Orzeczenie · 2023-11-17

I GSK 87/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-11-17

NSAubezpieczenia społeczneWysokansa

składki ZUSumorzenie należnościubezpieczenia społeczneprawo pracypostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAZUS

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Skarżący kwestionował zastosowanie przez ZUS art. 61a k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania) zamiast merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek, zarzucając błędną wykładnię przepisów art. 28 i 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisów o umarzaniu należności (art. 28 i 29 u.s.u.s.). Oznacza to brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania wniosku w tej części. Podobnie, w odniesieniu do składek za pracowników finansowanych przez płatnika, Sąd wskazał, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek na własne ubezpieczenie społeczne płatnika, a nie składek za pracowników. Wobec braku podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku w tych częściach, organ rentowy był zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd uznał również, że sposób procedowania organu, który rozdzielił wniosek na części podlegające i niepodlegające merytorycznemu rozpoznaniu, był prawidłowy i nie pozbawiał skarżącego prawa do sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umarzania składek ZUS, w szczególności wyłączeń wynikających z art. 30 u.s.u.s. oraz zakresu zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie składek, gdzie część należności nie podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, podlega merytorycznemu rozpoznaniu na podstawie art. 28 u.s.u.s.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisów o umarzaniu należności (art. 28 i 29 u.s.u.s.), co wyklucza merytoryczne rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Art. 30 u.s.u.s. w sposób jednoznaczny wyłącza możliwość umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia płatności składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami.

Czy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. pozwala na umorzenie należności z tytułu składek za pracowników finansowanych przez płatnika, nawet jeśli nie są one całkowicie nieściągalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek na własne ubezpieczenie społeczne płatnika, a nie składek za pracowników.

Uzasadnienie

Przepis ten odnosi się wyłącznie do należności składkowych ciążących na stronie skarżącej jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, czyli ich własnych obciążeń, a nie składek za zatrudnionych pracowników.

Czy odmowa wszczęcia postępowania przez ZUS na podstawie art. 61a k.p.a. w sytuacji, gdy wniosek obejmuje zarówno należności podlegające merytorycznemu rozpoznaniu, jak i te, które nie mogą być umorzone, jest prawidłowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania w stosunku do żądań, które nie mogą być rozpoznane merytorycznie, nawet jeśli wniosek obejmuje również inne żądania.

Uzasadnienie

Podjęcie przez organ rozstrzygnięć oczywistych z punktu widzenia obowiązujących przepisów (odmowa wszczęcia postępowania w stosunku do żądań, które nie mogą być rozpoznane merytorycznie) nie musi nastąpić w decyzji obejmującej wszystkie zgłoszone żądania. Pozostałe żądania mogą być procedowane w odrębnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję ZUS o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek.

Przepisy (18)

Główne

u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 30

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2