I GSK 902/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-18
NSArolnictwoWysokansa
płatności unijnewsparcie bezpośrednierolnictwoplantacje drzewuprawy trwałeużytki rolneARiMRrozporządzenie 1307/2013NSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie odmowy przyznania płatności unijnych na plantacje drzew, uznając je za niekwalifikujące się do wsparcia.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Spór dotyczył kwalifikacji plantacji drzew ciętych i drewna jako 'uprawy trwałej' w rozumieniu przepisów UE. Skarżąca argumentowała, że plantacje te dają powtarzające się zbiory i powinny być uznane za użytki rolne. NSA oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA i wskazując, że plantacje drzew na pozyskanie drewna nie spełniają definicji uprawy trwałej, gdyż nie dają powtarzających się plonów w rozumieniu przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez H. [...] Sp. j. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Przedmiotem sporu była odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla plantacji drzew nakierowanych na pozyskanie drzew ciętych i drewna. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni pojęcia 'uprawy trwałej' i 'użytków rolnych' w kontekście przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Argumentowała, że plantacje te dają powtarzające się zbiory i powinny być kwalifikowane do płatności. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące nierozpatrzenia materiału dowodowego i błędnego uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że definicja 'uprawy trwałej' zawarta w rozporządzeniu nr 1307/2013 wymaga, aby uprawa nie tylko zajmowała grunty przez określony czas, ale także dawała powtarzające się plony. W ocenie NSA, plantacje drzew na pozyskanie drewna nie spełniają tego kryterium, ponieważ po wycięciu drzew nie można uzyskać ponownych plonów z tej samej uprawy. Sąd odwołał się do wcześniejszych orzeczeń NSA w podobnych sprawach. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy, a uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, plantacje drzew na pozyskanie drewna nie spełniają definicji uprawy trwałej, ponieważ nie dają powtarzających się plonów w rozumieniu tego przepisu.

Uzasadnienie

Definicja uprawy trwałej wymaga dwóch elementów: zajmowania gruntu przez co najmniej pięć lat oraz dawania powtarzających się plonów. Plantacje drzew na pozyskanie drewna, po wycięciu, nie dają ponownych plonów z tej samej uprawy, co odróżnia je od szkółek czy upraw rolnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. g)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Definicja 'uprawy trwałej' wymaga zajmowania gruntu przez co najmniej 5 lat i dawania powtarzających się plonów. Plantacje drzew na pozyskanie drewna nie spełniają tego kryterium.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. c)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Definicja 'działalności rolniczej'.

rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. e)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Definicja 'użytków rolnych'.

ustawa o płatnościach art. 3 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniach o płatności.

ustawa o płatnościach art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Definicja działalności rolniczej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania przed WSA.

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia orzeczenia, odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku NSA.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c)

Stawka minimalna opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Plantacje drzew na pozyskanie drewna nie spełniają definicji 'uprawy trwałej' z uwagi na brak powtarzających się plonów. Ciężar dowodu w sprawach o płatności bezpośrednie spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób istotny dla wyniku sprawy.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia pojęcia 'uprawy trwałej' przez organ i WSA. Błędna wykładnia pojęcia 'użytków rolnych'. Niezastosowanie przepisów dotyczących działalności rolniczej. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne. Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Niewłaściwe zastosowanie art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 32 ust. 2 lit. b ppkt (ii) rozporządzenia nr 1307/2013.

Godne uwagi sformułowania

plantacje drzew nakierowane na pozyskanie drzew ciętych i drewna nie kwalifikują się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie dają one powtarzających się zbiorów ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne kluczowy problem w tej sprawie nie dotyczył stanu faktycznego, ale stanu prawnego

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Joanna Wegner

sprawozdawca

Grzegorz Dudar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji 'uprawy trwałej' i 'użytków rolnych' w kontekście płatności unijnych dla rolników, zwłaszcza w odniesieniu do plantacji drzew."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej definicji z rozporządzenia UE nr 1307/2013 i stanu prawnego z okresu objętego wnioskiem o płatności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu unijnych dopłat dla rolników i precyzyjnej interpretacji przepisów, co jest istotne dla branży rolnej i prawników ją obsługujących.

Czy plantacje drzew mogą być 'uprawą trwałą' dla unijnych dopłat? NSA wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 902/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Dudar
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 704/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-18
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art 141 § 1, art. 134 § 1, art. 106 § 3;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 3 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 79a i art. 81;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust. 1 lit g)
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. [...] Sp. j. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 704/20 w sprawie ze skargi H. [...] Sp. j. w W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r. nr OB/22/2020 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną. 2. zasądza od H. [...] Sp. j. w W. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 704/20 oddalił skargę H. [...] Sp. j. w W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r. nr OB/22/2020 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargą kasacyjną na powyższe orzeczenie zaskarżając je w całości.
1. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: (a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013" poprzez błędną wykładnię pojęcia "uprawy trwałe", polegającą na przyjęciu, że plantacje drzew nakierunkowane na pozyskanie drzew ciętych i drewna nie kwalifikują się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na skutek błędnego rozumienia, że nie dają one powtarzających się zbiorów, podczas, gdy zgodnie z prawidłową wykładnią stwierdzić należy, że przedmiotowe plantacje dają powtarzające się zbiory; (b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez błędną wykładnię pojęcia "użytki rolne", polegającą na przyjęciu, że grunty rolne zalesione nie mogą zostać uznane za użytki rolne, (c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1341 ze zm.) – dalej: "ustawa o płatnościach" w związku z art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez jego niezastosowanie do zaistniałego stanu faktycznego w związku z błędnym uznaniem, że spółka nie prowadziła w 2018 r. działalności rolniczej;
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organ drugiej instancji naruszeń przepisów prawa materialnego przedstawionych w pkt. II ppkt. 1 lit. od (a) do (c) powyżej oraz wskazanych niżej przepisów prawa procesowego, art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w związku z art. 6-8 i art. 78 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej: "k.p.a." poprzez ich niezastosowanie w sprawie, które polegało przede wszystkim na nierozpatrzeniu całego materiały dowodowego, rozstrzyganiu wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony, co spowodowało naruszenie zasady prawdy obiektywnej. Art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym, że organy oparły się na ogólnych, powierzchownych i niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia ustaleniach i nie wykazały w sposób staranny, wszechstronny i przekonywujący, nie pozostawiający żadnych wątpliwości, że skarżący nie spełnił przesłanek przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt. II. ppkt.1 lit. od (a) do (c) powyżej. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo wydania jej bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem zarówno w uzasadnieniu decyzji jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na jakich dowodach oparto ustalenia faktyczne w sprawie oraz w oparciu o dowolną i powierzchowną ocenę materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy przez doprowadzenie do błędnego poczynieniem ustaleń faktycznych i w konsekwencji błędnego uznania, że zalesione grunty rolne należące do spółki nie są użytkami rolnymi i przyjęciu, że stanowią one grunty leśne. Zdaniem skarżącej decyzja została wydana pomimo błędnego przyjęcia, że spółka nie prowadziła działalności rolniczej w 2018 r. Art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nieodpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie, poprzez nie wyjaśnienie w treści przedmiotowego uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym całkowity brak rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących błędnego przyjęcia przez organ drugiej instancji, że zalesione grunty rolne należące do spółki nie są użytkami rolnymi i że stanowią one gruntów leśnych oraz dotyczących błędnego przyjęcia prze organ drugiej instancji, że grunty należące do spółki oznaczone są w ewidencji gruntów i budynków jako "grunty rolne" od których spółka dokonuje zapłaty podatku rolnego są gruntami leśnymi. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu uzupełniającego z deklaracji na podatek rolny za 2018 r. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 p.p.s.a. poprzez to, że Sąd pierwszej instancji nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice mimo, ze powinien to uczynić poprzez zastosowanie art. 32 ust. 2 lit. b) ppkt (ii) rozporządzenia nr 1307/2013 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach.
W związku z zaistniałymi naruszeniami prawa skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zarówno skarżonej decyzji organu drugiej instancji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ewentualnie w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia pierwszego wniosku, wniosła o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. dowodów uzupełniających z dokumentów: decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wojcieszynie nr 0149-2016-010240 z 28 czerwca 2016 r., nr 0149-2016-010243 z 28 czerwca 2016 r., nr 0149-2016-010245 z 28 czerwca 2016 r. (dowód nr 1), potwierdzenia zapłaty podatku rolnego z dnia 1 marca 2021 r., z 21 kwietnia 2020 r. (dowód nr 2), wypisu z ewidencji gruntów i budynków działek należących do spółki z 3 marca 2021 r., z 8 marca 2021 r. (dowód nr 3), deklaracji spółki na podatek rolny za 2018 r. (dowód nr 4);
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sprawie również dotyczącej płatności na 2018 r., w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w wyrokach z 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 300/21 oraz z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1418/21. Poglądy zawarte w przywołanych orzeczeniach skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela i przyjmuje jako własne. Dodać należy, że w skardze kasacyjnej jej autor również odwoływał się do wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji (I Sa/Sz 740/20 z dnia 2 grudnia 2020 r.), który został wydany w identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak wymienione wyżej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym również art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia 1307/2013 poprzez błędną wykładnię pojęcia uprawy trwałej, polegającą na przyjęciu, że plantacje drzew nakierunkowane na pozyskanie drzew ciętych i drewna nie kwalifikują się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na skutek błędnego założenia, że nie dają one powtarzających się zbiorów, a ponadto plantacje takie nie stanowią uprawy trwałej w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia 1307/2013, z uwagi na fakt, że nie przynosi ona powtarzających się plonów, a nadto nie jest szkółką w rozumieniu przepisów unijnych i krajowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosków przeciwnych, są niezasadne.
Wskazać należy, że mające w sprawie zastosowanie rozporządzenie 1307/2013 w art. 4 ust. 1 zawiera następujące definicje:
c) "działalność rolnicza" oznacza:
(i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;
(ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub
(iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy;
e) "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe;
g) "uprawy trwałe" oznaczają uprawy niepodlegające płodozmianowi, inne niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się zbiory, w tym szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji;
j) "szkółki" oznaczają następujące obszary młodych drzewiastych (drzewnych) roślin uprawianych na otwartym powietrzu w celu późniejszego przesadzenia:
- szkółki winorośli oraz podkładek;
- szkółki drzew i krzewów owocowych;
- szkółki roślin ozdobnych;
- komercyjne szkółki drzew leśnych z wyłączeniem rosnących w lesie szkółek przeznaczonych na potrzeby własne gospodarstwa rolnego;
- szkółki drzew i krzewów do sadzenia w ogrodach, parkach, na poboczach dróg i na wałach (na przykład sadzonki żywopłotu, róże i inne krzewy ozdobne, ozdobne drzewa i krzewy iglaste), w tym we wszystkich przypadkach ich kłącza, rozłogi i młode sadzonki;
Ze wskazanej w art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia 1307/2013 definicji uprawy trwałej wynika, że oznacza ona uprawę niepodlegającą płodozmianowi, inną niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, która zajmuje grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i daje powtarzające się plony. Do uprawy trwałej zaliczone zostały też szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji, których definicje zawarto w dalszych jednostkach art. 4 ust. 1 rozporządzenia.
Niewątpliwie plantacja drzew nakierunkowana na pozyskanie drzew ciętych i drewna, może zajmować grunty przez okres pięciu lat lub dłużej, to jednak stwierdzenie czy jest uprawą trwałą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia 1307/2013 uzależnione jest od tego, czy spełnia drugi konieczny warunek uprawy trwałej, a zatem czy daje powtarzające się plony bowiem oba te elementy muszą wystąpić łącznie. W tym miejscu zasadniczego znaczenia nabiera pojęcie powtarzającego się plonu, który daje uprawa. Według Słownika Języka Polskiego plon to wynik uprawy (owoce, ziarno), żniwo, jak też miara wydajności roślin uprawnych (zebrane np. z 1 ha).
W przypadku plantacji drzew nakierunkowana na pozyskanie drzew ciętych i drewna, ich uprawa nie daje powtarzających się plonów jako wyniku uprawy, bowiem o ile drzewa będą zajmować grunt przez pięć lat i dłużej to po ich wycięciu nie można otrzymać ponownych plonów. Faktu, że w miejsce wyciętego drzewa można zsadzić inne drzewo oraz, że pozyskuje cięte drzewa oraz drewno nie da się, jak trafnie przyjął WSA, zakwalifikować jako uzyskiwanie powtarzającego się plonu z uprawy drzew przeznaczonych do wycięcia i sprzedaży.
Również porównanie plantacji drzew do wycięcia ze szkółką (co do powtarzającego się plonu w postaci sadzonki) jest o tyle nietrafione ze względu na to, że art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1307/2013 uprawę trwałą definiuje poprzez czas uprawy niepodlegający płodozmianowi i powtarzający się plon, wliczając do upraw trwałych szkółki, co oznacza, że takich samych zasad nie można odnieść do plantacji drzew przeznaczonych do wycięcia, która szkółką nie jest.
W konsekwencji niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 lit. c i e rozporządzenia nr 1307/2013.
Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, aby prześledzić tok rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (tak: wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1301/10). Przy ocenie skuteczności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pamiętać należy, że jest to przepis procesowy, zatem może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko jeżeli jego naruszenie miało wpływ i to istotny na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). To obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzuconego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu pierwszej instancji byłby inny.
W sprawie niniejszej uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie, odnosi się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, pozwala na odtworzenie rozumowania WSA. Natomiast autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wskazane naruszenie przepisu postępowania mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że zarzut kasacyjny nie spełniał wymogu określonego w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów regulujących postępowania administracyjne należy podkreślić, że według art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 (a więc z uwzględnieniem przepisów prawa unijnego) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a i art. 81 k.p.a. nie stosuje się.
Zgodnie zaś z ust. 3 art. 3 ww. ustawy strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że k.p.a. jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie tj. rolniku składającym wniosek. Oczywiste jest przy tym, że powyższe nie zwalnia organów od przestrzegania określonych zasad postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kluczowy problem w tej sprawie nie dotyczył stanu faktycznego, ale stanu prawnego. Odmowa przyznania pomocy finansowej w tej sprawie była prostą konsekwencją ustalenia przez organy i Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie mamy do czynienia z uprawą trwałą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1307/2013. W tym zakresie wnioski dowodowe spółki z deklaracji na podatek rolny należy traktować jako poważnie abstrahujące od istoty sprawy. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał bowiem, ażeby mające w tej sprawie regulacje odwoływały się do pojęć i definicji ujętych w przepisach regulujących podatek rolny lub leśny. Definicje te zostały bowiem zawarte w art. 4 rozporządzenia nr 1307/2013.
Uwzględniając powyższe niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a.
Wreszcie niezasadny, ze względu na konstrukcję, okazał się zarzut naruszenia art. 134 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. Otóż w konstrukcji tego zarzutu wskazano na niezastosowanie art. 32 ust 2 lit. b ppkt (ii) rozporządzenia nr 1307/2023. Jednakże w konstrukcji zarzutu nie zarzucono naruszenia art. 32 ust. 2 lit. b ppkt (ii) rozporządzenia nr 1307/2023 poprzez jego niezastosowanie. W dalszej kolejności nie można tracić z pola widzenia tego, że w treści art. 32 ust. 2 lit. b ppkt (ii) rozporządzenia nr 1307/2023 zawarte są odesłania do szeregu przepisów UE, których autor skargi kasacyjnej nawet nie przytoczył.
W konsekwencji, ze względu na niekompletność konstrukcji ww. zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zweryfikować zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Intencji autora skargi kasacyjnej nie może domyślać się Naczelny Sąd Administracyjny.
Z przedstawionych wyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty wskazane w skardze kasacyjnej za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI