I GSK 89/25

I GSK 89/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Kraczowski /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Zamówienia publiczne
Uzasadnienie
Sygn. powiązane
I SA/Ke 434/24 - Wyrok WSA w Kielcach z 2024-10-24
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 4, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1843
art. 24 ust. 1 pkt 12 i ust. 4, art. 26 ust. 3, art. 207
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 434/24 w sprawie ze skargi Gminy G. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 4 marca 2020 r. nr RPSW.IZ.UMWSW.06.03.00-26-0001/16-2020/03 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy G. na rzecz Zarządu Województwa Świętokrzyskiego 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
`UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: WSA) wyrokiem z 24 października 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 434/24 oddalił skargę Gminy G. (dalej: Gmina, skarżąca) na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego (dalej: Zarząd, organ) z 4 marca 2020 r. nr RPSW.IZ.UMWSW.06.03.00-26-0001/16-2020/03 w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu UE.
Gmina od ww. wyroku WSA, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), wniosła skargę kasacyjną zaskarżając go w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa WSA zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego przez błędna jego wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie, a tj.: naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 24 ust.4 oraz art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: ustawa pzp) poprzez uznanie iż skarżąca kasacyjnie zaniechała wezwania wykonawcy do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy pzp, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 24 ust. 4 ustawy pzp;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; tj.:
1. art. 141 § 4 ppsa poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, iż kontrola legalności postępowania organu administracyjnego przeprowadzona została przez sąd pierwszej instancji w sposób wybiórczy, nie uwzględniający w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę oceny zastosowania prawa materialnego wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych;
2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 145 § 3 ppsa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości i umorzenia postępowania w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz art. 145 § 3 ppsa.
Mając na uwadze wskazane wyżej zarzuty, skarżąca wniosła o:
- uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną z 29 kwietnia 2025 r. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 193 zd. 2 ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z tego rodzaju możliwości, wobec oddalenia skargi kasacyjnej Gminy, w uzasadnieniu swojego wyroku ograniczył się do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie występuje.
Stosowanie do art. 176 § 1 pkt 2 ppsa, skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno konkretnie określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało. Zatem w przypadku skargi kasacyjnej, będącej kwalifikowanym środkiem odwoławczym, czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest istotna z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (por. wyrok NSA z 13 października 2017 r., II FSK 1445/17 dostępny w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było konieczne z uwagi na sposób w jaki została zredagowana skarga kasacyjna.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie zarówno ze względów konstrukcyjnych jak i merytorycznych.
Po pierwsze, skarżąca błędnie wskazała, jako podstawę naruszenia przepisów materialnych, art. 174 pkt 2 ppsa, który dotyczy naruszeń przepisów postępowania.
Po drugie, zarzuciła naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 24 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 24 ust. 4 oraz art. 26 ust. 3 ustawy pzp. Zauważyć należy, że przepis art. 207 ustawy pzp nie zawiera jednostek redakcyjnych, a sąd kasacyjny nie ma prawa uzupełniać i poprawiać zarzutu skargi kasacyjnej, sądząc, że skarżącej chodziło o inną ustawą.
Po trzecie, na podstawie art. 141 § 4 ppsa można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie ocenia, jak z obowiązku ustalenia stanu faktycznego wywiązał się organ administracji. W związku z tym nie może budzić wątpliwości, że ocena ta musi być dokonywana w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Najogólniej rzecz ujmując, podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. W konsekwencji, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty, przepis art. 141 § 4 ppsa nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Ponadto za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (p. np. wyroki NSA z 17 września 2024 r. III OSK 1982/23, z 30 października 2024 r. I GSK 1225/21; CBOIS). Tymczasem skarżąca kasacyjnie poprzez zarzut naruszenie art. 141 § 4 ppsa, zakwestionowała poprawność ustaleń faktycznych w sprawie, co jest nieprawidłowe w świetle przywołanych uzasadnień wyroków NSA.
Po czwarte, skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 145 § 3 ppsa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi. Przepisy te zawierają przeciwstawne normy wynikowe i regulują sposób rozstrzygnięcia sprawy. Bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca), zarzut naruszenia wskazanych norm odniesienia jest nietrafny (p. np. wyrok NSA z 11 marca 2015 r., I OSK 2383/14; CBOIS).
Po piąte – i co najistotniejsze w sprawie – skarżąca kasacyjnie całkowicie pominęła, że sprawa ta i zarzut naruszenia przepisów art. 24 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 24 ust. 4 i art. 26 ust. 3 ustawy pzp, były już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 27 czerwca 2024 r. I GSK 1832/20. W wyroku tym NSA wyraźnie wskazał – uznając za zasadny zarzut kasacyjny organu – że "Wbrew temu co stwierdził Sąd I instancji organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że z dokumentów przedstawionych przez stronę w trakcie kontroli doraźnej, m.in. decyzji wydanej przez właściwą izbę inżynierów budownictwa wynikało, że w odniesieniu do Przemysława Szymczyka stwierdzono, że otrzymał uprawnienia budowlane w grudniu 2013 r., natomiast data wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia na roboty budowlane to 31 lipca 2017 r. Osoba ta nie posiadała więc wymaganego 5-letniego doświadczenia zawodowego. Również Edyta Świętoń uprawnienia we wskazanej specjalności nabyła zgodnie z okazaną decyzją wydaną przez Podkarpacką Izbę Inżynierów Budownictwa w czerwcu 2016 r. Dwuletni okres doświadczenia zawodowego mogłaby nabyć pełniąc tę funkcję dopiero w czerwcu 2018 r. Natomiast strona wybrała jako najkorzystniejszą ofertę wykonawcy, który nie wykazał spełnienia warunku udziału w przedmiotowym postępowaniu, a tym samym naruszył art. 24 ust. 1 pkt 12 i art. 26 ust. 3 pzp. Powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik postępowania o zamówieniu. Strona jako zamawiający, poprzez wybór tego wykonawcy dopuściła do sytuacji, w której niniejsze zamówienie realizowane było przez osoby posiadające niższe niż wymagane w SIWZ doświadczenie zawodowe, w konsekwencji swoim działaniem mogła ograniczyć grupę potencjalnych wykonawców z takim samym doświadczeniem jak osoby które zostały wybrane, które wobec tak zapisanych warunków w SIWZ nie wzięły udziału w przedmiotowym postępowaniu".
Pamiętać należy, że z uwagi na treść art. 190 ppsa – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem WSA w zaskarżonym wyroku nie mógł dokonać innej wykładni niż przyjęta ww. wyroku NSA. Tymczasem przytoczonego związania wykładnią skarżąca kasacyjnie w złożonym środku zaskarżenia nie dostrzegła.
Podsumowując, wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się chybione.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. c w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Zasądzone koszty (5.400 zł) obejmują udział pełnomocnika organu w rozprawie przed NSA, który prowadził sprawę przed WSA.