I GSK 988/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-03-08
NSApodatkoweWysokansa
wartość celnaVATzgłoszenie celneimportlekirabatpostępowanie celneprawo celnepostępowanie podatkoweNSA

NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej podatku VAT, uznając, że organ celny miał podstawę do wszczęcia postępowania w tym zakresie, a uchylenie decyzji organu I instancji z przyczyn formalnych było niezasadne.

Sprawa dotyczyła kwestionowania przez spółkę wartości celnej towarów i podatku VAT naliczonego od importowanych leków. WSA w Warszawie uchylił decyzję organu celnego w części dotyczącej podatku VAT, uznając brak podstaw formalnych do jego określenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organ celny miał podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie VAT, a uchylenie decyzji organu I instancji z przyczyn formalnych było nieprawidłowe.

Sprawa dotyczyła sporu między spółką a organami celnymi w przedmiocie wartości celnej towarów i podatku od towarów i usług (VAT) naliczonego od importowanych leków. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i określił kwotę VAT. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej VAT z przyczyn formalnych, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą wartości celnej, ale oddalił skargę w zakresie zarzutów dotyczących uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej decyzji organu I instancji w przedmiocie określenia kwoty VAT. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, uchylił wyrok WSA w części dotyczącej podatku VAT. NSA uznał, że organ celny miał podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie VAT, a uchylenie decyzji organu I instancji przez Dyrektora Izby Celnej z przyczyn formalnych było niezasadne i naruszało art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, powinien orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie, a stwierdzenie braku podstaw z przyczyn formalnych nie spełniało tych wymogów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może orzec o braku podstaw "z przyczyn formalnych" do wydania rozstrzygnięcia, lecz jest zobowiązany do orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania w zakresie objętym uchyloną decyzją.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej VAT i orzeczenie o braku podstaw "z przyczyn formalnych" nie odpowiada brzmieniu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej ani innym przewidzianym w tym przepisie formom rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1997 r. Ordynacja podatkowa

Kodeks celny art. 23 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 233 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1997 r. Ordynacja podatkowa

Kodeks celny art. 65 § 4 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

u.p.t.u. i p.a. art. 11 § 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 11c § 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Kodeks celny art. 80 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 80 § 5

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie procedur uproszczonych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1999 r. w sprawie sposobu stosowania kursów walut obcych, ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski w celu ustalania wartości celnej

Kodeks celny art. 120

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej VAT bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania. Skuteczne wszczęcie postępowania w zakresie określenia kwoty podatku od towarów i usług przez organ celny.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące braku podstaw formalnych do orzekania przez organ I instancji w zakresie VAT. Argumenty WSA dotyczące braku wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie VAT przez Naczelnika Urzędu Celnego.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok w części w pkt 2 sentencji i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz [...] spółki z o.o. w Warszawie kwotę złotych 370 (trzysta siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2004 r., [...] zaś oddalił skargę w zakresie zarzutów dotyczących uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, decyzji organu I instancji w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług. organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla decyzję organu I instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję umarza postępowanie w sprawie. uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości kwoty podatku od towarów i usług i orzekł, iż z przyczyn formalnych brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie nie odpowiada zarówno brzmieniu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, jak też nie może być traktowane, jako zgodne z jakimkolwiek innym orzeczeniem organu odwoławczego przewidzianym w zamkniętym katalogu całego art. 233 wskazanej ustawy

Skład orzekający

Jan Grabowski

przewodniczący sprawozdawca

Jan Kacprzak

członek

Janusz Zajda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozstrzygnięć organów odwoławczych w postępowaniu podatkowym (art. 233 Ordynacji podatkowej) oraz kwestii wszczęcia postępowania celnego w zakresie VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z uchyleniem decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym i celnym, które mają bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i działalność gospodarczą.

Kluczowa interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej: Jak organ odwoławczy powinien rozstrzygać sprawy po uchyleniu decyzji pierwszej instancji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 988/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Grabowski /przewodniczący sprawozdawca/
Jan Kacprzak
Janusz Zajda
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1978/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-02-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grabowski (spr.) Sędziowie Jan Kacprzak NSA Janusz Zajda Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 1978/05 w sprawie ze skargi [...]Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok w części w pkt 2 sentencji i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz [...] spółki z o.o. w Warszawie kwotę złotych 370 (trzysta siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 1978/05, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...], zaś oddalił skargę w zakresie zarzutów dotyczących uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, decyzji organu I instancji w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez [...] Spółkę z o.o. w Warszawie według dokumentu SAD z dnia [...] maja 2001 r., Nr [...], objęto procedurą dopuszczenia do obrotu partię sprowadzonych ze Szwajcarii leków, uprzednio objętych procedurą składu celnego, przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej cenie transakcyjnej, wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur wystawionych przez eksportera - spółkę [...] Ltd. z siedzibą w Szwajcarii.
Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 i art. 11 c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i wymiaru cła, i orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości uznając, że podana w fakturach handlowych wartość leków została zawyżona, określił również kwotę podatku od towarów i usług od tak określonej podstawy opodatkowania.
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, orzekając na skutek odwołania strony, decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] uchylił decyzję organu celnego I instancji w części dotyczącej określenia wysokości kwoty podatku od towarów i usług, i orzekł, iż z przyczyn formalnych brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze z dnia 14 lipca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Spółka z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2004 r. w części, w której Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję organu celnego I instancji w mocy, tj. w części dotyczącej określenia wartości celnej i długu celnego. W piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2006 r. skarżąca uzupełniła zarzuty skargi i wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w całości.
Rozpoznając skargę Spółki Sąd stwierdził, że wartość celna przedmiotu importu zadeklarowana została w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej określonej w fakturach eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym. W wyniku późniejszej kontroli celnej ujawniona została zawarta przez importera z eksporterem umowa dystrybucji i dostaw oraz noty kredytowe eksportera, według których skarżąca Spółka otrzymywała od niego przewidziane kontraktem premie pieniężne w kwotach określonych w notach. Sąd uznał, że istotne znaczenie w tej sprawie ma ustalenie charakteru prawnego przewidzianych umową premii pieniężnych, a w szczególności ustalenie czy stanowiły one rabat/upust obniżający cenę towaru podaną w zgłoszeniu celnym i wynikającą z dołączonych do niego faktur handlowych, czy - jak twierdzi skarżąca Spółka - wsparcie finansowe, premię/bonus za sprzedaż dokonaną na terenie kraju. W celu dokonania oceny charakteru ww. premii pieniężnych. Sąd dokonał analizy uregulowań zawartych w umowie dystrybucji i dostaw oraz oceny sposobu ich realizacji.
Za bezsporne Sąd uznał, że umowa ta została zawarta przed dokonaniem zgłoszenia celnego a jej postanowienia stanowiły prawną podstawę wzajemnych świadczeń eksportera z importerem. W pkt 6 kontraktu dotyczącym premii pieniężnych zawarto stwierdzenie, że strony uzgodnią roczny plan sprzedaży produktów (RPS), w którym określą wartość produktów sprzedawanych przez importera w kraju w podziale na poszczególne okresy rozliczeniowe. Wysokość premii pieniężnych została ustalona progresywnie na 30%, 38% oraz 46% a jej przyznanie uzależnione zostało od stopnia realizacji planu sprzedaży ustalonego w danym okresie. Premia miała być udzielana w formie noty kredytowej wystawianej i płatnej przez eksportera w ciągu 120 dni od danego okresu. Sąd stwierdził, że z treści wystawionej w niniejszej sprawie noty kredytowej wynika, że eksporter udzielił skarżącej rabatu/zniżki w wysokości 38 % wartości importowanych leków.
Sąd uznał, że organy celne miały podstawę, aby przewidziane umową premie pieniężne traktować jako synonim rabatu, gdyż dokumenty księgowe Spółki dotyczące not kredytowych odnoszących się do poszczególnych miesięcy importu leków posługują się terminem bonifikata, bądź rabat i zostały określone jako "bonifikaty od wielkości zakupów - RX", a nie od wielkości sprzedaży.
Za niezasadny Sąd uznał pogląd skarżącej, iż zadaniem przyznawanych przez eksportera premii pieniężnych było dopingowanie importera do większej sprzedaży towarów na terytorium Polski. W umowie dystrybucji i dostaw brak jest postanowień o udzielaniu skarżącej przez eksportera wsparcia finansowego mającego na celu promowanie sprzedaży objętych umową wyrobów na terenie Polski, natomiast w pkt 7.1. oraz 7.2. umowy strony postanowiły, że Spółka [...] prowadzi promocję i reklamę na swoją odpowiedzialność i koszt, a ponadto promocję, marketing i dystrybucję produktów prowadzi wyłącznie do celów określonych przez eksportera.
Takie zapisy umowy prowadzą, zdaniem Sądu, do wniosku, że udzielana przez eksportera premia pieniężna nie miała za zadanie pobudzanie, promowanie sprzedaży leków na terenie kraju, ponieważ za to - zgodnie z umową - odpowiadał wyłącznie importer. Sąd stwierdził, że udzielana przez eksportera premia pieniężna była upustem (rabatem) cenowym związanym z faktem nabycia przez skarżącą leków u eksportera i następnie ich sprzedażą na terenie kraju i nawet jeśli upust ten był formą premii przyznanej skarżącej przez eksportera za wielkość tej sprzedaży, to nie można przyjąć, iż taka premia była "oderwana" od zakupu leków od eksportera i nie pozostawała bez wpływu na wartość - cenę tego zakupu. Sąd podzielił stanowisko przyjęte przez organy celne, iż premia była elementem kształtującym cenę leków, gdyż w rezultacie obniżała cenę wykazaną w fakturach. Zdaniem Sądu okoliczność, że w umowie uzależniono faktyczną wielkość premii od zaistnienia określonych przesłanek (wielkość sprzedaży na rynku krajowym, przekroczenie minimalnego progu sprzedaży) nie zmienia oceny premii jako czynnika kształtującego cenę ostateczną, skoro w sprawie chodzi o premię faktycznie zrealizowaną w oparciu o rzeczywiście wystawioną przez eksportera notę kredytową.
Sąd wskazał, że z treści art. 23 § 1 Kodeksu celnego i innych przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do wartości celnej wynika, iż wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeśli jej ostateczne ustalenie nastąpiło po dniu zgłoszenia celnego.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, premie pieniężne, chociaż zostały zrealizowane zgodnie z warunkami porozumienia po dacie zgłoszenia celnego, kształtowały wartość transakcyjną, gdyż miały istotny wpływ na cenę faktycznie zapłaconą - obniżały tę cenę w stosunku do podanej w zgłoszeniu celnym.
Sąd stwierdził ponadto, że skarżąca nie przedstawiła udokumentowanych wyliczeń wskazujących ilość i wartość leków, które podlegały upustom. Organy celne miały więc w tej sytuacji podstawę do przyjęcia, że ilość leków objętych zgłoszeniem celnym pokrywała się z ilością leków faktycznie sprzedanych przez skarżącą i za podstawę wymiaru rabatu przyjąć, jako sprzedaną, ilość leków objętych zgłoszeniem celnym. Za niezasadny uznał Sąd zarzut dotyczący przyjęcia przez organy niewłaściwej metody obniżania wartości celnej. Sąd wskazał, że w sytuacji gdy skarżąca nie przedstawiła udokumentowanych wyliczeń ilości i wartości leków, które podlegały upustom organ I instancji dokonał wyboru metody działania, zgodnie ze swoim uznaniem, w oparciu o okoliczności sprawy i uczynił to w ten sposób, że rozbił proporcjonalnie do poszczególnych zgłoszeń celnych kwotę wynikającą z noty kredytowej. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy potwierdzając jej trafność. Z przytoczonego przez Sąd fragmentu decyzji zaskarżonej wynika, w ocenie Sądu jedynie to, że organ I instancji dokonał obniżenia wartości celnej o kwotę premii, na którą opiewały noty kredytowe rozbijając tę premię proporcjonalnie do wartości faktur załączonych do zgłoszeń z danego miesiąca.
Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz przepisów art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego, stanowiących o dostosowaniu ustawodawstwa, m.in. w zakresie prawa celnego do ustawodawstwa Wspólnoty wskazując, że unormowania Kodeksu celnego, stanowiące w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę oceny rozstrzygnięć organów celnych, w szczególności regulacje w zakresie wartości celnej przedmiotu importu, opierają się na rozwiązaniach przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994 (zał. do Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483), które zostały recypowane do Kodeksu celnego. W konsekwencji, oparte na przepisach tej ustawy rozstrzygnięcia nie mogą być uznane za naruszające prawo wspólnotowe, bądź konstytucyjne zasady praworządności i sprawiedliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny za niezasadny uznał również zarzut skarżącej naruszenia art. 120 Kodeksu celnego, zgodnie z którym wartość celna towaru zgłoszonego do obrotu, który objęty był wcześniej procedurą składu celnego, może zostać obniżona w stosunku do wartości towaru z dnia objęcia procedurą składu celnego jedynie w uzasadnionych przypadkach. W ocenie Sądu okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują na konieczność dokonania korekty wartości celnej, co wyczerpuje przesłanki wskazane w powołanym przepisie.
Sąd I instancji nie uwzględnił wniosku Spółki o zawieszenie postępowania, uznając że w sprawie nie występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą.
Za chybiony uznał Sąd także - podniesiony w piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2006 r. oraz w załączniku do protokołu rozprawy - zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit a Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 233 § 1 pkt 2 lit a Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwem sądów administracyjnych, organ odwoławczy, uchylając w części decyzję organu I instancji, ma obowiązek orzec w tym zakresie co do istoty sprawy, bądź umorzyć w tym zakresie postępowanie. Zauważył, iż druga z wymienionych decyzji wydawana jest, gdy postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, co w rozpatrywanej sprawie nie miało jednak miejsca. Bezprzedmiotowość ta powinna być rozważana w odniesieniu do konkretnego (a więc rzeczywiście prowadzonego) postępowania podatkowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wszczęte postępowanie administracyjne powinno być zakończone załatwieniem sprawy. Jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej nie może odstąpić od załatwienia sprawy; w takim wypadku wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Stanowisko to, wyrażone na tle regulacji kodeksu postępowania administracyjnego, można odnieść do postanowień Ordynacji podatkowej z uwagi na bardzo zbliżoną treść odnośnych przepisów (art. 105 § 2 kpa i art. 208 Ordynacji podatkowej).
Sąd podał, że w rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego nie wszczął oraz nie prowadził postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. W sprawie prowadzone było postępowanie celne dotyczące wartości celnej zaimportowanego towaru. Nie można więc przyjąć, by w rozpatrywanej sprawie przeprowadzone zostało postępowanie podatkowe. Pomimo tego, w decyzji z 26 kwietnia 2004 r., którą organ I instancji uznał zgłoszenie celne z 14 maja 2001 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, określił również należny podatek VAT z tytułu importu towarów. W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podatku VAT i orzekł, iż z przyczyn formalnych brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Rozstrzygnięcie to bowiem - w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy - należy ocenić zdaniem Sądu jako zasadne z punktu widzenia wykładni celowościowej, które mieści się w dyspozycji art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej.
Sąd uznał natomiast, iż skarżąca prawidłowo określiła kurs waluty w polu 23 dokumentu SAD, stanowiącego zgłoszenie celne uzupełniające. W tej sytuacji korygując zgłoszenie celne przez zastosowanie niewłaściwego kursu waluty organ celny - z naruszeniem art. 80 § 1 i § 5 Kodeksu celnego, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie procedur uproszczonych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1999 r. w sprawie sposobu stosowania kursów walut obcych, ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski w celu ustalania wartości celnej - określił w nieprawidłowej wysokości wartość celną towaru. W ocenie Sądu naruszenie powołanych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym Sąd uznał za zasadny zarzut błędnego zastosowania zakazu reformationis in peius, w następstwie czego Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w zakresie korekty wartości celnej towaru, pomimo bezzasadnej, co potwierdził sam organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zmiany kursu waluty w zgłoszeniu celnym. Oceny tej, zdaniem Sądu, nie zmienia okoliczność, że w związku z nieuprawnionym działaniem organu celnego I instancji, zastosowano niższy niż zadeklarowany kurs waluty. W opinii Sądu istotne jest bowiem to, iż skarżąca dokonując zgłoszenia celnego wskazała prawidłowy kurs waluty, a istota sporu z organem celnym, wszczętego wyłącznie w następstwie ujawnienia u skarżącej umowy dystrybucji i dostaw oraz not kredytowych, sprowadza się do kwestii wpływu ujawnionych dokumentów na wartość celną towaru.
Spółka [...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając go w części utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a. przez odmowę uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej wydanej w wyniku postępowania w sposób istotny naruszającego przepisy regulujące to postępowanie, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie, tj. wydanie decyzji uchylającej w części decyzję I instancji bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
W skardze kasacyjnej Spółka [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut odnosi się do uchybień przepisom postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a., które to naruszenie zdaniem skarżącego polegało na naruszeniu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę uchylenia decyzji organu II instancji.
Zgodnie z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla decyzję organu I instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję umarza postępowanie w sprawie. Jak słusznie wskazał autor skargi kasacyjnej zakończenie sprawy w inny sposób niż wyżej wymienione należy uznać za niezgodne z wyżej wymienionym przepisem prawa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko organu celnego II instancji zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i zaakceptowane przez Sąd I instancji, nie zasługuje na aprobatę. Skoro Dyrektor Izby Celnej w Warszawie uchylił w części decyzję organu celnego pierwszej instancji, to był zobowiązany do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy bądź też umorzenia postępowania w zakresie objętym uchyloną decyzją. Uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości kwoty podatku od towarów i usług i orzeczenie o braku podstaw "z przyczyn formalnych" do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie nie odpowiada zarówno brzmieniu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, jak też nie może być traktowane, jako zgodne z jakimkolwiek innym orzeczeniem organu odwoławczego przewidzianym w zamkniętym katalogu całego art. 233 wskazanej ustawy (w tym z art. 233 § 2). Stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że z "przyczyn formalnych" brak było podstaw do orzekania przez organ I instancji nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy.
Skoro zatem konkretne rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie może być zakwalifikowane, jako mieszczące się w zamkniętym katalogu orzeczeń wydawanych w myśl art. 233 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, to wymagało ono wyeliminowania z obrotu prawnego, czego nie uczynił Sąd I instancji naruszając przytoczone w skardze kasacyjnej przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Za błędne należy także uznać stanowisko Sądu I instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "Naczelnik Urzędu Celnego nie wszczął oraz nie prowadził postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług".
Należy zauważyć, że ustawą z 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw... (Dz. U. Nr 137, poz. 1302) z dniem 1 września 2003 r. zostały przekazane organom celnym kompetencje w sprawie rozstrzygania o podatku od towarów i usług oraz akcyzowym z tytułu importu towarów. W konsekwencji, w następstwie odpowiedniej zmiany art. 11 ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych. Przepis ten znajdował zatem zastosowanie w sprawie jako podstawa prawna podejmowania przez organy celne rozstrzygnięcia w sprawie VAT.
Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie wydał w dniu 5 kwietnia 2004 r. postanowienie "o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie rzeczywistej wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i należności podatkowych względem towaru" objętego procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego z 14 maja 2001 r., z powołaniem w komparycji m.in. przepisu art. 11c ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku VAT oraz akcyzowym (wspólne akta administracyjne). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie w zakresie określenia kwoty podatku od towarów i usług zostało skutecznie wszczęte cytowanym postanowieniem.
W tej sytuacji nie można zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, iż Dyrektor Izby Celnej zasadnie uchylił decyzję organu celnego I instancji w części dotyczącej podatku VAT "z przyczyn formalnych", tj. wobec braku postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI