I GSK 896/21

I GSK 896/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Dariusz Dudra
Jacek Surmacz
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I SA/Bk 78/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2021-03-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
w art. 176 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 869
art. 251 ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1327
art. 90 ust. 3d
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 78/21 w sprawie ze skargi W. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 14 grudnia 2020 r. nr 43.6/D-1/XX/2020 w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu miasta oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 24 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 78/21, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę W. w B. (dalej zwanej: skarżącą) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej zwanego: SKO) z 14 grudnia 2020 r. nr 43.6/D-1/XX/2020 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu części dotacji za 2017 r.
Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie zaskarżając je w części dotyczącej kwoty dotacji niewykorzystanej do końca 2017 r. w wysokości 22 025 zł. W skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kasztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Ponadto wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie oraz art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 251 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z póżn. zm.; dalej zwanej "u.f.p.") w związku z art. 90 ust. 3d ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2020 poz. 1327; dalej zwanej "u.s.o.") przez jego błędną wykładnię, przez przyjęcie, że użyty w tym przepisie zwrot "wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona" stanowi, że wydatki w kwocie 22 025 zł poniesione w 2017 r. przez skarżącą przez zapłatę gotówką za zrealizowanie zadań, na które dotacja była udzielona, nie zostały wykorzystane w sposób przewidziany tym przepisem, podczas gdy zapłata gotówką za zrealizowanie zadań stanowi o wykorzystaniu dotacji zgodnie z tymi przepisami.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych) chyba, że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Nie ujawniono, także podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem I instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej – mając w szczególności na uwadze sposób ich skonstruowania – Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym dla wzruszenia rozstrzygnięcia sądu I instancji. Skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W myśl art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Do zachowania formy skargi kasacyjnej nie wystarczy wymienienie podstaw skargi kasacyjnej, ale konieczne jest także uzasadnienie podniesionej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa.
Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym nie może wyjść poza granicę skargi kasacyjnej.
Powyższe uwagi natury ogólnej mają doniosłe znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż o braku zasadności skargi kasacyjnej strony w znacznej mierze przesądzają właśnie wady konstrukcyjne tego środka odwoławczego, pomimo tego, że zgodnie z wymogami art. 175 p.p.s.a. został on sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna w petitum zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 251ust. 4 u.f.p. w związku z art. 90 ust. 3d u.s.o. przez błędną wykładnię.
O braku zasadności, przede wszystkim zaś skuteczności zarzucanego na ich gruncie błędu wykładni trzeba bowiem wnioskować na podstawie deficytów ich konstrukcji oraz uzasadnienia.
W tej zaś mierze przypomnienia wymaga – co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną – że błędna wykładnia, o której jest mowa w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, przez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, i co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15; treść uzasadnień orzeczeń przywołanych powyżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Odwołując się do przyjmowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumienia błędu wykładni oraz koniecznych wymogów, którym powinien czynić zadość zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego stawiany na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a., trzeba stwierdzić, że omawiane zarzuty kasacyjne nie mogą być uznane za zasadne.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem, aby sąd I instancji podejmował jakiekolwiek zabiegi interpretacyjne – w tym w kontekście wskazywanym przez stronę – w odniesieniu do przepisów art. 251 ust. 4 u.f.p., do którego nawet się nie odwołał, w związku z art. 90 ust. 3d u.s.o., co do którego ograniczył się jedynie do przywołania jego treści. Prowadzi to do wniosku, że na gruncie jedynego zarzutu petitum skargi kasacyjnej strona podjęła polemikę – przy tym nie pozbawioną deficytów, albowiem z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, jakie powinno być prawidłowe rozumienie wymienionych przepisów prawa – z poglądem nieistniejącym, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że zarzut ten nie jest skuteczny.
Stąd też, uwzględniając wcześniejsze wskazania w przedmiocie wymagań stawianych skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać ich merytorycznej oceny.
W konsekwencji skarga kasacyjna - wobec braku skuteczności podnoszonego na jej gruncie zarzutu błędu wykładni – nie mogła być uznana za zasadną i tym samym podlegała oddaleniu, albowiem stawiany na jej gruncie zarzut błędu wykładni nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.