I GSK 867/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję odmawiającą zwrotu należności celnych. Spór koncentrował się na interpretacji przepisów dotyczących terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Wniosek o zwrot został złożony w kwietniu 2018 r., podczas gdy pierwotna decyzja określająca wysokość długu celnego została doręczona w lipcu 2014 r. Organy celne uznały, że wniosek został złożony po upływie trzyletniego terminu wynikającego z art. 236 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że z dniem 1 maja 2016 r. wszedł w życie Unijny Kodeks Celny (UKC), który uchylił WKC. Zgodnie z art. 121 ust. 3 UKC, termin do złożenia wniosku o zwrot należności celnych ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania odwoławczego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że termin trzyletni, który rozpoczął bieg w lipcu 2014 r., nie upłynął przed wejściem w życie UKC, a zatem zastosowanie powinien mieć przepis o zawieszeniu biegu terminu. W konsekwencji, WSA uchylił decyzję organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że w przypadku braku wyraźnych przepisów przejściowych w UKC, należy stosować reguły prawa intertemporalnego, które generalnie przemawiają za bezpośrednim działaniem nowego prawa. NSA uznał, że zastosowanie art. 121 ust. 3 UKC do sytuacji, gdzie termin rozpoczął bieg pod rządem WKC, ale nie upłynął przed wejściem w życie UKC, nie narusza zakazu działania prawa wstecz (lex retro non agit). Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i własnej praktyki, wskazując, że nowe prawo może być stosowane do stosunków prawnych trwających w momencie jego wejścia w życie. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie celnym UE, stosowanie nowych przepisów do trwających stosunków prawnych, zasada zakazu działania prawa wstecz.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów celnych (WKC na UKC) i wniosków o zwrot należności, gdy termin rozpoczął bieg przed zmianą.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC), w szczególności art. 121 ust. 3, dotyczące zawieszenia biegu terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych, mogą być stosowane do wniosków, których termin rozpoczął bieg pod rządem Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC), jeśli termin ten nie upłynął przed wejściem w życie UKC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy UKC, w tym art. 121 ust. 3, mogą być stosowane do wniosków, których termin rozpoczął bieg pod rządem WKC, o ile termin ten nie upłynął przed wejściem w życie UKC. Zastosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych nie narusza zakazu działania prawa wstecz.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak przepisów przejściowych w UKC nakazuje stosowanie reguł prawa intertemporalnego, które przemawiają za bezpośrednim działaniem nowego prawa. Termin trzyletni na złożenie wniosku o zwrot należności celnych, który rozpoczął bieg pod rządem WKC, ale nie upłynął przed wejściem w życie UKC, ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania odwoławczego zgodnie z art. 121 ust. 3 UKC. Jest to tzw. retrospektywność, a nie retroaktywność, która jest dopuszczalna.
Przepisy (5)
Główne
UKC art. 121 § ust. 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013
Wniosek o zwrot lub umorzenie składa się w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym.
UKC art. 121 § ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013
W przypadku złożenia odwołania od powiadomienia o długu celnym na mocy art. 44, termin określony w ust. 1 akapit pierwszy zostaje zawieszony na czas trwania postępowania odwoławczego.
WKC art. 236 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92
Należności celne podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2.
WKC art. 236 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92
Należności celne są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz działania prawa wstecz (lex retro non agit) nie wyklucza stosowania nowych przepisów do trwających stosunków prawnych (retrospektywność).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów UKC (art. 121 ust. 3) do wniosku o zwrot należności celnych, mimo że termin rozpoczął bieg pod rządem WKC, o ile termin ten nie upłynął przed wejściem w życie UKC. • Reguły prawa intertemporalnego dopuszczają stosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych (retrospektywność).
Odrzucone argumenty
Przepisy UKC nie powinny być stosowane do zdarzeń sprzed ich wejścia w życie, a WKC utracił moc. • Stosowanie nowych przepisów do zdarzeń sprzed ich wejścia w życie narusza zasadę zakazu działania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji RP). • Wola prawodawcy unijnego wykluczała zawieszenie biegu terminu na czas postępowania odwoławczego, jeśli odwołanie nie było wniesione pod rządami UKC.
Godne uwagi sformułowania
„W kulturze prawnej zostały wykształcone reguły międzyczasowe, które znajdują zastosowanie w procesie stosowania prawa.” • „Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw zastosowaniu go przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.” • „Należy odróżniać retroakcję właściwą od pozornej (retrospektywności).” • „Regulacja intertemporalna (zwana retrospektywnością), polegająca na nakazie zastosowania nowego prawa do stosunków prawnych (stosunków procesowych), które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale wówczas nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie istotne elementy tych stosunków, nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem wstecznego działania prawa.”
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Dariusz Dudra
członek
Bogdan Fischer
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie celnym UE, stosowanie nowych przepisów do trwających stosunków prawnych, zasada zakazu działania prawa wstecz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów celnych (WKC na UKC) i wniosków o zwrot należności, gdy termin rozpoczął bieg przed zmianą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa celnego UE i zasad prawa intertemporalnego, co jest istotne dla praktyków prawa celnego i podatkowego.
“Czy można odzyskać należności celne, gdy termin minął pod starym prawem, ale nie pod nowym?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.