I GSK 844/21

I GSK 844/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 434/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2014 nr 149 poz 1 § 1 ust. 3 pkt. 6, § 1 ust. 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz  rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 134 § 1, art. 146
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Salachna Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 434/20 w sprawie ze skargi W. B. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 grudnia 2019 r. nr OR03-6521.3.1-OR0300017/19 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. B. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 434/20 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę W. B. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 grudnia 2019 r. nr OR03-6521.3.1-OR0300017/19 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 12 lutego 2019 r. do Lubelskiego OR ARiMR złożony został przez skarżącego wniosek o dofinansowanie na operację w zakresie działania 2.3 "Inwestycje produkcyjne w Akwakulturę", w zakresie poddziałania Wspieranie akwakultury zrównoważonej środowiskowo, zasobooszczędnej, innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze".
Tytuł operacji określono w treści wniosku jako "Zakup sprzętu dla A", zaś jej przedmiotem miało być nabycie agregatu uprawowo-siewnego Maschio Gaspardo Aliante Plus Dominator za kwotę̨ 130 749,00 zł brutto, co miało umożliwić w gospodarstwie rolnym skarżącego samodzielny siew zbóż, które są następnie wykorzystywane przez skarżącego jako pasza dla ryb.
Przeprowadzona weryfikacja wniosku o dofinansowanie oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, że zachodzi potrzeba usunięcia braków i złożenia wyjaśnień w odniesieniu do dokumentacji aplikacyjnej. ARiMR zwróciła się do skarżącego o uzasadnienie realizacji zadań wymienionych w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji (zakup zestawu uprawowo-siewnego) ze względu na profil i skalę prowadzonej działalności, przydatność planowanej do zakupu maszyny oraz jej komplementarność z istniejącym wyposażeniem, parkiem maszynowym i zabudową.
W wyniku analizy przedłożonej przez skarżącego dokumentacji stwierdzono, że wniosek o dofinansowanie oraz załączone do niego dokumenty w dalszym ciągu wymagają̨ usunięcia braków i złożenia wyjaśnień. Wobec powyższego, pismem z dnia 12 listopada 2019 r. skarżący został ponownie wezwany do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni.
W konsekwencji, ARiMR wskazała, że na podstawie przedłożonych wyjaśnień dotyczących zakupu i zastosowania precyzyjnego zestawu uprawowo-siewnego, że jego zakup nie może zostać uznany jako racjonalny pod kątem jego wykorzystania w gospodarstwie rybackim skarżącego. Skarżący dokonał zmiany zakresu rzeczowego operacji poprzez zastąpienie dotychczas wskazanej w nim maszyny (agregat uprawowo-siewny Maschio Gaspardo Aliante Plus Dominator) droższą maszyną (agregat uprawowo-siewny Amazone KX 3000 z siewnikiem AD 3000 super o wartości 145 140,00 zł) przy czym również ta maszyna miała służyć w gospodarstwie rybackim skarżącego do samodzielnej uprawy oraz siewu dna stawowego.
W wyniku analizy dostarczonej dokumentacji stwierdzono, że wniosek o dofinansowanie kwalifikuje się do odmowy przyznania pomocy, z uwagi na brak wykazania przez skarżącego racjonalności zaplanowanych kosztów operacji. Wobec tego ARiMR, poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że skarżący nie wyjaśnił dlaczego planuje zakup tak drogiego i specjalistycznego urządzenia, które swoimi parametrami nie jest adekwatne do potrzeb prowadzonego gospodarstwa rybackiego. Zmiana, której dokonał a więc zmiana zakresu rzeczowego operacji polegała na wymianie zaplanowanego pierwotnie do zakupu urządzenia na model innego producenta, który jednak swoją ceną przewyższał cenę urządzenia ujętego początkowo w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji i uznanego przez organ za nie spełniające przesłanki racjonalności kosztów. Nie udowodnił zatem, że planowany przez niego zakup agregatu siewnego o tak wysokim standardzie spełnia przesłankę racjonalności.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie w całości skargi przez uchylenie rozstrzygnięcia ARiMR z dnia 12 grudnia 2019, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 134 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188; dalej: p.p.s.a.) przez nieodniesienie się do zarzutów postawionych w skardze, które dotyczyły okoliczności istotnych dla niniejszego postępowania, w szczególności wykazania racjonalności planowanych wydatków,
2. art. 146 i art 151 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, co skutkowało oddaleniem skargi,
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego tj.: § 1 ust. 3 pkt 6 i § 1 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej oraz wysokości stawek tej pomocy na realizację działań w ramach Priorytetu 2 — Wspieranie akwakultury zrównoważonej środowiskowo, zasobooszczędnej, innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" przez błędną wykładnię i uznanie, że standard i cena urządzenia są jedynym wyznacznikami racjonalności w rozumieniu tej normy, co skutkowało odmową pomocy, w sytuacji gdy wnioskodawca spełnił wszystkie warunki do jej uzyskania.
Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy planowany przez skarżącego zakup agregatu siewnego o wysokim standardzie spełnia przesłankę racjonalności, o której mowa w przepisach o przyznaniu pomocy dla podmiotów prowadzących gospodarstwa rybackie (stawy hodowlane).
Odnosząc się merytorycznie do tego zagadnienia należy stwierdzić, że skarżący jest obowiązany przedstawiać dowody oraz wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego to faktu wywodzi skutki prawne (art. 15 ust. 2 ustawy o wspieraniu).
W myśl § 1 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego, pomoc finansową w przyznaje się na realizację operacji, dla której wykazano racjonalność kosztów, z wyłączeniem operacji realizowanej w ramach działania akwakultura świadcząca usługi środowiskowe. Przy czym § 1 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że przez racjonalność́ kosztów, o której mowa w ust 3 pkt 6 rozumie się dokonywanie wydatków w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnieciu założonych celów.
Oznacza to, że ARiMR może przyznać pomoc finansową dopiero po spełnieniu przez wnioskodawcę̨ warunków otrzymania pomocy wynikających z przepisów. Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 9 ust.1, 2 lub 3 podmiot właściwy do przyznania danej pomocy informuje wnioskodawcę̨ o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.
W rozpatrywanej sprawie odmowa przyznania pomocy na realizację operacji z wniosku o dofinansowanie złożonego przez skarżącego w dniu 12 lutego 2019 r. nastąpiła na podstawie § 1 ust. 3 pkt. 6 oraz § 1 ust 5 rozporządzenia wykonawczego, a więc z uwagi na brak wykazania racjonalności zaplanowanych kosztów operacji.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wyjaśnił dlaczego planuje zakup tak drogiego i specjalistycznego urządzenia, które swoimi parametrami nie jest adekwatne do potrzeb prowadzonego gospodarstwa rybackiego. Zmiana której dokonał, a więc zmiana zakresu rzeczowego operacji polegała na wymianie zaplanowanego pierwotnie do zakupu urządzenia na model innego producenta, który jednak swoją ceną przewyższał cenę urządzenia ujętego początkowo w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji i uznanego przez organ za nie spełniające przesłanki racjonalności kosztów. W biznesplanie skarżący opisał jedynie cele, jakie zamierza osiągnąć poprzez zakup agregatu uprawo-siewnego marki Amazone KX 3000 z siewnikiem AD super, nie odniósł się̨ jednak do treści wezwania w zakresie dotyczącym udowodnienia zasadności poniesienia kosztów zakupu urządzenia o konkretnych parametrach. Nie udowodnił zatem, że planowany przez niego zakup agregatu siewnego o tak wysokim standardzie spełnia przesłankę racjonalności.
W piśmie z dnia 12 listopada 2019 r. ARiMR wskazał skarżącemu na cechy charakterystyczne zestawu uprawowo-siewnego Maschio Gaspardo Aliante Plus Dominator informując, że precyzyjna konstrukcja tego urządzenia pozwala na szybkie dostosowanie maszyny do rożnych typów nasion zbóż. Pneumatyczny rozsiew gwarantuje wysoką precyzję podczas rozsiewu nasion, co ma zastosowanie w gospodarstwach rolnych, które specjalizują̨ się w siewie i uprawie zbóż. Wnioskodawca planował natomiast wykorzystywać ten specjalistyczny zestaw do wysiewu poplonów i uprawy dna stawowego, do których zastosowanie tak precyzyjnego zestawu nie jest wymagane. Urządzenia specjalistyczne do wysiewu poplonów są urządzeniami, których koszt jest kilkukrotnie niższy od ceny urządzeń wybranych przez skarżącego.
W tym stanie rzeczy za pozbawione usprawiedliwionej podstawy należało uznać naruszenie przepisów postepowania w postaci art. 134 § 1, art. 146, art 151 oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. a także przepisów prawa materialnego w postaci § 1 ust. 3 pkt 6 i § 1 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 28 lutego 2017 r.
Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).