Orzeczenie · 2024-05-10

I GSK 878/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-10
NSAAdministracyjneWysokansa
budżet obywatelskiRIOwojewodanadzórkompetencjeuchwałasamorząd gminnykonsultacje społecznesprawy finansoweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił uchwałę RIO stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej w K. dotyczącej zasad i trybu konsultacji społecznych w przedmiocie Budżetu Obywatelskiego. Sąd pierwszej instancji uznał, że RIO nie jest organem właściwym do sprawowania nadzoru nad taką uchwałą, wskazując na właściwość Wojewody Mazowieckiego. NSA, oddalając skargę kasacyjną RIO, potwierdził to stanowisko. Sąd podkreślił, że uchwała w sprawie zasad i trybu konsultacji społecznych dotyczących budżetu obywatelskiego nie jest sprawą finansową w rozumieniu art. 171 ust. 2 Konstytucji RP ani art. 11 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Głównym przedmiotem takiej uchwały są konsultacje społeczne, a jej wpływ na budżet jednostki samorządu terytorialnego ma charakter wtórny. NSA powołał się na doktrynę i orzecznictwo, wskazując na brak konsensusu co do zakresu pojęcia 'spraw finansowych', ale podkreślił, że domniemanie kompetencji nadzorczych przysługuje organom nadzoru ogólnego (wojewoda), a RIO sprawuje nadzór wyspecjalizowany w ściśle określonych sprawach finansowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu właściwości rzeczowej RIO w stosunku do uchwał dotyczących budżetu obywatelskiego oraz rozgraniczenie nadzoru RIO i wojewody w sprawach samorządowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały w sprawie zasad i trybu konsultacji społecznych budżetu obywatelskiego; interpretacja pojęcia 'spraw finansowych' może być różna w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (1)

Czy uchwała rady gminy w sprawie zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami w przedmiocie budżetu obywatelskiego jest sprawą finansową w rozumieniu art. 171 ust. 2 Konstytucji RP i art. 11 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, podlegającą nadzorowi RIO?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała w sprawie zasad i trybu konsultacji społecznych dotyczących budżetu obywatelskiego nie jest sprawą finansową podlegającą nadzorowi RIO, a właściwym organem nadzoru jest wojewoda.

Uzasadnienie

Głównym przedmiotem uchwały są konsultacje społeczne, a jej wpływ na budżet jednostki samorządu terytorialnego ma charakter wtórny. Ustawodawca w art. 5a ust. 3 u.s.g. przesądził, że przedmiotem budżetu obywatelskiego są konsultacje społeczne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (11)

Główne

Konstytucja RP art. 171 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa, że organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są Prezes Rady Ministrów i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby obrachunkowe.

u.s.g. art. 86

Ustawa o samorządzie gminnym

Analogicznie do Konstytucji RP, wskazuje na nadzór wojewody i RIO.

u.r.i.o. art. 11 § ust. 1

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Określa zakres rzeczowy nadzoru RIO, obejmujący m.in. sprawy procedury uchwalania budżetu, budżet, zaciąganie zobowiązań, dotacje, podatki lokalne, absolutorium, WPF.

Dz.U. 2012 poz 1113 art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych

Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 171 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Pomocnicze

u.s.g. art. 5a § ust. 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Przesądza, że przedmiotem budżetu obywatelskiego są konsultacje społeczne.

u.s.g. art. 5a § ust. 4

Ustawa o samorządzie gminnym

Wskazuje, że zadania wybrane przez mieszkańców do finansowania mają być uwzględnione w budżecie.

u.r.i.o. art. 1 § ust. 2

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Stanowi, że izby sprawują nadzór nad działalnością j.s.t. w zakresie spraw finansowych określonych w art. 11 ust. 1.

p.p.s.a. art. 148

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość uchylenia przez sąd pierwszej instancji zaskarżonej uchwały.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej).

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy w sprawie zasad i trybu konsultacji społecznych dotyczących budżetu obywatelskiego nie jest sprawą finansową w rozumieniu przepisów, a zatem nie podlega nadzorowi RIO. • Właściwym organem nadzoru nad uchwałami dotyczącymi konsultacji społecznych w przedmiocie budżetu obywatelskiego jest wojewoda.

Odrzucone argumenty

Budżet obywatelski jest częścią budżetu jednostki samorządu terytorialnego i stanowi sprawę finansową podlegającą nadzorowi RIO. • RIO była właściwa do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w przedmiocie orzeczenia nieważności uchwały dotyczącej budżetu obywatelskiego.

Godne uwagi sformułowania

spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy właściwości badania nadzorczego regionalnej izby obrachunkowej w stosunku do uchwał w przedmiocie budżetu obywatelskiego. • domniemanie kompetencji nadzorczych (zob. także: M. Masternak-Kubiak w: M. Haczkowska, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Lex, pkt 4 komentarza do art. 171). • nie sposób uznać uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego za uchwałę dotyczącą procedury budżetowej. • Uchwała w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami K. w przedmiocie budżetu obywatelskiego nie jest sprawą finansową, do której wyłączne kompetencje posiada RIO, jest to sprawa z zakresu konsultacji z mieszkańcami i której to sprawy (zbadania legalności) kompetencje posiada Wojewoda Mazowiecki.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Sobocha-Holc

członek

Grzegorz Dudar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu właściwości rzeczowej RIO w stosunku do uchwał dotyczących budżetu obywatelskiego oraz rozgraniczenie nadzoru RIO i wojewody w sprawach samorządowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały w sprawie zasad i trybu konsultacji społecznych budżetu obywatelskiego; interpretacja pojęcia 'spraw finansowych' może być różna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podziału kompetencji między organami nadzoru w samorządzie terytorialnym, co ma bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie budżetu obywatelskiego i partycypację obywatelską.

RIO kontra Wojewoda: Kto nadzoruje budżet obywatelski?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst