I GSK 840/10

Naczelny Sąd Administracyjny2012-01-31
NSApodatkoweŚredniansa
podatek akcyzowyolej opałowyzużycie niezgodne z przeznaczeniemdowodypostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowaskarżącyorgan podatkowysąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opodatkowania podatkiem akcyzowym oleju opałowego zużytego niezgodnie z deklarowanym przeznaczeniem.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym oleju opałowego, który skarżący R. B. zakupił deklarując wykorzystanie go do celów opałowych (suszenie drewna), jednak organy podatkowe ustaliły, że część oleju została zużyta niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że skarżący nie udowodnił rzeczywistego zużycia oleju na cele opałowe ani wysokości dopuszczalnych ubytków.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu. Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym oleju opałowego zakupionego przez R. B. w latach 2005-2006. Skarżący deklarował wykorzystanie oleju do celów opałowych, tj. do suszenia drewna, jednak organy podatkowe ustaliły, że część zakupionego oleju (różnica między ilością zakupioną a zużyciem szacowanym przez biegłego) nie została zużyta zgodnie z przeznaczeniem. Naczelnik Urzędu Celnego określił R. B. kwotę zobowiązania podatkowego, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, mimo pewnych uchybień proceduralnych, które nie miały wpływu na wynik sprawy. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie przepisów o podatku akcyzowym oraz niewłaściwą ocenę dowodów przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało sprzeczności, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były niezasadne. NSA stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż część oleju nie została zużyta na cele opałowe, a skarżący nie udowodnił wysokości dopuszczalnych ubytków. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, część oleju opałowego, która nie została udowodniona jako zużyta na cele opałowe, podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym jako zużyta niezgodnie z przeznaczeniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż skarżący nie udowodnił zużycia całego zakupionego oleju opałowego na cele opałowe. Różnica między ilością zakupioną a udowodnionym zużyciem stanowiła olej zużyty niezgodnie z przeznaczeniem, co uzasadniało opodatkowanie podatkiem akcyzowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.a. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Opodatkowanie zużycia wyrobów akcyzowych niezgodnie z przeznaczeniem.

u.p.a. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Definicja zużycia niezgodnie z przeznaczeniem.

u.p.a. art. 4 § 4

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Konsekwencje zużycia niezgodnie z przeznaczeniem.

u.p.a. art. 10 § 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Stawka podatku akcyzowego na olej opałowy.

u.p.a. art. 64

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Obowiązek zapłaty podatku akcyzowego.

Pomocnicze

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy zasady legalizmu w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności dowodowych.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy dopuszczalności dowodów.

O.p. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy powoływania biegłych.

p.p.s.a. art. 134 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość rzeczowa wojewódzkich sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres działania sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola legalności działania administracji publicznej.

rozporządzenie MF z dnia 25 marca 2004 r. art. 5 § 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania norm dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów

Określa maksymalne normy ubytków olejów opałowych.

rozporządzenie MF z dnia 25 marca 2004 r. art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania norm dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów

Określa sposób ustalania wysokości dopuszczalnych ubytków przez naczelnika urzędu celnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 4 ust. 1, 2 pkt 10, 4, art. 6, 10 ust. 2, 11, 13, 14, 18, 19, 64, 65 u.p.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie miał prawa do obniżonej stawki podatku akcyzowego na olej opałowy, bowiem zużył go niezgodnie z przeznaczeniem. Naruszenie prawa materialnego (§ 5 ust. 1 pkt 5 oraz § 7 rozporządzenia MF z dnia 25 marca 2004 r.) poprzez niezastosowanie tych przepisów dających skarżącemu uprawnienie do nieopodatkowania podatkiem akcyzowym dopuszczalnych ubytków oleju opałowego w związku z jego magazynowaniem i używaniem do celów grzewczych. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.) polegające na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności decyzji organu podatkowego z prawem przez błędne przyjęcie, iż skarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p. (nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów, błędne uznanie, że skarżący zmienił oświadczenia). Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sprzeczność uzasadnienia wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

ustalenia organu, że skarżący prowadził suszarnię drewna i zużywał olej opałowy na cele grzewcze budzi wątpliwości naruszała zasadę swobodnej oceny dowodów zawartą w art. 191 O.p. z uwagi na treść art. 134 § 2 p.p.s.a. i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, przyjmuje ustalenie organu, że suszarnia była prowadzona możliwości magazynowe strony znajdują potwierdzenie w umowie dzierżawy nieruchomości, zaś dalsze wyjaśnienia skarżącego, dotyczące posiadania innych jeszcze magazynów, nie zostały potwierdzone żadnymi dokumentami, zatem były gołosłowne nie jest przecież tak, że wszelkie wyjaśnienia strony, choćby były zmieniane w toku postępowania i mało prawdopodobne oraz nie poparte innymi wiarygodnymi dowodami, były dla organu wiążące okoliczność zmiany przez podatnika oświadczeń co do ilości zużytego oleju opałowego ma takie tylko znaczenie, że skoro zużycie to w suszarni nie było w żaden sposób ewidencjonowane ani dokumentowane, konieczne okazało się przeprowadzenie na podstawie art. 197 O.p. dowodu z opinii biegłego ilość i wielkość magazynów nie może przyczynić się do wyjaśnienia ilości zużytego paliwa część zakupionego oleju opałowego nie została zużyta na cele opałowe w suszarni prowadzonej przez podatnika, to zasadnie uznał, że ta część oleju nie została zużyta zgodnie z przeznaczeniem i co do tej części podatnik nie miał prawa do obniżonej stawki akcyzy wysokość dopuszczalnych ubytków określona przez organ nie może przekroczyć norm określonych w rozporządzeniu Samo tylko wskazanie, że część oleju opałowego wyparowała, bez żadnego bliższego wykazania przyczyn i wysokości ubytków nie mogło być wystarczające do ustalenia wysokości dopuszczalnych ubytków i uwzględnienia ich w rozliczeniu.

Skład orzekający

Andrzej Kuba

sprawozdawca

Jacek Czaja

członek

Magdalena Bosakirska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie opodatkowania podatkiem akcyzowym paliwa zużytego niezgodnie z deklarowanym przeznaczeniem, znaczenie dowodów w postępowaniu podatkowym, zasady oceny wyjaśnień podatnika, ustalanie dopuszczalnych ubytków paliwa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z olejem opałowym i suszeniem drewna. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku akcyzowym jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy dowodowe w postępowaniach podatkowych dotyczących paliwa i jego zużycia. Choć nie jest przełomowa, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i znaczenie rzetelnego dokumentowania działalności.

Czy olej opałowy zużyty 'nie tak' oznacza wyższy podatek? Sprawa R. B. przed NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 840/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /sprawozdawca/
Jacek Czaja
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I SA/Wr 1890/09 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2010-06-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art.191, art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 par. 1, art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędziowie NSA Andrzej Kuba (spr.) del. WSA Jacek Czaja Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 25 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1890/09 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1890/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę R. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [..] października 2009 r., nr [..], w przedmiocie podatku akcyzowego za lipiec 2006 r.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.
Decyzją z dnia [..] sierpnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w W. określił R. B. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za lipiec 2006 r. w wysokości [..] zł
Organ I instancji ustalił, że R. B. w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2006 r. zakupił w firmie [..] minimum [..] litrów oleju opałowego, deklarując w złożonych przy zakupie oświadczeniach, że olej wykorzysta do celów opałowych, to jest do suszenia drewna. Tego rodzaju usługi skarżący świadczył w miejscowości J. D., na terenie dzierżawionym od Spółdzielni Produkcji i Usług Rolniczych w K. Działalność ta nie była zgłoszona ani w organach rejestracyjnych, ani w organach skarbowych. R. B. nie przedstawił żadnych dokumentów księgowych dotyczących zakupu i rozchodu oleju opałowego, dowodów rozliczeń czy kontaktów z kontrahentami, których także nie potrafił wskazać, wyjaśniając, że sprawy te załatwiał pośrednik – B. B., który zmarł w grudniu 2007 r. Skarżący wyjaśnił, że za wykonane usługi suszenia drewna nie pobierał opłat od kontrahentów, lecz wymagał jedynie zwrotu kosztów zakupu oleju opałowego. Nie był również w stanie określić ilości i rodzaju suszonego drewna. Swoje usługi świadczył przy użyciu pieca grzewczego firmy [...] (typ [..]), który – zgodnie z danymi wynikającymi z tabliczki znamionowej – spalał na I biegu [..] kg/h, zaś na II biegu [..]. Ustalono również, że strona miała możliwość jednoczesnego przechowywania [..] litrów oleju. Wobec sprzecznych oświadczeń strony co do ilości zużytego oleju, organ podatkowy powołał na tę okoliczność biegłego T. B. – specjalistę NOT Zespołu Usług Technicznych, który w opinii z dnia [..] maja 2009 r. wyjaśnił, że dla opisanych prac optymalne zużycie oleju mogło wynieść [..] litrów na godzinę pracy urządzenia.
Ostatecznie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji przyjął, że R. B. świadczył usługi suszenia drewna przez 6 dni w tygodniu, [..] godziny na dobę, zużywając [..] litrów oleju na godzinę pracy urządzenia. Przy zachowaniu tych wielkości, skarżący mógł na potrzeby prowadzonej działalności zużyć [..] litrów oleju. Zestawienie tej ilości z ilością zakupionego oleju ([..] litrów) wskazywało różnicę [..] litrów, której przeznaczenia strona nie była w stanie wykazać. W efekcie, organ podatkowy, biorąc pod uwagę możliwości magazynowe, ustalił ilość paliwa zużytego w poszczególnych okresach rozliczeniowych, opodatkowując różnicę nieznajdującą pokrycia w ilości paliwa przeznaczonego na cele grzewcze.
R. B. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
Decyzją z dnia [..] października 2009 r. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że aby nie powstał obowiązek podatkowy, suszenie musiałoby się odbywać [..] godziny na dobę, we wszystkie dni miesiąca oprócz niedziel i świąt, przy średnim zużyciu oleju opałowego [..] litrów na godzinę. Takie zużycie w świetle zgromadzonych dowodów było nie do przyjęcia. Było ono sprzeczne również z wyjaśnieniami strony, która podczas przesłuchań w dniach [..] stycznia i [..] lipca 2008 r. twierdziła, że zużycie oleju opałowego wynosiło około [..] litrów na godzinę.
R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę na decyzję organu odwoławczego. Skarżący stwierdził w szczególności, że organy błędnie przyjęły zużycie na poziomie [..] litrów na godzinę. W toku postępowania nie ustalono mocy KW pieca oraz specyficznych warunków występujących w suszarni drewna. Skarżący podkreślił ponadto, że w procesie suszenia drewna wykorzystywał drugi zbiornik znajdujący się w J. D., zaś na tę okoliczność organy podatkowe powinny przesłuchać pracowników firmy [...] dostarczających stronie olej opałowy.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, przyjęte przez organy podatkowe ustalenia odnośnie tego, że skarżący świadczył usługi suszenia drewna nie znajdują potwierdzenia w zebranych dowodach, zasadach doświadczenia życiowego i logiki. Skarżący, jak sam wskazywał, posiadał status osoby bezrobotnej i chcąc sprawdzić rentowność tego typu działalności nabył paliwo (za [..] zł, płatne gotówką), wydzierżawił nieruchomość i nie miał zamiaru pobierania z tego tytułu żadnych opłat, poza zwrotem kosztów paliwa. Okoliczności te muszą budzić uzasadnione wątpliwości, skoro brak jest jakichkolwiek informacji, zapisków czy danych, na temat zużywania paliwa, czasu pracy i kosztów produkcji, liczby zleceń, zamówień (popytu) i kosztów ewentualnych reklamacji. Dokonana przez organy podatkowe ocena zebranych w tym zakresie dowodów doprowadziła do ustaleń wykraczających poza granice art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej powoływana jako "O.p."), jednakże naruszenie to nie mogło skutkować uchyleniem wydanych w sprawie decyzji, gdyż ustalenia te były dla strony korzystne, co nakazywało zastosowanie art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a.").
Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 122, art. 233 § 2 w związku z art. 120, art. 180 i art. 187 § 1 O.p. Stwierdził, że organy podatkowe przeprowadziły wnikliwe postępowanie celem zbadania stosowanej przez stronę technologii suszenia drewna i ilości zużytego w tym procesie paliwa. Wobec braku jednoznacznych twierdzeń i dowodów, organ trafnie zdecydował się na przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, którą posłużył się następnie przy dokonywaniu dalszych istotnych dla sprawy ustaleń. Sąd podkreślił, że skarżący, który był jedynym źródłem wiedzy na temat ilości, jakości suszonego drewna oraz czasu pracy urządzenia grzewczego i ilości zużywanego przez nie prądu czy oleju, nie był w stanie podać, nawet w przybliżeniu, jednoznacznych danych.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty kwestionujące poprawność oceny dotyczącej możliwości magazynowych strony i pominięcie jej wyjaśnień, wspartych zeznaniami świadka, że korzystał z dwóch zbiorników położonych w J. D. (poza [...] stalowymi zbiornikami i zbiornikiem w S. W.). Wyjaśnień skarżącego nie można było uznać za wiarygodne, bowiem ulegały one modyfikacji stosownie do ustaleń organów podatkowych. Początkowo skarżący twierdził, że korzystał z jednego zbiornika o pojemności [...] litrów (co potwierdzała również umowa dzierżawy nieruchomości), zaś gdy organ podatkowy stwierdził, że pewna ilość paliwa nie może być kwalifikowana jako przeznaczona na cele opałowe – skarżący zmienił swoje wyjaśnienia, zasłaniając się niepamięcią w tym zakresie. Sąd podkreślił przy tym, że ustalenia dotyczące możliwości magazynowych ewentualnie mogłyby zmienić jedynie rozliczenie w zakresie poszczególnych okresów (co nie jest pewne), natomiast nie wpłynęłoby na najistotniejszy w sprawie fakt zużycia paliwa na cele inne niż opałowe.
Za bezzasadny uznał Sąd pierwszej instancji zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania norm dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów (Dz. U. Nr 63, poz. 585, ze zm.; dalej powoływane jako "rozporządzenie MF z dnia 25 marca 2004 r."). Strona nie posiadała żadnych dokumentów pozwalających na stwierdzenie, że taki fakt w istocie miał miejsce.
Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro skarżący, jako dysponent tego paliwa, nie wskazał innego jego przeznaczenia, to organ podatkowy, kierując się treścią art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.; dalej powoływana jako "u.p.a."), zasadnie stwierdził, że winno ono podlegać opodatkowaniu jako zużyte niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.
II
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył R. B. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów procesowych, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego dla doradcy podatkowego – według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, to jest:
• art. 4 ust. 1, ust. 2 pkt 10 i ust. 4, art. 6, art. 10 ust. 2, art. 11, art. 13, art. 14, art. 18, art. 19, art. 64, art. 65 u.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie miał prawa do obniżonej stawki podatku akcyzowego na olej opałowy, bowiem zużył go niezgodnie z przeznaczeniem,
• § 5 ust. 1 pkt 5 oraz § 7 rozporządzenia MF z dnia 25 marca 2004 r. poprzez niezastosowanie tych przepisów dających skarżącemu uprawnienie do nieopodatkowania podatkiem akcyzowym dopuszczalnych ubytków oleju opałowego w związku z jego magazynowaniem i używaniem do celów grzewczych;
2) mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, to jest:
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związki z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej powoływana jako "p.u.s.a.") polegającego na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności decyzji organu podatkowego z prawem przez błędne przyjęcie, iż skarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p. polegających na nieprzeprowadzeniu wnioskowanych dowodów w postaci zeznań świadków pracowników firmy [...], podczas gdy dowody te mogą mieć znaczenie prawne, gdyż potwierdzić mogą oni udokumentowanie paragonami i oświadczeniami jednorazowej ilości zakupionego oleju opałowego w wielkości [..] litrów i [..] litrów, a zatem wyższych możliwości magazynowych skarżącego w Jaszkowej Dolnej niż ustalono w toku gromadzenia i oceny materiału dowodowego, a zatem i niewłaściwych wyliczeń przeprowadzonych przez organy podatkowe – co do możliwości magazynowych i technicznych – zużycia oleju opałowego do suszenia drewna w kontekście ilości i częstotliwości zakupu oleju opałowego. Ponadto błędne przyjęcie, że cel umowy dzierżawy nieruchomości i suszarni budzi wątpliwości i nie jest czytelny – przy czym w materiale dowodowym znajdują się dokumenty, z których jasno wynika cel i przeznaczenie dzierżawionych obiektów z suszarnią do suszenia drewna,
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. polegającego na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności decyzji organu podatkowego z prawem przez błędne przyjęcie, iż skarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p., polegających na niezgodnym ze stanem rzeczywistym uznaniu, że skarżący zmienił swoje oświadczenia w zależności od ustaleń organów podatkowych – podczas gdy już w dniu 2 stycznia 2008 r. podatnik wskazywał, że średnie zużycie oleju opałowego przez piec wynosiło około 30 litrów – a w późniejszym etapie swymi oświadczeniami nie podwyższał ilości średniego zużycia oleju opałowego przez piec grzewczy
• art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:
- sprzeczność uzasadnienia, gdzie raz Sąd stwierdza, iż wyjaśnienia podatnika nie sposób uznać za wiarygodne, a w innym miejscu Sąd wskazuje, że zasadnie organ podatkowy przyjął pierwotne zeznane przez stronę informacje o jej możliwościach magazynowych – przy czym sąd zupełnie pominął ustalenia dokonane przez organy podatkowe, że do Jaszkowej Dolnej odnotowano dwie dostawy oleju opałowego o jednorazowej ilości [..] litrów i [..] litrów, a organy podatkowe ustaliły, że możliwości magazynowe skarżącego w tej miejscowości wynoszą nieco ponad [..] litrów – jak również nieprawdziwe wskazanie przez sąd – niemające odzwierciedlenia w materiale dowodowym, że podatnik nie formułował wniosków dowodowych – gdzie w rzeczywistości takie wnioski były składane kilkukrotnie, a co istotniejsze część z nich nie była przeprowadzona przez organy podatkowe – mimo, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy,
- sprzeczność uzasadnienia, gdzie raz Sąd stwierdza, że usługi suszenia drewna wydają się nieuprawnione jakkolwiek dla strony korzystne, a w innym miejscu wskazuje, że ustalenia możliwości magazynowych ewentualnie mogłyby zmienić jedynie rozliczenie w zakresie poszczególnych okresów. Zatem Sąd raz wskazał, że podatnik nie suszył drewna, a w innym, że w przypadku suszenia i innych możliwości magazynowych podatek akcyzowy do zapłaty mógł powstać w innych miesiącach niż wskazane w skarżonych decyzjach.
W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną przedstawił argumenty, które – jego zdaniem – przemawiają za uwzględnieniem podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o oddalenie środka odwoławczego złożonego przez skarżącego, a także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i prawa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny najpierw rozważył zarzuty procesowe, bowiem gdyby trafne okazały się zarzuty dotyczące sprzeczności w uzasadnieniu wyroku lub błędnej akceptacji przez Sąd pierwszej instancji niekompletnego postępowania dowodowego i błędnych ustaleń stanu faktycznego, to rozpatrywanie zarzutów dotyczących wadliwego zastosowania prawa materialnego byłoby przedwczesne.
Podniesione przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzuty procesowe są nieusprawiedliwione.
Przede wszystkim, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji nie zawiera sprzeczności. Sąd ten wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustalenie organu, iż skarżący prowadził suszarnię drewna i zużywał olej opałowy na cele grzewcze budzi wątpliwości. Sąd podkreślił, że prowadząca do tego wniosku ocena materiału dowodowego przez organ naruszała zasadę swobodnej oceny dowodów zawartą w art. 191 O.p. Jednocześnie Sąd wskazał, że z uwagi na treść art. 134 § 2 p.p.s.a. i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, przyjmuje ustalenie organu, że suszarnia była prowadzona. Dalsze wywody Sądu opierają się na ustaleniu, iż suszarnia była prowadzona. W tej kwestii wywody Sądu pierwszej instancji nie naruszają art. 141 § 4 p.p.s.a.
Nie ma też żadnej sprzeczności w stanowisku Sądu pierwszej instancji, że organ trafnie oparł się na pierwotnym wyjaśnieniu strony co do możliwości magazynowych, nie uwzględnił zaś dalszych wyjaśnień strony, uznając je za niewiarygodne. Wskazać należy, że możliwości magazynowe strony znajdują potwierdzenie w umowie dzierżawy nieruchomości, zaś dalsze wyjaśnienia skarżącego, dotyczące posiadania innych jeszcze magazynów, nie zostały potwierdzone żadnymi dokumentami, zatem były gołosłowne. Nie jest przecież tak, że wszelkie wyjaśnienia strony, choćby były zmieniane w toku postępowania i mało prawdopodobne oraz nie poparte innymi wiarygodnymi dowodami, były dla organu wiążące. Zatem ta część uzasadnienia Sądu pierwszej instancji, która dotyczy akceptacji ustaleń organu dotyczących możliwości magazynowych strony, nie budzi zastrzeżeń i nie narusza prawa. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy więc uznać za nieusprawiedliwiony.
Nie są również zasadne pozostałe zarzuty procesowe dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. skutkujące wadliwym wykonaniem kontroli sądowej poprzez akceptację naruszeń przez organ zasad postępowania podatkowego (tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p.) i przepisów regulujących postępowanie dowodowe (tj. art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p.). Te naruszenia wnoszący skargę kasacyjną upatruje w nieprawidłowym ustaleniu, że podatnik zmieniał swoje oświadczenia co do ilości zużytego oleju.
Na wstępie wskazać należy, że art. 3 § 1 p.p.s.a. reguluje właściwość rzeczową wojewódzkich sądów administracyjnych, jako sądów pierwszej instancji, a właściwość ta w sprawie niniejszej jest oczywista i nie może być skutecznie kwestionowana, zatem powołanie wskazanego przepisu jako naruszonego nie jest trafne.
Oceniając dalej omawiany zarzut trzeba zauważyć, że okoliczność zmiany przez podatnika oświadczeń co do ilości zużytego oleju opałowego ma takie tylko znaczenie, że skoro zużycie to w suszarni nie było w żaden sposób ewidencjonowane ani dokumentowane, konieczne okazało się przeprowadzenie na podstawie art. 197 O.p. dowodu z opinii biegłego.
Skoro organ przyjął, że suszarnia była prowadzona, to trafnie skoncentrował się na ustaleniu w sposób zgodny z zasadami dowodzenia tylko dwóch okoliczności: ile oleju nabył podatnik na cele grzewcze oraz ile oleju mogło zużyć urządzenie grzewcze zainstalowane w suszarni, przy założeniu ciągłej pracy. Kwestia pierwsza wynika z faktur. Kwestia druga nie może wynikać wyłącznie z niczym niepopartych i w żaden sposób nie uzasadnionych twierdzeń strony co do zużycia paliwa przez piec. Wobec występujących wątpliwości, organ zasadnie i zgodnie z art. 197 § 1 O.p. powołał biegłego celem ustalenia, jaką ilość paliwa mógł zużyć piec biorąc pod uwagę uwarunkowania techniczne i wskazany przez podatnika zakres działalności. Nawet gdyby podatnik cały czas twierdził, że zużycie oleju było dwukrotnie większe niż to wyliczył biegły, to przy braku jakiegokolwiek uprawdopodobnienia tego twierdzenia i braku jakiejkolwiek wiedzy podatnika na temat funkcjonowania prowadzonej przez niego suszarni, takie twierdzenia nie mogłyby być podstawą ustaleń organu co do zużycia oleju.
Wskazać należy, że postępowanie dowodowe ma swój ściśle określony cel – ma ono prowadzić do wyjaśnienia sprawy. Przeprowadzać należy zatem te tylko dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Z art. 180 § 1 O.p. nie wynika, że organ ma obowiązek prowadzić wszelkie dowody na wszelkie okoliczności wskazane przez podatnika, ma natomiast badać wszelkimi sposobami to, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. Wyjaśnienie niniejszej sprawy podatkowej polegało na ustaleniu, czy zakupiony na cele opałowe olej został rzeczywiście zużyty na cele opałowe. Jak wskazano wyżej, ustalić należało w istocie tylko dwie kwestie, ile oleju zakupiono i ile oleju mogło zostać zużyte w piecu znajdującym się na dzierżawionej nieruchomości. Ilość i wielkość magazynów nie może przyczynić się do wyjaśnienia ilości zużytego paliwa. Zatem zaniechanie dowodzenia zeznaniami świadków okoliczności niemających wpływu na ustalenie zużycia paliwa nie stanowiło naruszenia ani wskazanych zasad postępowania podatkowego, ani przepisów regulujących postępowanie dowodowe.
W tym stanie rzeczy wszystkie zarzuty procesowe Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za nieuzasadnione, co prowadzi do wniosku, że trafne są zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, z zastrzeżeniem związania art. 134 § 2 p.p.s.a., ustalenia organu co do stanu faktycznego.
Nie są uzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego. Skoro organ niewadliwie ustalił, że część zakupionego oleju opałowego nie została zużyta na cele opałowe w suszarni prowadzonej przez podatnika, to zasadnie uznał, że ta część oleju nie została zużyta zgodnie z przeznaczeniem i co do tej części podatnik nie miał prawa do obniżonej stawki akcyzy. Zasadnie zatem organ zastosował art. 4 ust. 1, ust. 2 pkt 10 i ust. 4 oraz art. 10 ust. 2 i art. 64 u.p.a., a w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów u.p.a.
Nie są także usprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 6, art. 11, art. 13, art. 14, art. 18, art. 19, art. 64, art. 65 u.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. W tym miejscu zauważyć należy, że wnoszący skargę kasacyjną bez bliższego uzasadnienia wymienił, jako naruszone, wymienione przepisy u.p.a. Każdy z nich składa się z kilku jednostek redakcyjnych. Brak wskazania, która jednostka redakcyjna i w jaki sposób została naruszona, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu szczegółowe ustosunkowanie się do tak zredagowanego zarzutu. Mając na uwadze powyższe, zarzut naruszenia wymienionych przepisów u.p.a. uznać należy za nieusprawiedliwiony.
Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego tj. § 5 ust. 1 pkt 5 i § 7 rozporządzenia MF z dnia 25 marca 2004 r. przez ich niezastosowanie.
Wymieniony jako naruszony § 5 ust. 1 pkt 5 określa maksymalne normy ubytków olejów opałowych.
Wymieniony jako naruszony § 7 zawiera dwie jednostki redakcyjne, przy czym § 7 ust. 2 w sposób oczywisty nie dotyczy sprawy niniejszej. Natomiast § 7 ust. 1 stanowi, że wysokości dopuszczalnych ubytków określa naczelnik urzędu celnego na podstawie: 1) wysokości rzeczywistych ubytków w ostatnim okresie obrachunkowym, 2) lub badania rzeczywistych ubytków, 3) lub oceny zaawansowania technologicznego urządzeń przeznaczonych do produkcji magazynowania, przerobu, zużycia lub przewozu.
Z niezrozumienia powołanych przepisów rozporządzenia wywodzi się pogląd wnoszącego skargę kasacyjną że wysokość ubytków określona jest w rozporządzeniu i wystarczy wskazać, iż część oleju wyparowała, a część ta zostanie wyłączona z opodatkowania podatkiem akcyzowym. Z § 5 rozporządzenia wynika tylko górna granica dopuszczalnych ubytków, zaś zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia i art. 5 ust. 3 u.p.a., dopuszczalne ubytki określa naczelnik urzędu celnego biorąc pod uwagę specyfikę produkcji, magazynowania, przerobu, zużycia lub przewozu. Wysokość dopuszczalnych ubytków określona przez organ nie może przekroczyć norm określonych w rozporządzeniu. Skoro podatnik nie wykazał wysokości rzeczywistych ubytków w ostatnim okresie obrachunkowym, ani nie przeprowadził badania rzeczywistych ubytków, ani też nie wystąpił do naczelnika urzędu celnego o ocenę zaawansowania technologicznego urządzeń przeznaczonych do magazynowania, zużycia lub przewozu i nie posiada żadnych danych, które pozwoliłyby na takie ustalenia, ani też nie wnosił o ustalenie dopuszczalnych ubytków w zakupionym oleju opałowym, to postawiony zarzut nie jest usprawiedliwiony, bowiem brak było jakichkolwiek rzeczywistych danych i możliwości prawnych pozwalających na ustalenie wysokości dopuszczalnych ubytków. Samo tylko wskazanie, że część oleju opałowego wyparowała, bez żadnego bliższego wykazania przyczyn i wysokości ubytków nie mogło być wystarczające do ustalenia wysokości dopuszczalnych ubytków i uwzględnienia ich w rozliczeniu. Z tych względów omawiany zarzut kasacyjny uznać należy za nieusprawiedliwiony.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji.
O kosztach postępowania NSA orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. i biorąc pod uwagę sytuację materialną R. B., wykazaną w toku postępowania sądowego przy przyznawaniu mu prawa pomocy, odstąpił od zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI