I GSK 909/17

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-30
NSApodatkoweŚredniansa
niezawisłość sędziowskabezstronność sędziegoprawo o ustroju sądów administracyjnychzażaleniepostanowienie NSApodatek akcyzowyzwrot podatku

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, wskazując na brak podstaw prawnych do zaskarżenia takiego postanowienia NSA.

Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie NSA odrzucające wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego. Sąd odrzucił zażalenie, argumentując, że zgodnie z przepisami Prawa o ustroju sądów administracyjnych, zażalenie przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku, a nie jego odrzucenia. Postanowienia NSA wydane w tym trybie są prawomocne z chwilą wydania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na swoje własne postanowienie z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 909/17, którym odrzucono wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Małgorzaty Grzelak. Wniosek dotyczył okoliczności powołania sędziego i jej postępowania po powołaniu, które według strony mogły naruszać standardy niezawisłości i bezstronności. Sąd odrzucił zażalenie, powołując się na art. 5a § 6 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który stanowi, że wniosek niespełniający wymogów formalnych podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie przewidują zażalenia na postanowienie NSA o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego. Zgodnie z art. 194 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżalne są wyłącznie postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Od postanowień NSA nie przysługuje zażalenie, co oznacza, że stają się one prawomocne z chwilą ich wydania (art. 168 § 1 P.p.s.a.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego nie przysługuje.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych (art. 5a) nie przewidują zażalenia na postanowienie NSA o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego. Postanowienia NSA wydane w tym trybie są prawomocne z chwilą ich wydania, zgodnie z art. 168 § 1 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.u.s.a. art. 5a

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Reguluje procedurę badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, w tym dopuszczalność wniosku, jego rozpoznanie oraz postępowanie odwoławcze. Nie przewiduje jednak zażalenia na postanowienie NSA o odrzuceniu wniosku.

p.p.s.a. art. 168 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że postanowienia NSA stają się prawomocne z chwilą ich wydania, jeśli nie przysługuje na nie zażalenie.

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że zaskarżalne są wyłącznie postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 178

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 5

W sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 p.u.s.a.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie NSA o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego nie podlega rozpoznaniu, ponieważ przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie przewidują takiej możliwości, a postanowienia NSA w tym zakresie są prawomocne z chwilą wydania.

Godne uwagi sformułowania

Od postanowień wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny nie przysługuje zażalenie – a tym samym mocą art.168 § 1 p.p.s.a. stają się one prawomocne z chwilą ich wydania.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zaskarżania postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia wniosku o zbadanie niezawisłości sędziego przez NSA, a nie merytorycznego rozpoznania takiego wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy zawiłości prawnych związanych z zaskarżaniem postanowień NSA. Nie zawiera elementów, które mogłyby zainteresować szerszą publiczność.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 909/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
III SA/Po 278/17 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2017-07-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 909/17 o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzatę Grzelak w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Po 278/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 909/17, na podstawie art. 5a § 6 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm., dalej: p.u.s.a.) odrzucił wniosek [...] o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzatę Grzelak wyznaczonej do składu rozpoznającego skargę kasacyjną w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego, to jest o stwierdzenie, że z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu i jej postępowania po powołaniu, Małgorzata Grzelak nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności - co w okolicznościach sprawy skarżącej kasacyjnie i z uwzględnieniem okoliczności dotyczących skarżącej kasacyjnie i charakteru jej sprawy może doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy skarżącej kasacyjnie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, przy uwzględnieniu dalszych wymienionych w § 1 tego przepisu okoliczności. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3 p.u.s.a.).
W art. 5a § 5 p.u.s.a. określono wymogi wniosku, natomiast stosownie do art. 5a § 6 wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5 podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
W kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 5a p.u.s.a określono procedurę merytorycznego rozpoznania wniosku oraz postępowanie odwoławcze, wskazując zarówno sąd właściwy do jego rozpoznania, jak i skład rozpoznający wniosek oraz sposób jego wyłonienia. W przypadku rozpoznania wniosku przez Naczelny Sąd Administracyjny, jego rozpoznanie następuje w składzie 5 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (§ 10 art. 5a p.u.s.a.). Natomiast zażalenie na postanowienie wydane na skutek rozpoznania wniosku Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym w składzie 7 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (§ 17 art. 5a p.u.s.a.). Z art. 5a § 10, § 15 i § 16 p.u.s.a. wprost wynika, że zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku (oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia poprzez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy).
Przepisy regulujące procedurę rozpoznawania wniosku, dodane art. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 p.u.s.a.)
Skoro zatem ustawodawca w art. 5a p.u.s.a. nie uregulował procedury związanej z odrzuceniem wniosku, to mocą przywołanego art. 5a § 18 tej ustawy w omawianym zakresie należy odpowiednio stosować przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewątpliwie wobec braku regulacji odnoszącej się do składu sądu odrzucającego wniosek w omawianym zakresie, zastosowanie powinien mieć art. 16 § 2 p.p.s.a.
Natomiast treść art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) (tak jak i inne regulacje odnoszące się do środków odwoławczych) wskazuje jednoznacznie, że zaskarżalne są wyłącznie postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Od postanowień wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny nie przysługuje zażalenie – a tym samym mocą art.168 § 1 p.p.s.a. stają się one prawomocne z chwilą ich wydania.
Z przedstawionych powodów, w oparciu o art. 168 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 178 p.p.s.a. i art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI