trakcie wielokrotnych spotkań i rozmów odbywanych w ARiMR w Bydgoszczy, nikt nie zwrócił skarżącemu uwagi na wymóg zgłoszenia w określonym terminie co najmniej jednej lochy oznaczonej kolczykiem indywidualnym. Wśród wskazanych wymagań szczególną uwagę zwracano na wymóg zwiększonej powierzchni w budynkach, w tym na niezbędne zwiększenie wielkości kojców dla loch oraz zakaz stosowania jarzm, nie wspominając o oznakowaniu loch kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Organy nie pouczyły zatem skarżącego o obowiązku oznakowania i zgłoszenia w określonym terminie co najmniej jednej lochy. Uzyskał nie tylko niejednoznaczna odpowiedź im szybciej, tym lepiej. Kiedy zaś dopytywał od jakiego podmioty powinny zostać zakupione kolczyki, otrzymał odpowiedź, że dane kontaktowe znajdują się do dwóch firm na tablicy informacyjnej. Te okoliczności sprawy świadczą niewątpliwie o naruszeniu przez organy obowiązku informacyjnego i nie mogą zastać zaakceptowane z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawnego, w szczególności nakazu działania w sposób przewidywalny oraz budzący zaufanie obywateli do organów państwa. Tym samy za trafne uznano zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej w postaci art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 12 § 1 i art. 14 § 2, k.p.a., art. 4 i art. 27 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4 ustawy o wspieraniu oraz § 3 ust. 1 pkt 2 lit a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowił również na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścić wniosek dowodowy pełnomocnika skarżącego kasacyjnie z dnia 9 czerwca 2025 r. W świetle tego przepisu sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W zgłoszonym wniosku zawarto oświadczenie, z którego wynika m.in., że Pan J. K., będąc wówczas Głównym Specjalistą ds. Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt w Biurze Powiatowym ARIMR w Bydgoszczy, nie posiadał na tamten czas wiedzy dotyczącej wymogu posiadania i zgłoszenia przez hodowcę co najmniej jednej lochy oznakowanej kolczykiem indywidualnym w dniu zakończenia naboru wniosków czyli 10 lipca 2020 r., co jest jednoznaczne z niemożnością poinformowania o tym Pana A. J., a tym samym spełnienia przez niego wskazanego warunku. Oświadczył również, że w dniu 10 lipca 2020 r., tj. w dniu złożenia zmiany do wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej na 2020 r., a tym samym w dniu zakończenia naboru wniosków, osobiście rozmawiał z skarżącym kasacyjnie, który zapytał o termin, w jakim zobligowany jest do zakolczykowania indywidualnym numerem loch w jego gospodarstwie. W odpowiedzi pracownik organu stwierdził, że im szybciej tym lepiej. Ponadto, skarżący dodatkowo zapytał o firmę, z jakiej powinien zakupić kolczyki niezbędne do oznakowania i czy mogę podać mu jakiś kontakt. Przekazałem informację, że na tablicach informacyjnych przy wejściu do Biura Powiatowego ARIMR w Bydgoszczy znajdują się dane kontaktowe do konkretnych firm. Okoliczności zawarte we wspomnianym wniosku dowodowym były wcześniej konsekwentnie podnoszone przez skarżącego kasacyjnie, niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny uznał, ze także ten konkretny dowód powinien zostać oceniony w ramach całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie przy jej ponownym rozpatrywaniu przez organy ARiMR, ponieważ wynika z nich, że zaniechanie producenta rolnego skutkujące odmową przyznania płatności dobrostanowej w tej sprawie było konsekwencją wadliwego działania organu w szczególności w zakresie obowiązku udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W tych specyficznych warunkach sprawy nie zaistniały zatem przesłanki odmowy przyznania skarżącemu płatności dobrostanowej, ponieważ dołożył on odpowiedniej staranności składając stosowne wnioski w tym zakresie, a stwierdzone uchybienia wynikają z zaniedbania obowiązków prawnych przez organy ARiMR, co zostało wadliwie ocenione w ramach zaskarżonego wyroku. Podsumowując, należy stwierdzić, że ocena podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów uprawnia do zastosowania w sprawie art. 188 p.p.s.a., zgodnie z którym stwierdzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, pozwala temu Sądowi na uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok a także zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2021 r. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI