I GSK 861/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nieprawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru, co skutkowało zastosowaniem wyższej stawki celnej i naliczeniem odsetek.
Sprawa dotyczyła prawidłowości zgłoszenia celnego w zakresie pochodzenia towaru (tkaniny poliestrowej z Tajwanu). Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe, ponieważ świadectwa pochodzenia zostały sfałszowane, co potwierdziły władze tajwańskie. W konsekwencji zastosowano wyższą stawkę celną i naliczono odsetki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę importera, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że brak prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru uniemożliwia skorzystanie z preferencyjnych stawek celnych.
Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., który oddalił skargę importera na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Organy celne stwierdziły, że zgłoszenie celne dotyczące tkaniny poliestrowej z Tajwanu nie było prawidłowe, ponieważ świadectwa pochodzenia dołączone do zgłoszenia zostały sfałszowane, co potwierdziły władze tajwańskie. W związku z tym zastosowano wyższą stawkę celną (30% zamiast 9%) i naliczono odsetki wyrównawcze. Sąd I instancji uznał, że organy celne prawidłowo postąpiły, odmawiając zastosowania preferencyjnej stawki celnej z powodu braku prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru, a także prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym pismo władz tajwańskich jako dowód. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są bezzasadne. Sąd podkreślił, że weryfikacja świadectw pochodzenia przez organ wystawiający jest kluczowa, a negatywny wynik takiej weryfikacji uniemożliwia skorzystanie z preferencyjnych stawek. Sąd odniósł się również do kwestii stosowania przepisów prawa w czasie, uznając, że w tym przypadku zastosowanie miały nowe przepisy dotyczące odsetek wyrównawczych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru, potwierdzonego weryfikacją przez organ wystawiający świadectwo, uniemożliwia skorzystanie z preferencyjnej stawki celnej.
Uzasadnienie
Przepisy prawa celnego, w tym rozporządzenie w sprawie ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, wymagają prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru, np. poprzez świadectwo pochodzenia. Weryfikacja takiego świadectwa przez organ wystawiający jest kluczowa. Negatywny wynik weryfikacji lub brak potwierdzenia autentyczności świadectwa oznacza brak podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
Dz.U. 1997 nr 130 poz 851 art. § 11 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
Produkty pochodzące z Tajwanu korzystają w imporcie ze stawek konwencyjnych pod warunkiem przedłożenia świadectwa pochodzenia. Pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
Dz.U. 1997 nr 130 poz 851 art. § 20a § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
W celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo.
t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 art. art. 222 § § 4
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
Naliczanie odsetek wyrównawczych w przypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu.
Dz. U. Nr 120, poz. 1122 art. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie celnej
Przepis przejściowy dotyczący stosowania nowych przepisów Kodeksu celnego do postępowań niezakończonych.
Pomocnicze
Dz.U. 1997 nr 130 poz 851 art. § 13 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
Świadectwo prawidłowo wystawione w kraju wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru.
Dz.U. 1997 nr 130 poz 851 art. § 20a § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia
Jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy lub odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie autentyczności, dokument uznaje się za nieprawidłowy.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. art. 191
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny materiału dowodowego.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. art. 194 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zwiększona moc dowodowa dokumentów urzędowych.
t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 art. art. 270 § § 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny
Dowód z dokumentu sporządzonego przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu I instancji.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. art. 122
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów celnych do podejmowania wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Dz. U. Nr 78, poz. 483 art. art. 7
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru uniemożliwia zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Weryfikacja świadectwa pochodzenia przez organ wystawiający jest kluczowa dla potwierdzenia pochodzenia. Pismo organu zagranicznego potwierdzające sfałszowanie świadectwa jest dowodem w sprawie. Zastosowanie przepisów prawa celnego w nowym brzmieniu do postępowań niezakończonych jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej). Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego (art. 13 § 3, art. 19 § 2, art. 222 § 4 Kodeksu celnego). Zarzut, że Sąd I instancji nie zbadał, czy pismo władz tajwańskich jest dokumentem urzędowym. Zarzut, że zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o przepisy prawa nieobowiązujące w dniu zgłoszenia towaru (dot. art. 222 § 4 Kodeksu celnego).
Godne uwagi sformułowania
Pochodzenie towaru nie zostało prawidłowo udokumentowane. Skoro zatem pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane w odpowiedni sposób, to nie było podstaw do zastosowania wnioskowanej przez importera stawki celnej konwencyjnej. Skorzystanie z preferencji celnych w postaci obniżonych stawek celnych jest uprawnieniem, z którego można skorzystać po spełnieniu rygorystycznych wymogów postawionych importerom w odpowiednich przepisach prawa. W piśmie tajwańskich władz celnych stwierdzono, że wspomniane świadectwa pochodzenia zostały sfałszowane. Pismo tajwańskich władz celnych negatywnie weryfikujące przedmiotowe świadectwa pochodzenia zostało uznane przez organy celne za dowód.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący
Czesława Socha
sprawozdawca
Krystyna Anna Stec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności rygorystycznego dokumentowania pochodzenia towarów dla zastosowania preferencyjnych stawek celnych oraz dopuszczalności weryfikacji świadectw pochodzenia przez organy zagraniczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu z Tajwanu i stosowania stawek konwencyjnych, ale zasady dotyczące dokumentowania pochodzenia i weryfikacji są uniwersalne w prawie celnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego – prawidłowego dokumentowania pochodzenia towarów, co ma bezpośredni wpływ na koszty importu. Pokazuje, jak rygorystyczne są wymogi i jakie mogą być konsekwencje ich niespełnienia.
“Sfałszowane świadectwo pochodzenia zablokowało preferencyjne cło – co importer powinien wiedzieć?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 861/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-03-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-06-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący/ Czesława Socha /sprawozdawca/ Krystyna Anna Stec Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Hasła tematyczne Celne prawo Sygn. powiązane III SA/Po 499/06 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2007-03-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 130 poz 851 § 11 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Ewa Babik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. – P. H. "G." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 14 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Po 499/06 w sprawie ze skargi M. S. – P. H. "G." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2007 r. o sygnaturze III SA/Po 499/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. H. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2006 r. o nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2004 r. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne dokonane przez skarżącego według dokumentu SAD z dnia [...] października 2001 r. o nr [...], na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzoną z zagranicy tkaninę - 100% poliester, nie jest prawidłowe. Pochodzenie towaru nie zostało prawidłowo udokumentowane. W związku z tym zastosowano stawkę celną autonomiczną 30% zamiast stawki celnej konwencyjnej 9%, na nowo określono dług celny oraz naliczono odsetki wyrównawcze. Powyższa ocena została sformułowana w związku z dokonaną na wniosek polskich władz celnych przez władze tajwańskie (Izba Handlowa w Tajpej) weryfikacją świadectw pochodzenia o numerach [...], [...] i [...], dołączonych do przedmiotowego zgłoszenia celnego. W piśmie tajwańskich władz celnych z dnia 3 września 2003 r. stwierdzono, że wspomniane świadectwa pochodzenia zostały sfałszowane. Skoro zatem pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane w odpowiedni sposób, to nie było podstaw do zastosowania wnioskowanej przez importera stawki celnej konwencyjnej. Sąd I instancji stwierdził, że skorzystanie z preferencji celnych w postaci obniżonych stawek celnych jest uprawnieniem, z którego można skorzystać po spełnieniu rygorystycznych wymogów postawionych importerom w odpowiednich przepisach prawa. Z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) w związku z Załącznikiem nr 3 do tego rozporządzenia wynika, że produkty pochodzące z Tajwanu korzystają w imporcie ze stawek konwencyjnych pod warunkiem przedłożenia świadectwa pochodzenia. Dokument taki jest wystawiany przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia, a świadectwo prawidłowo wystawione w kraju wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru (§ 13 ust. 1 i 2 powyższego rozporządzenia). W związku z negatywnymi wynikami weryfikacji przedmiotowych świadectw pochodzenia, organy celne prawidłowo stwierdziły brak podstaw do zastosowania konwencyjnych stawek celnych. Za niezasadny uznał Sąd I instancji zarzut naruszenia przez organy celne zasady swobodnej oceny materiału dowodowego określonej w art. 191 ustawy z dnia 29 października 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Pismo tajwańskich władz celnych negatywnie weryfikujące przedmiotowe świadectwa pochodzenia zostało uznane przez organy celne za dowód na podstawie art. 270 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). W ocenie Sądu I instancji dokumentowi temu można przypisać moc dowodową, którą polskim dokumentom urzędowym przyznaje się na mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Stanowi on zatem dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nieuznanie faktu stwierdzonego w tym dokumencie - bez przeprowadzania przeciwdowodu - stanowiłoby naruszenie prawa procesowego. Zdaniem Sądu I instancji, organy celne zasadnie stwierdziły konieczność nałożenia na skarżącego obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych, a wynikało to z zarejestrowania w przedmiotowej sprawie kwoty długu celnego na podstawie nieprawidłowych danych przedłożonych przez stronę. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy celne wskazały podstawę prawną naliczenia odsetek wyrównawczych powołując treść art. 222 § 4 Kodeksu celnego i stosowne przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515). Z uwagi na powyższe, skoro wydana decyzja nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, skarga podlegała oddaleniu. W skardze kasacyjnej M. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. H. G. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa materialnego skarżący zarzucił naruszenie art. 134 § 1 i art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 13 § 3, art. 19 § 2 i art. 222 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Powołując się na naruszenie przepisów postępowania w zakresie istotnym i mającym istotny wpływ na wynik sprawy zarzucił uchybienie art. 2, art. 7, art. 83 i art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), art. 141 § 4 , art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 120, art. 122, art. 165 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący podał, że Sąd I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Sąd nie wskazał między innymi na czym polegała nieautentyczność świadectw pochodzenia oraz nie zbadał, czy nadesłane pismo władz tajwańskich jest dokumentem urzędowym, tj. czy zostało wystawione przez uprawniony organ państwa i czy ma określoną formę, przewidzianą przepisami prawa. Zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o przepisy prawa nieobowiązujące w dniu zgłoszenia towaru. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji za podstawę do pobierania odsetek wyrównawczych uznał art. 222 § 4 Kodeksu celnego, ale w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 sierpnia 2003 r., a nie w brzmieniu z dnia zgłoszenie celnego. Ponadto, Sąd nie ocenił braku powołania w decyzji organu celnego I instancji podstawy prawnej zawartej w art. 15 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej w P. nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawana skarga kasacyjna jest identyczna z kilkoma innymi, jakie zostały wniesione od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. dotyczących tego samego rodzaju spraw, w których mimo nieco odmiennie prezentowanych motywów, Sąd odniósł się do tej samej w istocie problematyki prawnej. Jednorodne we wszystkich sprawach stany faktyczne oraz identyczna lub podobna argumentacja wykorzystana przez strony w postępowaniu administracyjnym i sądowym, usprawiedliwiały posłużenie się w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zbliżoną do siebie lub taką samą argumentacją. Art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje możliwy zakres podstaw zaskarżenia skargą kasacyjną orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W myśl zaś art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej wskazanymi przez jej autora, bowiem zgodnie z przywołanym przepisem Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zważywszy, że w niniejszej sprawie nie występowała nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to należało się odnieść do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. W podstawach skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 174 pkt 1 i pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Tymczasem za trafny uznać należy pogląd, że adresatem zarzutu naruszenia prawa, zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania, może być tylko Sąd I instancji. W konsekwencji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu nie można postawić skutecznego zarzutu naruszenia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że przepis ten, regulując podstawy skargi kasacyjnej, nie był stosowany przez Sąd I instancji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami Ordynacji podatkowej, regulującymi postępowanie dowodowe w postępowaniu celnym, wskazać należy, że niewątpliwie w myśl art. 122 Ordynacji podatkowej organy celne zobligowane są do podejmowania wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu celnym. Rozwijający zasadę prawdy obiektywnej art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje zaś na obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rozważania, czy zaskarżonym wyrokiem WSA nie uchybił art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności czy prawidłowo przyjął, że stan faktyczny sprawy ustalony został z poszanowaniem przez organy celne objętych zarzutami skargi kasacyjnej art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzedzić należy uwagą, że prawidłowa realizacja zasady prawdy obiektywnej w pierwszej kolejności wymaga określenia przez organy celne jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego istotnego dla załatwienia konkretnej sprawy celnej. W rozpatrywanym przypadku istota sporu dotyczyła prawidłowości wykazania przez stronę niepreferencyjnego pochodzenia towarów celem zastosowania stawki konwencyjnej. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. (Dz. U. Nr 130, poz. 831 ze zm.) pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 (jak w rozpatrywanej sprawie) musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. W myśl zaś § 20a ust. 1 powyższego rozporządzenia w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo. W świetle powyższego zasadnie Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko organów celnych, że jedynym dowodem potwierdzającym niepreferencyjne pochodzenie sprowadzonych towarów – celem zastosowania stawki konwencyjnej – były świadectwa pochodzenia, przy czym jedynie organ wystawiający takie świadectwo uprawniony jest do weryfikacji jego autentyczności i prawidłowości zawartych w nim danych. W przedmiotowej sprawie weryfikacja taka została przeprowadzona. W konsekwencji nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, że organy celne przeprowadziły postępowanie dowodowe z uchybieniem art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności, że nie zgromadziły dowodów koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, jak i by materiał dowodowo zebrały i rozpatrzyły w sposób niewyczerpujący. Wbrew wywodom dokonanym w skardze kasacyjnej ocena zgromadzonych dowodów nie przekroczyła granic swobody – przewidzianej art. 191 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim podnieść należy, że regulacja zawarta w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje na zwiększoną moc dowodową dokumentów urzędowych "w zakresie tego, co zostało w ich urzędowo stwierdzone". Art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego. W postępowaniu celnym – co do zasady – obowiązuje reguła, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 262 Kodeksu celnego w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). W zgodzie z prawem – na mocy przytoczonego wyżej uregulowania § 20a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...) – pozostaje dopuszczenie dowodu z weryfikacji przeprowadzonej przez organ, który wystawił świadectwo. Zgodnie z art. 270 § 1 Kodeksu celnego może to być dowód z dokumentu sporządzonego przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. W tym stanie nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie dokonywał oceny, czy weryfikacje przeprowadzał "uprawniony organ państwa". Podkreślenia wymaga, że weryfikacji dokonywał organ, który – zgodnie z przedstawionym przez stronę świadectwem pochodzenia – był jego wystawcą. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatruje się podstaw, w oparciu o które dokumentom uzyskanym w tym trybie można odmówić wiarygodności – ocenianej według zasady przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Zwrócenia uwagi wymaga też, że w myśl art. 20a ust. 2 powoływanego już rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...), jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru. Takie uregulowanie – wbrew poglądowi autora skargi kasacyjnej – uzasadnia przyjęcie, że za nieprawidłowe i niepotwierdzające pochodzenia towaru uznać należy także świadectwo pochodzenia, którego weryfikacja nie zawiera uzasadnienia wyniku. Nie jest zatem okolicznością istotną dla załatwienia sprawy ustalenie, z jakich względów organ wystawiający świadectwo nie potwierdza jego autentyczności czy prawidłowości danych w nim zawartych. Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie uzasadnia też zarzut naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej. Na wstępie zaznaczyć należy, że podniesiony w petitum skargi kasacyjnej zarzut, jakoby Sąd I instancji "błędnie uznał, że w sprawie nie musiało zostać wszczęte postępowanie administracyjne", nie został w przedmiotowej skardze kasacyjnej uzasadniony. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takiego poglądu nie zawarł. Zasadnie natomiast stwierdził, że postanowienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie zostało wydane, a jego odpis został skutecznie doręczony w dniu 11 sierpnia 2004 r. (k. 36 akt adm.). Nie sposób zatem przyjąć, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga, że prawidłowe wszczęcie postępowania ma za zadanie ochronę interesu prawnego strony w tym przede wszystkim służyć ma realizacji ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Akta sprawy świadczą o tym, że strona wiedziała o toczącym się postępowaniu i brała w nim udział. Nie można zatem przyjąć, że doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Nie bez znaczenia dla oceny omawianego zarzutu jest, że o weryfikację świadectwa pochodzenia towaru przez organ celny wystawiający świadectwo, polski organ celny może wystąpić przed wszczęciem postępowania celnego. Podzielić bowiem należy pogląd, że tego typu postępowanie weryfikacyjne nie jest odwzorowaniem klasycznego postępowania administracyjnego, wszczynanego z urzędu, czy też postępowania prowadzonego na wniosek strony i dlatego nie musi się kończyć, jak te ostatnie, decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty bądź umarzającą postępowanie (porównaj: H. Sęk - glosa do wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2003 r., V SA 1886/02). Z kluczowym w sprawie dowodem, tj. z wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia, strona została zapoznana. Niewątpliwie w demokratycznym państwie prawnym byt organu państwowego opiera się na prawie, które określa nie tylko kompetencje tego organu, ale i wyznacza granice jego działalności. Każdy ma przy tym obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada praworządności ustanowiona w art. 7 Konstytucji RP została nadto powtórzona w art. 120 Ordynacji podatkowej. Skoro jednak w świetle dotychczasowych rozważań nie można zgodzić się z tym, by Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania wskazane w pkt I zarzutów, tj. art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 122, 187 § 1, 165 § 1, 191 i 194 Ordynacji podatkowej – to tym samym chybiony jest zarzut naruszenia objętych zarzutami skargi kasacyjnej artykułów Konstytucji RP. Nie znajdują usprawiedliwienia także zarzuty sformułowane, jako zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Formułując zarzut naruszenia art. 13 § 3 oraz art. 19 § 2 Kodeksu celnego strona nie sprecyzowała, czy w jej ocenie Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni tych przepisów (a jeśli tak, to nie podała na czym uchybienie to polegało i jaka winna być wykładnia prawidłowa), czy też wadliwie Sąd I instancji przepisy te zastosował. Także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut ten nie został wsparty żadnymi argumentami. Uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do tak przedstawionej podstawy skargi kasacyjnej. Dodać jednak trzeba, że nie jest zgodne z prawdą stwierdzenie, że na podstawie powyższych przepisów Sąd I instancji uznać miał, iż zastosowanie preferencyjnych stawek celnych może wynikać wyłącznie ze świadectwa pochodzenia towarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wskazał wprawdzie, że świadectwo pochodzenia jest wyłącznym dowodem – ale dla wykazania niepreferencyjnego pochodzenia towarów celem zastosowania stawki konwencyjnej, wywodząc powyższe z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...) w zw. z Załącznikiem nr 3 do tego rozporządzenia. Zarzutami skargi kasacyjnej objęto też art. 222 § 4 Kodeksu celnego – podnosząc, że przepis ten zastosowano w brzmieniu nieobowiązującym w dniu zgłoszenia celnego. Odnosząc się do tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dniu zgłoszenia celnego ([...] października 2001 r.) art. 222 § 4 stanowił, iż jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej, to organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. Na mocy ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122), która weszła w życie 10 lipca 2003 r., § 4 art. 222 Kodeksu celnego uzyskał brzmienie: "W wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Przepis art. 277 stosuje się odpowiednio". Art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowił przy tym, że postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych, z zastrzeżeniem ust. 2. Do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń określonych przepisami działu V tytułu VII ustawy zmienianej w art. 1 oraz wyznaczenia lub uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 3 ust. 2 powyższej ustawy zmieniającej Kodeks celny). Powyższe oznacza, że ustawodawca wyraźnie rozstrzygnął kwestię obowiązywania nowych przepisów w czasie. Przyjąć zatem należy, że w przypadku postępowań dotyczących zgłoszenia celnego za nieprawidłowe (jak w niniejszej sprawie) – gdy postępowanie zostało wszczęte i niezakończone ostatecznie przed wejściem w życie ustawy zmieniającej – ustawodawca zadecydował o bezpośrednim działaniu nowego prawa abstrahując od daty zgłoszenia celnego. Tym samym także omawiany zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI