I GSK 871/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organy celne nie zbadały wystarczająco przesłanek wyłączających naliczenie odsetek wyrównawczych od długu celnego.
Sprawa dotyczyła naliczenia odsetek wyrównawczych od długu celnego w związku z niepotwierdzonym unijnym pochodzeniem jednej z importowanych maszyn rolniczych. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organów celnych, uznając, że nie zbadały one wystarczająco przesłanek wyłączających naliczenie odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy celne prawidłowo postąpiły, wzywając stronę do udowodnienia braku swojej winy i nie naruszając przepisów Ordynacji podatkowej.
Sprawa dotyczyła importu używanych maszyn rolniczych, w tym sieczkarni do kukurydzy, dla której francuskie władze celne nie potwierdziły unijnego pochodzenia. W związku z tym organ celny uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego i naliczył odsetki wyrównawcze. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów celnych w części dotyczącej odsetek, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco przesłanek wyłączających ich naliczenie, zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów. Sąd I instancji wskazał, że organy celne nie wykazały, czy podanie nieprawidłowych danych wynikało z zaniedbania lub świadomego działania strony, naruszając tym samym zasady postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej za zasadną. NSA stwierdził, że organy celne prawidłowo wezwały stronę do przedstawienia dowodów na okoliczności wyłączające naliczenie odsetek i nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady pogłębiania zaufania. NSA podkreślił, że strona nie kwestionowała zasadności zastosowania wyższej stawki celnej dla spornej maszyny i nie wykazała przesłanek do odstąpienia od naliczenia odsetek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy celne nie naruszyły przepisów postępowania. Strona miała obowiązek udowodnienia przesłanek wyłączających naliczenie odsetek, a wezwanie organu było wystarczające.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy celne prawidłowo wezwały stronę do przedstawienia dowodów na okoliczności wyłączające naliczenie odsetek wyrównawczych i nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej. Strona nie kwestionowała zasadności zastosowania wyższej stawki celnej i nie wykazała przesłanek do odstąpienia od naliczenia odsetek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.o.p. art. 121 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
k.c. art. 222 § § 4
Kodeks celny
Reguluje pobieranie odsetek wyrównawczych.
rozp. MF art. 5 § § 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych
Określa zasady naliczania odsetek wyrównawczych.
rozp. MF art. 5 § § 5 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych
Wyłącza pobieranie odsetek wyrównawczych, gdy nieprawidłowe dane wynikły z przyczyn niezawinionych przez dłużnika.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka jak w sentencji.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
O.p. art. 121 § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Sąd I instancji uznał naruszenie, NSA stwierdził brak naruszenia ze względu na specyfikę przepisów celnych i brak wniosku strony o informacje.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Sąd I instancji uznał naruszenie zasady prawdy obiektywnej, NSA stwierdził, że ciężar dowodzenia może obciążać także stronę.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Sąd I instancji uznał naruszenie, NSA stwierdził brak naruszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy celne nie naruszyły przepisów postępowania, wzywając stronę do udowodnienia przesłanek wyłączających naliczenie odsetek wyrównawczych. Strona nie wykazała, że podanie nieprawidłowych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami niezawinionymi przez nią. Wyniki weryfikacji pochodzenia towaru przez zagraniczne organy celne są wiążące dla organów celnych państwa importera.
Odrzucone argumenty
Organy celne naruszyły przepisy postępowania (art. 121, 122, 187 O.p.) poprzez niewystarczające zbadanie przesłanek wyłączających naliczenie odsetek wyrównawczych. Uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego było nieuzasadnione merytorycznie.
Godne uwagi sformułowania
Organy celne nie odniosły się w wystarczający sposób do przesłanek wyłączających zasadność pobierania odsetek wyrównawczych. Nie pobiera się odsetek wyrównawczych, mimo że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Wyniki sprawdzenia dowodu pochodzenia, w świetle postanowień art. 32 Protokołu 4 do Układu Europejskiego, nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera. Mają one bowiem dla tych organów charakter wiążący.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący sprawozdawca
Czesława Socha
członek
Krystyna Anna Stec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania odsetek wyrównawczych w postępowaniu celnym, obowiązków informacyjnych organów celnych oraz znaczenia wyników weryfikacji pochodzenia towaru."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku potwierdzenia pochodzenia towaru i naliczania odsetek wyrównawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu celnym, w tym ciężaru dowodu i obowiązków informacyjnych organów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i podatkowym.
“Czy organy celne zawsze muszą tłumaczyć, jak udowodnić swoją niewinność?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 871/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-03-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-06-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/ Czesława Socha Krystyna Anna Stec Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Hasła tematyczne Celne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Łd 545/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-03-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 121, art. 122 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Ewa Babik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 14 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 545/06 w sprawie ze skargi R. M. – Z. Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł.; 2. zasądza od R. M. – Z. Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. kwotę 235 złotych (dwieście trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 14 marca 2007 r., sygn. III SA/Łd 545/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. po rozpoznaniu skargi R. M. - Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w części dotyczącej odsetek wyrównawczych. Sąd I instancji oparł swoje ustalenia na następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2003 r. R. M. zgłosił w dokumencie SAD [...], w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, używany kombajn zbożowy Claas Dominator 108 S, rok prod. 1989, zaklasyfikowany do kodu PCN 843351000 (poz. 1 SAD) oraz sieczkarnię do kukurydzy Claas 685 Nr 18300021, rok prod. 1984, zaklasyfikowaną do kodu PCN 843359110 (poz. 2 SAD). Do zgłoszenia importer załączył Deklarację Wartości Celnej, oświadczenie dotyczące kosztów transportu, fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. (poz. 1 SAD) oraz fakturę (bez numeru) z dnia [...] maja 2003 r. (poz. 2 SAD). Organ celny przyjął przedmiotowe zgłoszenie celne jako odpowiadające warunkom formalnym i zgłoszony towary objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Jako podstawę zastosowania obniżonych stawek organ celny uwzględnił deklaracje francuskich eksporterów o preferencyjnym unijnym pochodzeniu towarów, zamieszczone na załączonych do zgłoszenia fakturach. W odpowiedzi na przesłany do władz celnych kraju eksportu wniosek Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o przeprowadzenie weryfikacji deklaracji eksporterów sporządzonych na wymienionych wyżej fakturach, francuskie władze celne, przy piśmie z dnia [...] października 2005 r., potwierdziły unijne pochodzenie towaru, którego dotyczyła deklaracja na fakturze nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. Odnosząc się do deklaracji o pochodzeniu, sporządzonej na fakturze bez numeru z dnia [...] maja 2003 r., francuskie władze celne, w piśmie z dnia [...] stycznia 2006 r. poinformowały, że ww. faktura obejmuje towar o niepotwierdzonym wspólnotowym pochodzeniu. Opierając się na wskazanym wyniku weryfikacji pochodzenia towaru, Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. decyzją z dnia [...] maja 2006 r. uznał zgłoszenie celne z dnia [...] czerwca 2003 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty wynikającej z długu celnego i określił dla towaru objętego pozycją 2 SAD kwotę cła z zastosowaniem stawki konwencyjnej 9 % oraz naliczył odsetki wyrównawcze w kwocie 561 zł. Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zgodził się z przyjętymi przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. ustaleniami, że wykazana w zgłoszeniu celnym z dnia [...] czerwca 2003 r. kwota wynikająca z długu celnego nie była prawidłowa, albowiem w stosunku do zgłoszonej w poz. 2 SAD sieczkarni do kukurydzy Claas 685, objętej fakturą z dnia [...] maja 2003 r., nie można było zastosować preferencji celnych, tj. obniżonej stawki celnej (0%). Odnosząc się do naliczenia odsetek wyrównawczych, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w przypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, zgodnie z art. 222 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), pobiera się odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., R. M. zarzucił zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. naruszenie § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) poprzez bezprawne ich naliczenie. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organy celne, uznając za nieprawidłowe zgłoszenie celne importera, oparły się wyłącznie na informacji francuskich władz celnych, iż pochodzenie towaru z poz. 2 zgłoszenia jest nieokreślone. Uchylając decyzje Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. w części, w której organy te orzekły w przedmiocie odsetek wyrównawczych, Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z zarzutami skargi, że zaskarżona decyzja - w kwestionowanej przez skarżącego części - naruszała przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do powołanego w skardze § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych, nie pobiera się odsetek wyrównawczych, mimo że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. W ocenie Sądu, organy celne nie odniosły się w wystarczający sposób do przesłanek wyłączających zasadność pobierania odsetek wyrównawczych, wynikających z przywołanego wyżej przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia, w szczególności nie zbadały, czy podanie przez skarżącego w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych dotyczących sieczkarni Claas wynikało ze świadomego działania strony, czy też było spowodowane szczególnymi, niezależnymi od strony, okolicznościami. Organy autorytarnie przyjęły, że skarżący podał preferencyjne pochodzenie sieczkarni mając świadomość, iż tak nie jest, ewentualnie spowodowane to było zaniedbaniem z jego strony. W żaden sposób jednak nie uzasadniły tej tezy, ograniczając się do stwierdzenia, że skarżący nie odpowiedział na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] kwietnia 2006 r. wzywające stronę do przedstawienia dowodów na to, iż nieprawidłowe bądź niekompletne dane złożone były nieświadomie lub bez zaniedbania z jego strony. Zdaniem Sądu, w powołanym postanowieniu nie wskazano przy tym w najmniejszym nawet stopniu, w jaki sposób strona miałaby korzystne dla siebie dowody przedstawić, co organy mogłyby uznać za udowodnione,czy też od kogo dokumenty takie strona miałaby uzyskać. Sąd zwrócił uwagę, że w zgłoszeniu celnym strona skarżąca przedstawiła oświadczenie eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru, co oznacza, iż mogła przypuszczać, że przedstawione w zgłoszeniu celnym dokumenty są kompletne i prawidłowe. Takiego rodzaju przypuszczenie było tym bardziej zasadne, że w zgłoszeniu celnym, oprócz sieczkarni Claas, skarżący zgłosił również kombajn zbożowy Claas Dominator, którego preferencyjne pochodzenie nie zostało przez organy celne zakwestionowane. Zdaniem Sądu, zastrzeżenia budził także fakt uznania przez organy celne zgłoszenia sieczkarni Claas za nieprawidłowe, skoro obie zgłoszone przez skarżącego maszyny rolnicze wyprodukowane zostały przez tego samego producenta, jak również maszyny marki Claas produkowane były w jednym kraju (Niemcy). Sąd zauważył jednocześnie, że obie maszyny bezsprzecznie wyprodukowane zostały przed zjednoczeniem Niemiec (sieczkarnia w roku 1984, a kombajn w roku 1989), co wskazuje, iż preferencyjne unijne pochodzenie mają obie maszyny (w przypadku wyprodukowania w RFN), bądź żadna z nich (jeśli wyprodukowane były w NRD). W ocenie Sądu, w tych okolicznościach skarżący mógł zasadnie przyjąć, że oświadczenie eksportera maszyn było prawidłowe. Skoro jedna maszyna tej samej marki miała potwierdzone preferencyjne pochodzenie, przyjęte również winno zostać takie samo pochodzenie w stosunku do drugiej ze sprowadzonych maszyn. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, poddane kontroli Sądu działania organów celnych naruszały zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz zasadę obowiązku organów podatkowych udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego, określoną w art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Organy celne w przedmiotowej sprawie a priori założyły, że dokumenty dostarczone przez stronę są nieprawidłowe, opierając się jedynie na lakonicznym i niejasnym sformułowaniu francuskich władz celnych, iż zadeklarowany towar jest niepotwierdzonego unijnego pochodzenia, nie wyjaśniając jednocześnie, czy oznacza to, że towar nie pochodzi z Unii Europejskiej, czy tylko nie udało się potwierdzić, że z Unii Europejskiej pochodzi. Zgodnie z zasadą zaufania, organy celne przy wyborze następstw prawnych ustalonego stanu faktycznego, uwzględnić winny słuszny interes strony w sprawie, nie przyznając prymatu interesowi publicznemu. Zróżnicowanie stanów faktycznych w odniesieniu do różnych maszyn tej samej marki tego samego producenta zasadę tę, w ocenie Sądu, naruszyło. Zdaniem Sądu, wymierzając skarżącemu odsetki wyrównawcze bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie dokonując pełnej oceny wystąpienia przesłanek wyłączających konieczność ich naliczenia oraz przyjmując jednostronnie celowe, bądź chociaż niedbałe, działanie skarżącego przy dokonywaniu zgłoszenia celnego, organy celne naruszyły przepisy postępowania określone w art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji stwierdził, że przy ponownym przeprowadzaniu postępowania w zakresie wymierzenia odsetek wyrównawczych, organy celne winny zbadać raz jeszcze, czy strona spełniała przesłanki do odstąpienia od ich naliczenia. Dokonując tej oceny, organy winny zastosować kryteria określone w przepisach Ordynacji podatkowej, odnoszące się do zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego. Przede wszystkim zaś organy winny dokonać oceny, czy skarżący - przy zachowaniu należytej staranności – mógł przewidzieć, iż złożone w zgłoszeniu celnym dokumenty są nieprawidłowe bądź niekompletne. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Ł. zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił, stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., mogące mięć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przez Sąd przepisów postępowania: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi z uwagi na naruszenie przez organy celne art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, chociaż postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną z wymienionych wad, 2. art. 135 p.p.s.a. poprzez uchylenie w części decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. bez wykazania merytorycznych przesłanek i ich wyjaśnienia, że było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy w warunkach obawy, iż po przeprowadzeniu ponownej kontroli instancyjnej mogłoby pozostać w obrocie prawnym rozstrzygnięcie niezgodne z prawem. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, powyższe naruszenia zasadniczo wpłynęły na rozstrzygnięcie dokonane przez Sąd, gdyż doprowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo niespełnienia warunków wskazanych w ww. przepisach. Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że odstąpienie od poboru odsetek wyrównawczych nie pozostawało w sferze uznania organu celnego, albowiem to dłużnik jest zobowiązany udowodnić, że istnieją przesłanki, które zgodnie z prawem umożliwiają odstąpienie od poboru odsetek wyrównawczych. Organy celne w rozpoznanej sprawie wielokrotnie informowały R. M. - Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa Z., że toczy się postępowanie w sprawie wymiaru odsetek wyrównawczych. Strona postępowania była także informowana, że we własnym interesie powinna przedłożyć dowody, które umożliwią odstąpienie od wymiaru odsetek wyrównawczych, jak również może wypowiedzieć się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego. Ponieważ organy celne nie zostały poinformowane przez stronę skarżącą o przyczynach, które spowodowały, że w zgłoszeniu celnym podała ona nieprawdziwe dane, nie mogły wskazać w sposób konkretny, jakie dowody będą uznane za wystarczające do odstąpienia od poboru odsetek wyrównawczych. Wnoszący skargę kasacyjną zwrócił również uwagę na to, że wyniki weryfikacji muszą być takie, by mogły umożliwić wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące z danego kraju. Jeżeli więc sprawdzenie dowodów pochodzenia dwóch takich samych towarów, o jednakowej marce i kraju produkcji, przyniesie w jednym przypadku negatywny wynik, a w drugim pozytywny wynik weryfikacji, to na potrzeby wymiaru należności celnych są to zarówno różne stany faktyczne, jak i różne stany prawne. Tylko w tym drugim przypadku dług celny będzie mógł być przy tym wymierzony według stawki celni preferencyjnej. Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie zgodził się też z przyjętą przez Sąd oceną, że organy celne założyły bez zapoznania się z faktami, że dowód pochodzenia dostarczony przez stronę postępowania był nieprawidłowy. Organ wyjaśnił, że to właśnie w celu wyjaśnienia sprawy została skierowana prośba o pomoc prawną do francuskich władz celnych, które w odpowiedzi stwierdziły, iż nie mogą potwierdzić wspólnotowego pochodzenia towaru. Wnoszący skargę kasacyjną przypomniał również, że zgodnie z ugruntowanym od dawna orzecznictwem sądowym, wyniki sprawdzenia dowodu pochodzenia, w świetle postanowień art. 32 Protokołu 4 do Układu Europejskiego, nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera. Mają one bowiem dla tych organów charakter wiążący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym -zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołane w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszą się do drugiej z podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i wskazują na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i art. 135 p.p.s.a. Podkreślić należy, że naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie sądu mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd I instancji stanął na stanowisku, że organy celne nie przeprowadziły postępowania administracyjnego w sposób zapewniający dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nie dokonały pełnej oceny wystąpienia przesłanek wyłączających konieczność naliczenia odsetek wyrównawczych, co w ocenie tegoż Sądu skutkuje uznaniem, iż doszło do naruszenia zasad postępowania, o których mowa w art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Z treści § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) wynika, że nie pobiera się odsetek wyrównawczych, mimo że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Z akt sprawy wynika, że do zgłoszenia celnego dokonanego w oparciu o dokument SAD [...] importer dołączył Deklarację Wartości Celnej, oświadczenie dotyczące kosztów transportu, fakturę numer [...] z [...] maja 2003 r. oraz fakturę bez numeru z [...] maja 2003 r. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. francuskie organy dokonujące weryfikacji deklaracji o pochodzeniu podały, iż faktura bez numeru z [...] maja 2003 r. obejmuje towar o niepotwierdzonym wspólnotowym pochodzeniu. W tym miejscu należy także podkreślić, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. strona skarżąca nie kwestionowała zasadności niestosowania preferencyjnej stawki celnej w stosunku do towaru objętego fakturą z [...] maja 2003 r., a tym samym uznała, że trafnie organy celne zastosowały stawkę celną konwencyjną. Tym samym strona skarżąca przyznała, iż załączone do zgłoszenia celnego dokumenty nie dają podstaw do zastosowania, w stosunku do towaru objętego treścią wskazanej wyżej faktury, stawki celnej preferencyjnej. Powyższa okoliczność posiada także istotne znaczenie z punktu widzenia gromadzenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przypomnieć również należy, że w toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej postanowieniami z dnia [...] marca 2006 r. oraz z [...] maja 2006 r., stosownie do treści art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, wyznaczał stronie postępowania 7-dniowy termin do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego, a postanowieniem z [...] kwietnia 2006 r. wzywał stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających niepobieranie odsetek wyrównawczych od kwoty wynikającej z długu celnego zarejestrowanej na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych w zgłoszeniu przez zgłaszającego. W treści wskazanego wyżej postanowienia organ przytoczył treść art. 222 § 4 Kodeksu celnego oraz treść § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych. W tym stanie rzeczy za zasadny należało uznać ten zarzut skargi kasacyjnej, który odnosi się do stanowiska Sądu I instancji o naruszeniu przez organy celne wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Uwzględniając powyższe uwagi, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wskazującego na naruszenie przez organy celne przepisów art.121 § 1 i § 2, art. 122, art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że nie jest zasadne stanowisko Sądu I instancji wskazujące, że organy celne nie odniosły się w wystarczający sposób do przesłanek wyłączających zasadność pobierania odsetek wyrównawczych wynikających z przytoczonego wyżej przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia. Wskazując na naruszenie przez organy celne normy art. 121 § 1 i § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, Sąd I instancji podkreślił, że w postanowieniu z [...] kwietnia 2006 r, nie wskazano jakie dokumenty bądź wyjaśnienia powinny zostać złożone, aby można było je uznać za wystarczające do nienaliczania odsetek wyrównawczych oraz nie podano w jaki sposób strona miałaby te dowody przedstawić i od kogo miała uzyskać dokumenty. W związku z powyższym podkreślić należy, że załączone do zgłoszenia celnego oświadczenie eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru zostało poddane weryfikacji, która w ocenie organu celnego, w stosunku do towaru objętego fakturą z dnia [...] maja 2003 r,, spowodowała taki skutek, iż towar ten nie mógł być objęty preferencją celną i nie można było w stosunku do tego towaru zastosować obniżonej stawki celnej. W tym miejscu należy także przypomnieć o dwóch zasadniczych kwestiach dotyczących stosowania zasady, o której mowa w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej. Po pierwsze, wskazany przepis prawa, odmiennie od tego jak to zostało uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego, nie nakłada na organy obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, ani też o wszystkich okolicznościach prawnych danej sprawy. Informacje udzielane stronie mają dotyczyć jedynie przepisów prawa podatkowego (celnego) pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Po drugie, z powołanego wyżej przepisu wynika, że organ nie ma obowiązku udzielania informacji stronom z urzędu ale następuje to, inaczej niż w k.p.a., wyłącznie na wniosek strony. Z akt sprawy wynika, że w powołanym wyżej postanowieniu z [...] kwietnia 2006 r. organ wskazał konkretne przepisy prawa znajdujące zastosowanie w toczącym się postępowaniu, a strona nie wystąpiła z wnioskiem o udzielenie informacji, o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie prawa. Natomiast przy stosowaniu normy art. 122 Ordynacji podatkowej to wskazać należy, że zasada prawdy obiektywnej wpływa na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z treści tegoż przepisu wynika, że główny ciężar dowodzenia obciąża organ prowadzący postępowanie. Nie może to jednak oznaczać, że obowiązek przedstawienia i poszukiwania dowodów co do okoliczności istotnych w sprawie spoczywa wyłącznie na organach prowadzących postępowanie. W różnych stanach faktycznych ciężar dowodzenia może obarczać także stronę postępowania. W rozpoznawanej sprawie strona nie kwestionując okoliczności uzasadniających zastosowanie przez organ w stosunku do towaru objętego fakturą z dnia [...] maja 2003 r. wyższej stawki celnej niż stawka przewidziana dla towarów, których unijne pochodzenie zostało wykazane spowodowała taką sytuację, w której nie można kwestionować stanowiska organów o braku podstaw do przyjęcia, iż towar ten ma preferencyjne, unijne pochodzenie. Natomiast z treści § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych wynika, że w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym to odsetki wyrównawcze nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną. W związku z powyższym, w sytuacji, gdy strona uważa, że organ nie powinien naliczać odsetek wyrównawczych, winna zastosować się do wezwania organu i wskazać dowody uzasadniające istnienie przesłanek (negatywnych), o których mowa w § 5 ust. 3 rozporządzenia. W tym miejscu należy stwierdzić, iż nie jest zasadne stanowisko Sądu I instancji nakładające na organ obowiązek określania od kogo i jakie dowody strona winna przedstawić. Pamiętać bowiem należy, że chodzi o wykazanie przesłanek wyłączających "odpowiedzialność" strony, umożliwiających zastosowanie przepisu zezwalającego na nieobciążanie strony odsetkami wyrównawczymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI