I GSK 929/19
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną miasta w sprawie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej, uznając, że tylko aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień 30 września danego roku uprawniają do wyższej subwencji.
Miasto S. wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, kwestionując decyzję Ministra Rozwoju i Finansów nakazującą zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Głównym zarzutem było dopuszczenie innych dowodów niż aktualne na 30 września orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że tylko aktualne orzeczenia wydane na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty uprawniają do wyższej subwencji, a inne dowody lub orzeczenia wydane po terminie nie mogą być podstawą do jej naliczenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Miasta S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę miasta na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów zobowiązującą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Istotą sporu była możliwość uzyskania wyższej subwencji oświatowej w oparciu o inne dowody niż aktualne na dzień 30 września orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów. Miasto argumentowało, że nie ma możliwości wyegzekwowania od rodziców uzyskania orzeczenia na konkretny dzień, a inne dowody powinny być dopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, tylko aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, które określają potrzeby dziecka na dany okres, stanowią podstawę do uwzględnienia odpowiedniej wagi przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej. Orzeczenia wydane po terminie lub inne dowody nie mogą zastąpić wymogu posiadania przez uczniów orzeczeń aktualnych na dzień 30 września danego roku. Sąd oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji i podkreślając, że organ jest związany treścią ostatecznego orzeczenia zespołu poradni, w tym datą jego wydania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, do uzyskania zwiększonej części oświatowej subwencji ogólnej uprawniają wyłącznie aktualne na dzień 30 września danego roku orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wskazują, że podstawę do kalkulacji subwencji stanowią aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez właściwe zespoły orzekające, uwzględniające potrzeby dziecka na określony czas. Inne dowody lub orzeczenia wydane po terminie nie mogą być podstawą do naliczenia wyższej subwencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.s.o. art. 71b § ust. 3 i ust. 6
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydawane przez zespoły orzekające są podstawą do określenia potrzeb kształcenia specjalnego w określonym czasie i uzyskania wyższej subwencji oświatowej. Tylko orzeczenia aktualne na dzień 30 września danego roku mogą być uwzględnione przy kalkulacji subwencji.
u.d.j.s.t. art. 37 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Minister właściwy do spraw finansów publicznych zobowiązuje jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej, jeśli została ona ustalona na wyższą kwotę niż należna.
Pomocnicze
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych i kryterium kontroli sądowej.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje treść rozstrzygnięcia sądu w przypadku nieuwzględnienia zarzutów naruszenia prawa.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Dopuszczenie innych dowodów niż aktualne na 30 września orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Możliwość wykazania potrzeby kształcenia specjalnego innymi dowodami niż orzeczenie. Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. i art. 71b ust. 3 u.s.o.). Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.). Naruszenie przepisu art. 151 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym na podstawie u.s.o. nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2012 r. stosowne orzeczenie, wydane przez powołaną do tego jednostkę, mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 dla danej jednostki samorządu terytorialnego podstawę do wykazywania w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. przy wagach: P31 i P39 stanowiły wyłącznie aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
sędzia
Joanna Wegner
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących subwencji oświatowej, wymogu posiadania aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sprawozdawczy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu (rok 2013) i stanu prawnego obowiązującego w tym czasie, choć zasada aktualności orzeczeń jest nadal istotna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji samorządowej i wymaga precyzyjnego stosowania przepisów dotyczących orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, co może być interesujące dla samorządowców i prawników zajmujących się prawem oświatowym.
“Czy miasto może dostać więcej pieniędzy na uczniów niepełnosprawnych, jeśli orzeczenie jest "po terminie"? NSA odpowiada.”
Sektor
edukacja
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I GSK 929/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-05-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc Joanna Wegner /przewodniczący/ Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Oświata Sygn. powiązane I GZ 168/18 - Postanowienie NSA z 2018-06-15 V SA/Wa 303/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-16 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1457 art. 71 b ust. 3 i ust. 6; Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 1453 art. 37 ust. 1 pkt 2; Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 1257 art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 1302 art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 207 § 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Miasta S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 303/18 w sprawie ze skargi Miasta S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 grudnia 2017 r. nr ST4.4755.519.2017.2.RRB w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r., o sygn. akt V SA/Wa 303/18, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę Miasta S. (dalej jako: "Miasto", "Strona" lub "Skarżący") na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 grudnia 2017 r., nr ST4.4755.519.2017.2.RRB, w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Istota sporu dotyczy możliwości uzyskania oświatowej subwencji ogólnej w oparciu o inne dowody niż aktualne, na dzień 30 września danego roku, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla poszczególnych uczniów i możliwości zastąpienia tego dokumentu orzeczeniami z okresu późniejszego. 2.1. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Miasto, reprezentowane przez adwokata, kwestionując powyższy wyrok w całości. W podstawach kasacyjnych powołano art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1453 ze zm. - dalej w skrócie: "u.d.j.s.t.") i w zw. z art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r., poz. 1457 ze zm. - dalej w skrócie: "u.s.o.") poprzez ich błędną wykładnię i wskazanie, że żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym na podstawie u.s.o., tj. art. 71b ust. 3 nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych, gdyż tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2012 r. orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 (powinno być na rok 2013) dla danej jednostki samorządu terytorialnego, w sytuacji gdy istnieje faktyczna możliwość wykazania w sposób inny niż za pomocą takiego aktualnego na dzień 30 września orzeczenia, że uczeń wskazany w systemie informacji oświatowej jako uczeń, na którego powinna być przyznana subwencja w wyższej wysokości, niepełnosprawność rzeczywiście posiadał, tym bardziej że sposób ustalania wag dla dzieci objętych nauczaniem w placówkach oświatowych Skarżącego Miasta ustalone byłyby w oparciu o orzeczenia, o jakich mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o., poprzez porównanie orzeczenia wydanego przed 30 września 2012 r., nieaktualnego w tej dacie oraz orzeczenia wydanego po dniu 30 września 2012 r., co końcowo umożliwiłoby w sposób całkowicie pewny ustalić prawidłowość zakwalifikowania ucznia do jednej z wag i wypełniłoby zasadę kształcenia uczniów niepełnosprawnych, wynikającą z ustawy o systemie oświaty, tym bardziej że przepis tej ustawy nie wskazuje jakoby ta opinia miała być aktualna; 2) art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej w skrócie: "K.p.a.") poprzez ustalenie, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a dokonana ocena nie była dowolna, skoro ustalenie sposobu prawidłowości zakwalifikowania do jednej z wag możliwe było poprzez porównanie orzeczenia wydanego przed 30 września 2012 r., nieaktualnego w tej dacie oraz orzeczenia wydanego po dniu 30 września 2012 r., czego ostatecznie nie dokonano; 3) art. 151 P.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co skutkowało oddaleniem skargi w całości, w sytuacji gdy Sąd pierwszej instancji winien uchylić zaskarżone decyzje wydane w obu instancjach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Strona przytoczyła argumentację zawartą w nieprawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., o sygn. akt SA/Wa 2572/16, twierdząc, że nie ma jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii dokumentowania potrzeby kształcenia specjalnego tylko poprzez aktualne na dzień 30 września orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia i można wykazać taką potrzebę innymi dowodami. Miasto nie ma narzędzi, aby wyegzekwować od rodziców uczniów lub wychowanków uzyskanie orzeczenia na określony dzień, czyli aktualnego na dany rok szkolny. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. 2.2. Organ odwoławczy, działając bez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, nie przedstawiając żadnej argumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny sporządził w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku, oddalającego skargę kasacyjną, z uwzględnieniem art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., czyli zawierające jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki przewidziane w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu. Zatem dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zbadał jedynie zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. i w takiej sytuacji zasadą jest rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia przepisów procesowych. 3.1. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ujęte w końcowej części petitum skargi kasacyjnej. Poza powołaniem przepisów art. 151, art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie przedstawiono precyzyjnej argumentacji tych zarzutów procesowych. Przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. jako regulacje wynikowe stanowią jedynie prawną podstawę orzeczenia odpowiednio oddalającego skargę albo uchylającego decyzję. Formułując powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej nie wykazał istotnego wpływu tych uchybień na wynik sprawy, co czyni te zarzuty nieuprawnionymi. W art. 151 P.p.s.a. ustawodawca uregulował treść rozstrzygnięcia sądu w przypadku, gdy nie zostały potwierdzone zarzuty naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym. Skuteczność zarzutu naruszenia tego przepisu zależy od wykazania zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Orzeczenie oddalające skargę nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie art. 151 P.p.s.a., bądź niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) P.p.s.a., lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących sądowi takie ustalenia poczynić. Zarzut uchybienia przepisom proceduralnym, a mianowicie art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie został umotywowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Skarżący wskazując niepełne zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, nie podał precyzyjnie jaki ewentualnie dowód pominięto i nie wykazał sprzeczności w stanie faktycznym, ani na czym polegało naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ. Wbrew stanowisku Strony materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący i niezbędny dla wydania rozstrzygnięcia. Poza sporem jest, że na dzień 30 września 2012 r. uczniowie (wychowankowie) nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie było podstaw do porównania orzeczenia wydanego dla ucznia przed 30 września 2012 r., czyli nieaktualnego w tej dacie, z orzeczeniem wydanym po dniu 30 września 2012 r. Miasto nie wskazało też, jakich elementów uzasadnienia faktycznego lub prawnego nie zawiera zaskarżona decyzja. Wobec powyższego twierdzenia podniesione w ramach zarzutów procesowych skargi kasacyjnej należy uznać za zbyt ogólnikowe i stanowiące jedynie polemikę z niepodważonym stanem faktycznym i jego oceną, zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji. W związku z brakiem stosownej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, nie miał możliwości prawnych i faktycznych do wnikliwszego zweryfikowania zaskarżonego orzeczenia z perspektywy powyższych zarzutów. Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest bowiem stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2017 r., o sygn. akt I GSK 2343/15). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji miał obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia również z punktu widzenia aspektów, na które Strona nie zwróciła uwagi w skardze, a które mają istotne znaczenie dla dokonania takiej oceny. Co jednak istotne, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w takim zakresie tylko w granicach sprawy, a autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby WSA uczynił przedmiotem rozpoznania inną sprawę administracyjną niż ta, w której wniesiono skargę. Kontroli została poddana zaskarżona decyzja w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013, w możliwie szerokim aspekcie. Wobec powyższego nie sposób przypisać Sądowi pierwszej instancji uchybienia dyspozycji z art. 134 § 1 P.p.s.a. Z kolei wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przepis ten nie mógł zostać naruszony przez wadliwe dokonanie kontroli działania administracji publicznej, lecz poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka i/lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd pierwszej instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem. Natomiast to, czy dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa nie może być utożsamiane z uchybieniem art. 3 § 1 P.p.s.a. 3.2. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza, aby doszło do obrazy art. 71b ust. 3 u.s.o., polegającej na jego błędnej wykładni. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2017 r., opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające, działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 u.s.o., Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r., w którym m.in. zostały określone wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Ponadto orzeczenie o potrzebie kształcenia, zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia MEN posiada datę jego wydania oraz czas, na jaki jest ono wydawane z uwagi na rodzaj zaburzeń i upośledzeń rozwojowych dziecka. Istotne jest również to, że zalecane w orzeczeniu formy i warunki kształcenia oraz stymulacji dziecka mają być przez placówkę realizowane w stosunku do danego dziecka, a zalecany sposób nauki dziecka jest relatywizowany do konkretnych zaburzeń lub nieprawidłowości rozwojowych dziecka. Uwzględniając zatem, że w każdym konkretnym przypadku sytuacja rozwojowa dziecka może ulec zmianie, konieczne jest dostosowanie tych zaleceń do aktualnych potrzeb dziecka, organizacji nauki czy zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Z tego względu w określonych przypadkach orzeczenia o potrzebie kształcenia wydawane są na określony czas, czy to etap edukacji, czy też określony okres nauki w danej szkole. W tej sytuacji istotne znaczenie ma to, jakie formy edukacji i warunki nauki zostały zalecone dziecku w związku z danym jego etapem rozwojowym uwzględniającym upośledzenie i na jaki okres, gdyż z tym wiąże się zróżnicowana wysokość subwencji. Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącego kasacyjnie, przepisy ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wskazują jakiego rodzaju dokument daje podstawę do określenia potrzeb kształcenia specjalnego w określonym czasie, a w konsekwencji do pozyskania wyższej subwencji oświatowej na dany rok szkolny. Miasto wywodzi, że regulacje u.s.o. nie ograniczają źródeł dowodowych dla wykazania stanu zdrowia dziecka i nie wykluczają możliwości uzyskania orzeczeń w tym zakresie po dniu 30 września danego roku szkolnego. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w ramach przedmiotu sprawy, nie jest kwestionowany ani stan zdrowia danego dziecka, ani możliwość uzyskania orzeczenia po dniu 30 września danego roku szkolnego. Natomiast istotne jest, że sporny dokument wystawiony po tej dacie może mieć jedynie znaczenie na przyszłość dla potrzeb obliczenia wyższej subwencji. Zatem kluczowa jest kwestia aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które określa aktualne potrzeby danego dziecka na określony czas, co wystarczająco precyzyjnie unormowano w art. 71b ust. 3 u.s.o. Autor skargi kasacyjnej pomija, że organ orzekający w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej jest związany treścią ostatecznego orzeczenia zespołu poradni psychologiczno-pedagogicznej także w zakresie daty wydania przedmiotowego orzeczenia. Okoliczność ta ma fundamentalne znaczenie z punktu widzenia podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, przy uwzględnieniu algorytmu bazującego wyłącznie na danych zawartych w systemie informacji oświatowej, według stanu na 30 września danego roku. Wobec powyższego rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, który stwierdził, powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, że żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym (przy wagach: P31 i P39) na podstawie art. 71b ust. 3 u.s.o., nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. Innymi słowy tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2012 r. stosowne orzeczenie, wydane przez powołaną do tego jednostkę, mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Powyższy pogląd prawny jako ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd w składzie orzekającym podziela (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 8 lutego 2013 r., o sygn. akt II GSK 2092/11; 24 lipca 2013 r., o sygn. akt II GSK 589/12; 8 marca 2013 r., o sygn. akt II GSK 2375/11; 9 grudnia 2014 r., o sygn. akt II GSK 1767/13 i 17 grudnia 2017 r., o sygn. akt II GSK 3054/17). Ewentualne problemy w uzyskiwaniu przez uczniów orzeczeń zespołów orzekających działających w publicznych poradniach psychologiczno – pedagogicznych, mogą być wprawdzie związane z funkcjonowaniem tych zespołów, bądź z opóźnieniami w działaniach rodziców, ale w istocie nie dotyczą przedmiotu sprawy i nie mogą usprawiedliwiać uzyskania nienależnej subwencji. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podstawę do wykazywania w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. przy wagach: P31 i P39 stanowiły wyłącznie aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. 3.3. Odnosząc się do cytowanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozważań z wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., o sygn. akt SA/Wa 2572/16, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomym jest, że przedstawione w tym orzeczeniu stanowisko i argumentacja nie zostały zaakceptowane przez Sąd drugiej instancji, który w wyroku z dnia 21 października 2020 r., o sygn. akt I GSK 613/18, uchylił powyższe orzeczenie Sądu pierwszej instancji i oddalił skargę. NSA jednoznacznie podkreślił, że orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogą zastąpić inne dowody, w szczególności opinie o potrzebie kształcenia wspomagania rozwoju dziecka lub nieaktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z lat poprzednich lub orzeczenia takie wydane w terminie późniejszym niż dzień sprawozdawczy. Podzielając powyższy podgląd uznano, że zarzut naruszenia przepisów u.s.o. nie zasługuje na uwzględnienie. 3.4. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., z którego wynika, że w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy - w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot. Regulacja ta nakłada na właściwy organ obowiązek badania, czy część oświatowa subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego jest ustalana na podstawie stosownych danych co do liczby uczniów/wychowanków, wynikających z systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego, z uwzględnieniem korekty części oświatowej. W przypadku stwierdzenia, że oświatowa subwencja ogólna została uzyskana nienależnie, na organie ciążył ustawowy obowiązek zobowiązania Strony do zwrotu nienależnej kwoty części. Wobec niepodważenia stanu faktycznego sprawy i nie wykazania przez Miasto, że subwencja była w spornej części należna, rozpatrywany zarzut skargi kasacyjnej jest bezzasadny. 3.5. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 in fine P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym. M. Bejgerowska J. Wegner B. Sobocha-Holc
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę