Orzeczenie · 2025-09-04

I GSK 890/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-04
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyVATimportnależności celnezwolnienie podatkowedług celnypostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaprawo celneOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia zwolnienia z należności podatkowych od importowanego oleju napędowego oraz określenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku akcyzowego, opłaty paliwowej, opłaty emisyjnej i podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił sądowi I instancji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 120, 122, 191, 187 § 1 w zw. z art. 180, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty skarżącego były wadliwie skonstruowane. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem o wysokim stopniu sformalizowania i wymaga precyzyjnego wskazania podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia. W szczególności, zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120 o.p.) został błędnie zakwalifikowany jako naruszenie prawa materialnego, podczas gdy jest to przepis proceduralny. Pozostałe zarzuty nie wskazywały podstawy prawnej (art. 174 pkt 1 czy 2 p.p.s.a.) ani nie wykazywały wpływu naruszenia na wynik sprawy. Sąd zaznaczył, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej przez organ administracji muszą być powiązane z naruszeniem przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sąd wskazał również, że kluczowe dla sprawy jest powiązanie decyzji celnej z podatkową, a w tym przypadku decyzja celna dotycząca długu celnego była prawomocna, co wiązało organ podatkowy i uniemożliwiało ponowne badanie tych kwestii w postępowaniu podatkowym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego, a także relacje między decyzjami celnymi a podatkowymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z importem paliwa i powiązaniami między decyzjami celnymi a podatkowymi. Kluczowe jest precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzut naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej przez sąd I instancji może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej jako naruszenie prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 120 Ordynacji podatkowej jest przepisem prawa procesowego, a nie materialnego, w związku z czym zarzut jego naruszenia powinien być oparty na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że o charakterze przepisu decyduje jego treść i cel, a przepisy proceduralne określają drogę i sposób dochodzenia uprawnień. Art. 120 o.p. reguluje zasady postępowania, a nie stosunki administracyjnoprawne.

Czy zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej przez sąd I instancji mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej bez powiązania ich z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania stosowanych przez organy administracji mogą być skuteczne na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy zostaną powiązane z naruszeniem odpowiednich przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że sąd administracyjny działa na podstawie przepisów p.p.s.a., a nie k.p.a. czy o.p. Wadliwa ocena przez sąd I instancji naruszenia przepisów o.p. przez organ może być podstawą kasacyjną tylko wtedy, gdy sąd ten naruszył przepisy p.p.s.a., wedle których działał.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu podatkowym może ponownie badać kwestie dotyczące ustalenia długu celnego, które zostały rozstrzygnięte prawomocną decyzją organu celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocna decyzja organu celnego dotycząca długu celnego wiąże organ podatkowy i ma charakter przesądzający w zakresie strony podmiotowej i przedmiotowej opodatkowania, co uniemożliwia ponowne badanie tych kwestii w postępowaniu podatkowym.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił ścisłą relację między decyzją celną a podatkową, wskazując, że obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym i VAT powstaje z dniem powstania długu celnego. Prawomocna decyzja celna stanowi element podstawy decyzji podatkowej i determinuje jej rozstrzygnięcie.

Czy wadliwa konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej, w tym brak wskazania podstawy prawnej i uzasadnienia wpływu naruszenia na wynik sprawy, uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwa konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej uniemożliwia kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem o wysokim stopniu sformalizowania, a jej autor ma obowiązek precyzyjnego wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, w tym wykazania wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Niespełnienie tych wymogów skutkuje niemożnością merytorycznego rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. O. od wyroku WSA w Białymstoku.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 176 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

u.p.a. art. 8 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Przedmiot opodatkowania akcyzą – import wyrobów akcyzowych.

u.p.a. art. 10 § 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Powstanie obowiązku podatkowego z tytułu importu wyrobów akcyzowych.

Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym art. 37k § 1

Obowiązek zapłaty opłaty paliwowej.

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowanie importu towarów.

u.p.t.u. art. 19 § 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Powstanie obowiązku podatkowego w imporcie towarów.

Pomocnicze

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Przepis prawa procesowego, a nie materialnego.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

Podstawa do zebrania materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia orzeczenia sądu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczną kontrolę orzeczenia. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez sąd I instancji musi być powiązane z naruszeniem przepisów P.p.s.a. • Prawomocna decyzja celna wiąże organ podatkowy i wyznacza granice postępowania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej przez sąd I instancji jako naruszenie prawa materialnego. • Naruszenie art. 122, 191, 187 § 1 w zw. z art. 180 o.p. bez powiązania z przepisami p.p.s.a. • Ponowne badanie kwestii długu celnego w postępowaniu podatkowym.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim. • Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a.). • Zgodnie z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie. • Z punktu widzenia formalnego przepis art. 120 o.p. jest przepisami prawa procesowego, a nie materialnego, jak wskazano w skardze kasacyjnej. • Modelowo zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania stosowanych przez organy administracji może być na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzutem skutecznym jedynie wówczas, gdy zostanie jednocześnie powiązany z naruszeniem odpowiednich przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne (ustawa – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wedle których działał lub powinien działać sąd I instancji. • Ostateczna i prawomocna (od której nie został wniesiony środek odwoławczy) decyzja organu celnego wiąże organ podatkowy – co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. • Zatem prawny byt decyzji podatkowej uzasadniony jest o tyle, o ile w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja celna, która, co istotne, stanowi element szeroko rozumianej podstawy decyzji podatkowej.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący sprawozdawca

Monika Krzyżaniak

członek

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego, a także relacje między decyzjami celnymi a podatkowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z importem paliwa i powiązaniami między decyzjami celnymi a podatkowymi. Kluczowe jest precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyków. Dodatkowo, analiza relacji między decyzjami celnymi a podatkowymi stanowi cenne wskazówki interpretacyjne.

Wadliwa skarga kasacyjna to prosta droga do przegranej – NSA wyjaśnia, jakich błędów unikać.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst