I GSK 871/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuRolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy ARiMR odmówiły przyznania części płatności, wskazując na brak tytułu prawnego do niektórych działek, które według rejestru gruntów należały do wspólnoty gruntowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę rolnika, podzielając stanowisko organów, że posiadanie tytułu prawnego jest warunkiem koniecznym do otrzymania płatności, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE dotyczącego konfliktu krzyżowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne użytkowanie gruntów i posiadanie decyzyjności w zakresie prowadzenia działalności rolniczej, a niekoniecznie formalny tytuł prawny, chyba że występuje konflikt krzyżowy, czyli sytuacja, gdy o te same płatności ubiegają się różne podmioty. W tej sprawie NSA stwierdził, że brak jest dowodów na wystąpienie konfliktu krzyżowego, a Sąd I instancji oraz organy nie zebrały kompletnego materiału dowodowego, opierając się na niepełnych aktach i błędnie interpretując orzecznictwo TSUE. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'posiadania' gruntu rolnego na potrzeby przyznawania płatności bezpośrednich, znaczenie konfliktu krzyżowego, obowiązki organów w postępowaniu dowodowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie i może być stosowane w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak formalnego tytułu prawnego do gruntu rolnego wyklucza możliwość przyznania płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia, jeśli rolnik faktycznie użytkuje ten grunt i nie występuje konflikt krzyżowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak formalnego tytułu prawnego do gruntu nie wyklucza przyznania płatności bezpośrednich, jeśli rolnik faktycznie użytkuje ten grunt i nie ma konfliktu krzyżowego (tj. gdy inny podmiot również ubiega się o płatności do tych samych gruntów).
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że kluczowe dla przyznania płatności jest faktyczne użytkowanie gruntów i posiadanie decyzyjności w zakresie prowadzenia działalności rolniczej, a niekoniecznie formalny tytuł prawny. Wymóg posiadania tytułu prawnego pojawia się jedynie w sytuacji konfliktu krzyżowego.
Czy sąd administracyjny orzekający na podstawie akt sprawy może opierać swoje ustalenia na niepełnym materiale dowodowym i błędnie interpretować orzecznictwo TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny jest zobowiązany do wydania wyroku na podstawie kompletnych akt sprawy i prawidłowej wykładni przepisów prawa oraz orzecznictwa.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a., orzekając na podstawie niepełnych akt i pomijając istotne dowody, a także błędnie zastosował wyrok TSUE do sytuacji, w której nie wystąpił konflikt krzyżowy.
Przepisy (15)
Główne
ustawa o płatnościach art. 7 § ust. 1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny i łączna powierzchnia gruntów będących w jego posiadaniu jest nie mniejsza niż 1 ha.
ustawa o płatnościach art. 8 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Płatności obszarowe są przyznawane do powierzchni działki rolnej będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 36 § ust. 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Kwalifikujące się hektary muszą pozostawać w posiadaniu rolnika w dniu ustalonym przez państwa członkowskie (31 maja).
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 24 § ust. 2 zdanie pierwsze
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
W przypadku konfliktu krzyżowego, kwalifikujące się hektary są w dyspozycji właściciela, jeśli inny podmiot użytkuje je bez prawa.
Pomocnicze
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Definicja rolnika jako osoby fizycznej lub prawnej prowadzącej działalność rolniczą.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka jak sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może rozpoznać skargę kasacyjną.
k.p.a.
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowany w sprawach płatności rolnych, chyba że ustawa stanowi inaczej.
ustawa o płatnościach art. 3 § ust. 1 i 2 pkt 1), 2), 3) i 4)
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Zastosowanie k.p.a. do postępowań w sprawach indywidualnych, obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i stanie na straży praworządności.
ustawa o płatnościach art. 18 § ust. 4
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Wyłączenie gruntów Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego itp. z podstawowej zasady przyznawania płatności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tytułu prawnego do gruntu nie wyklucza przyznania płatności, jeśli rolnik faktycznie użytkuje grunt i nie ma konfliktu krzyżowego. • Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. przez orzekanie na podstawie niepełnych akt sprawy. • Organy i Sąd I instancji błędnie zinterpretowały wyrok TSUE C-216/10, stosując go do sytuacji bez konfliktu krzyżowego. • Brak dowodów na wystąpienie konfliktu krzyżowego w aktach sprawy.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów i Sądu I instancji, że brak tytułu prawnego do gruntu jest bezwzględną przesłanką odmowy przyznania płatności.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie posiadania na gruncie przepisów o płatnościach ma swoisty zakres. • Istotą płatności jest pomoc temu producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne. • Posiadanie - jako warunek przyznania płatności - jest zatem stanem faktycznym, a nie wyłącznie stanem prawnym. • W sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z konfliktem krzyżowym, brak jest podstaw prawnych do ustalania, czy rolnik posiada tytuł prawny do deklarowanych działek.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Salachna
członek
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'posiadania' gruntu rolnego na potrzeby przyznawania płatności bezpośrednich, znaczenie konfliktu krzyżowego, obowiązki organów w postępowaniu dowodowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie i może być stosowane w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest faktyczne użytkowanie gruntów w rolnictwie i jak sądy interpretują przepisy UE w kontekście krajowym, zwłaszcza gdy brakuje formalnego tytułu prawnego.
“Rolnik bez aktu własności gruntu może dostać unijne dopłaty? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.