VIII SA/Wa 482/24

VIII SA/Wa 482/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45 ust. 1-2, art. 73 ust. 1, art. 73 ust. 8 pkt 1 lit a, , art. 77 ust. 2 pkt 1, ust. 3
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant specjalista Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w R. na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z dnia 4 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w W. w celu ponownego rozpatrzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu zawartego w piśmie z dnia 4 czerwca 2024 r. znak [...]; 2) zasądza od Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. na rzecz skarżącej Fundacji "[...]" z siedzibą w R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w R. (dalej: "Fundacja", "wnioskodawca", "strona" lub "skarżąca") jest informacja Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. (dalej: "WUP" lub "Instytucja Pośrednicząca") z 4 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu w sprawie wniosku o dofinansowanie zgłoszonego przez skarżącą projektu o numerze [...], pt. "Kobiety na start! Aktywizacja zawodowa kobiet z regionu [...]", który został złożony do WUP w odpowiedzi na nabór nr [...] w ramach Działania 6.4 "Aktywizacja zawodowa biernych zawodowo kobiet", w ramach Funduszy Europejskich dla Mazowsza 2021-2027.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Skarżąca złożyła w dniu 11 sierpnia 2023 r. wniosek o dofinansowanie projektu o numerze [...], pt. "Kobiety na start! Aktywizacja zawodowa kobiet z regionu radomskiego" (dalej: "wniosek").
W wyniku przeprowadzonej oceny formalno-merytorycznej ww. wniosek uzyskał 81 punktów. Projekt nie spełnił kryterium formalnego nr 4 oraz otrzymał od jednego z oceniających poniżej 60% punktów za spełnienie kryterium merytorycznego nr 4. W związku z tym wniosek o dofinansowanie został odrzucony. Skarżąca została poinformowana przez Instytucję Pośredniczącą o wynikach przeprowadzonej oceny, w tym o przyczynach odrzucenia wniosku, pismem sygn. [...] z dnia 1 lutego 2024 r.
Wnioskodawca, nie zgadzając się z wynikami przeprowadzonej oceny wniosku, w dniu 16 lutego 2024 r. złożył protest od wydanego rozstrzygnięcia.
Pismem z 8 marca 2024 r. nr [...] Instytucja Pośrednicząca poinformowała Fundację o nieuwzględnieniu protestu.
Z kolei pismem z dnia 28 marca 2024r. (nr [...]) WUP dokonał korekty informacji o rozstrzygnięciu protestu, w ten sposób, że uwzględnił protest. Skorygował omyłkę pisarską, która wystąpiła w informacji o rozstrzygnięciu protestu, w zakresie punktacji dotyczącej kryterium merytorycznego nr 6 i polegała na przyznaniu 3 punktów zamiast 1 punktu. W wyniku przeprowadzonej korekty zmianie uległa ilość przyznanych punktów ogółem (było 87,5 pkt jest 85,5 pkt). Ponadto w wyniku rozpatrzenia protestu w części karty merytorycznej nr 4 – Spójność zadań przewidzianych do realizacji w ramach projektu oraz trafność doboru i opisu zadań, zwiększona została przyznana przez oceniającego nr 2 punktacja do 15 punktów, co stanowi 60% maksymalnej punktacji możliwej do uzyskani w ramach tego kryterium. WUP skierował wniosek do kolejnego etapu oceny merytorycznej tj. oceny kryteriów premiujących.
Następnie, pismem nr [...] z dnia 23 kwietnia 2024r. WUP poinformował, iż w związku z zakończoną procedura odwoławczą w ramach naboru nr [...], projekt o nr [...], pt. "Kobiety na start! Aktywizacja zawodowa kobiet z regionu radomskiego", spełnił kryteria wyboru projektów, jednakże z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach ww. naboru nie został on wybrany do dofinansowania. Poinformowano także, że wniosek otrzymał 85,5 pkt za kryteria merytoryczne i 4 pkt za kryteria premiujące, co łącznie dało 89,5 pkt. Strona została pouczona o prawie do wniesienia protestu, w zakresie kryteriów premiujących, stosownie do art. 63 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022r. o zasadach realizacji zadań finansowych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022r., poz. 1079; dalej: "ustawa wdrożeniowa")
Pismem z dnia 14 maja 2024r. strona wniosła protest, wskazując na liczne nieprawidłowości i błędy w przeprowadzonej ocenie złożonego wniosku o dofinansowanie, podważając prawidłowość przebiegu oceny. Fundacja wniosła o ponowną ocenę merytoryczną przedmiotowego wniosku.
WUP, pismem z dnia 4 czerwca 2024r. nr [...], poinformował o nieuwzględnieniu protestu. Instytucja pośrednicząca szczegółowo przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania i dokonaną ocenę wniosku o dofinansowanie. Podniosła, że w wyniku pierwotnej oceny wniosku o dofinansowanie, projekt nie spełniał minimum punktowego w ramach kryterium merytorycznego nr 4 Spójność zadań przewidzianych do realizacji w ramach projektu oraz trafność doboru i opisu zadań, dlatego nie dokonano oceny kryteriów premiujących. W wyniku rozstrzygnięcia protestu z dnia 8 marca 2024 r. liczba przyznanych punktów w ramach przedmiotowego kryterium została zwiększona, a tym samym kryterium merytoryczne nr 4 zostało spełnione. W związku z powyższym WUP pismem znak: [...] z dnia 28 marca 2024 r. dokonał korekty rozstrzygnięcia i uwzględnił protest. WUP poinformował Wnioskodawcę, że w wyniku przeprowadzonej procedury odwoławczej projekt osiągnął co najmniej 60% maksymalnej punktacji możliwej do uzyskania w ramach kryterium merytorycznego nr 4 i zostaje skierowany do dalszego etapu oceny, tj. do oceny kryteriów premiujących.
Dalej WUP podkreślił, że w ramach procedury odwoławczej nie dokonuje ponownej oceny wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z art. 68 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja weryfikuje prawidłowość oceny projektu w zakresach, o których mowa w art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5, tj. odnosi się do zarzutów podniesionych przez Wnioskodawcę. W związku z tym, wbrew temu co sugeruje Wnioskodawca, przyznanie punktów premiujących w trakcie przedmiotowej procedury nie było możliwe. Niezbędne w tym zakresie było skierowanie projektu do kolejnego etapu oceny dokonywanego przez Komisję Oceny Projektów, co też zgodnie z pismem z dnia 28.03.2024 r. zostało uczynione.
W dniu 23 kwietnia 2024 r. WUP pismem znak: [...] przekazał do Wnioskodawcy informację o wyniku kolejnego etapu oceny formalno - merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu [...], w ramach której Wnioskodawca otrzymał dodatkowe 4 punkty za spełnienie kryteriów premiujących, Jednocześnie w przedmiotowym piśmie poinformowano Wnioskodawcę, że jego projekt nie został rekomendowany do dofinansowania ze względu na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach naboru [...].
Dalej Instytucja Pośrednicząca odniosła się do zarzutów przedstawionych przez wnioskodawcę. Zauważyła, że WUP w informacji z 8 marca 2024 r. o rozstrzygnięciu w przedmiocie protestu dokonał omyłki pisarskiej i przywrócił w ramach kryterium merytorycznego nr 6. Doświadczenie Wnioskodawcy i Partnerów 3 punkty zamiast 1, co skutkowało błędnym przyznaniem Wnioskodawcy łącznie 12 punktów na 10 możliwych do uzyskania w ramach ww. kryterium oraz uzyskaniem ogólnej liczby punktów w wysokości 86,5 pkt. Ponadto nie skierowano projektu do dalszego etapu oceny, w związku z powyższym WUP w W. 28 marca 2024 r. dokonał korekty informacji o rozstrzygnięciu w przedmiocie protestu, w której dokonał korekty punktowej - w ramach kryterium merytorycznego nr 6 przyznano 1 dodatkowy punkt (Wnioskodawca otrzymał maksimum punktowe w ramach przedmiotowego kryterium) oraz skierowano wniosek o dofinansowanie projektu do dalszego etapu oceny tj. do oceny kryteriów premiujących.
WUP podniósł, że wnioskodawca słusznie zauważył, że w przedmiotowej korekcie informacji o rozstrzygnięciu w przedmiocie protestu dokonano omyłek pisarskich tj. wskazania błędnej daty pierwotnej informacji o rozstrzygnięciu protestu, podania błędnej liczby pierwotnie uzyskanych punktów (w korekcie wskazano omyłkowo ogólną liczbę uzyskanych punktów w wysokości 87,5 zamiast 86,5 punktów uzyskanych w informacji z dnia 08.03.2024 r.) oraz wpisania błędnej wartości punktów w tabeli podsumowującej w kryterium nr 4 w kolumnie III "Liczba punktów przyznanych przez oceniających". Zauważył, że przedmiotowe omyłki pisarskie nie miały wpływu na przeprowadzoną ocenę i liczbę uzyskanych w ramach tej oceny punktów, gdyż nadal nie uprawniały do przyznania dofinansowania. Wnioskodawca otrzymał prawidłową informację o ostatecznej liczbie uzyskanych punktów za kryteria merytoryczne (85,5 pkt) zarówno w korekcie informacji o rozstrzygnięciu w przedmiocie protestu z 28 marca 2024 r., jak również w informacji o wyniku oceny formalno-merytorycznej z 23 kwietnia W2024 r.
Dalek WUP podniósł, że wnioskodawca w złożonej skardze (proteście) uznał, że w wyniku licznych błędów stracił już na początku aż 6 punktów. Zauważył, że 2 punkty w ramach kryterium merytorycznego nr 6 nie powinny w ogóle zostać przyznane, w związku z czym dokonano korekty punktowej, a następnie dokonano oceny kryteriów premiujących w ramach której przyznano wnioskodawcy 4 dodatkowe punkty. Ostatecznie projekt nr [...] uzyskał po procedurze odwoławczej oraz dalszym etapie oceny 89,5 pkt, co daje 8,5 pkt więcej w stosunku do pierwotnej oceny wniosku - 81 pkt, zgodnie z informacją z 1 lutego 2024 r.
W podsumowaniu informacji o rozstrzygnięciu protestu WUP wskazał, iż pomimo spełnienia kryterium wyboru projektów oraz przywróceniu punktów w ramach kryteriów merytorycznych, projekt nr [...], pt. "Kobiety na start! Aktywizacja zawodowa kobiet z regionu radomskiego", z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach naboru, nie został wybrany do dofinansowania. Wyjaśniono także, iż kwota alokacji przeznaczonej na dany nabór została wyczerpana przez projekty, z których najniżej oceniony otrzymał łącznie 93,5 punktów. Każdy projekt, który otrzymała niższą punktację niż wskazany powyżej pułap nie był kierowany do dofinansowania, a tym również każdy projekt, który uzyskał poniżej 93,5 punktów w wyniku procedury odwoławczej. W takim przypadku protesty nie zostały uwzględnione, co miało miejsce w przypadku projektu nr [...]. Jednocześnie WUP podtrzymał rozstrzygnięcia w stosunku do kryteriów merytorycznych z dnia 8 marca 2024r. Ponadto wskazał, iż niniejszym pismem koryguje omyłki pisarskie, które wystąpiły w procesie oceny, jednak uznaje, że nie miały one wpływu na sam wynik oceny.
Pismem z 25 czerwca 2023 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazaną powyżej informację WUP z 4 czerwca 2024 r. Autor skargi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, albowiem:
1. Negatywna ocena wniosku jest niezgodna z regulaminem konkursu oraz błędna merytorycznie, gdyż :
- Błąd merytoryczny oceny polega na tym, że odniesienie między punktami wskazanymi we wniosku są mało uprecyzyjnienie ocenione w ocenianym wniosku o dofinansowanie;
- Odrzucenie wniosku jest niezgodne z regulaminem, który dopuszcza odrzucenie wniosku jedynie ze względu na istotne braki formalne. Rzekomy błąd będący podstawą negatywnej oceny nie ma takiego charakteru.
2. Odrzucenie wniosku jest też niezgodne z regulaminu konkursu.
3. Ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Skarżąca wniosła o uchylenie oceny jako wadliwej i przekazanie wniosku do ponownej oceny merytoryczno-technicznej.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz szczegółowe uzasadnienie do przedstawionej przez WUM oceny kryteriów merytorycznych tj. 1. Zgodność projektu z celem szczegółowym określonym w FEM 2021-2027; 2. Adekwatność i opis wskaźników; 3. Spójność działań przewidzianych do realizacji w ramach projektu oraz trafność doboru i opisu zdarzeń.
W dalszej części uzasadnienia skargi strona wskazał na liczne błędy i pomyłki popełnione przez WUP, szczegółowo je opisując.
W odpowiedzi na skargę Instytucja Pośrednicząca wniosła o jej
oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi wskazała m.in., że w przypadku przedmiotowego projektu liczba przyznanych punktów po procedurze odwoławczej nie przekroczyła 93,5 punktów. Projekt został rozpatrzony negatywnie ze względu na wyczerpanie alokacji na dany nabór. WUP zauważyła, że na liście rankingowej znajduje się 7 wniosków o punktacji wyższej niż przyznana skarżącej, na które również zabrakło alokacji.
Instytucja Pośrednicząca, przychyliła się do zarzutów skarżącej w kwestiach rozpatrzenie protestu w zakresie zarzutów dotyczących: 1) źródeł danych do pomiaru wskaźnika "Liczba osób znajdujących się w lepszej sytuacji na rynku pracy po opuszczeniu programu" oraz wymagań w stosunku do wypełnienia pola we wniosku o dofinansowanie dotyczącego sposobu pomiaru wskaźników, w przypadku wskaźników z wartością docelową 0 - WUP przychylił się w tym zakresie do wyjaśnień skarżącej i stwierdził, że korekta łącznie 2 - punktowa w zakresie tych zarzutów była niezasadna; 2) braku wskazania terminów realizacji dla różnych działań w ramach zadań – WUP wskazał, że wnioskodawca zgodnie z przepisami określił zadania projektu, dzieląc je następnie na etapy. W ramach zadań została określona kolejność poszczególnych działań i przewidywane ramy czasowe. Zadania zapisane w harmonogramie są konkretne, realistyczne i mierzalne. W związku z powyższym WUP uznał, że 1 - punktowa korekta punktowa w tym zakresie była niezasadna.
Instytucja Pośrednicząca zauważyła, iż przychyliła się do stanowiska skarżącej w trzech przypadkach poprzez zwiększenie ogólnej punktacji o 3 punkty. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę, że łączna wartość uzyskanych punktów (89,5 + 3 = 92,5 punktu) nie przekracza 93,5 punktu, a więc liczby punktów, którą uzyskał ostatni na liście rankingowej wniosek rekomendowany do dofinansowania, przedmiotowa korekta nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
WUP podkreślił, że organ prowadził procedurę oceny wniosku o dofinansowanie złożonego przez wnioskodawcą oraz procedurę odwoławczą zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie naboru. Wnioskodawca otrzymywał pełną informację o wynikach prowadzonego postępowania. Na żadnym etapie nie zostało wnioskodawcy uniemożliwione korzystanie ze środków odwoławczych. Jednocześnie zauważył, iż w trakcie procedury zostały popełnione omyłki i drobne błędy rachunkowe, jednakże nie miały one żadnego wpływu na ostateczny wynik prowadzonych procedur. Błędne rozstrzygnięcie protestu zostało przez organ skorygowane, a analizowany wniosek o dofinansowanie został przekazany do dalszego etapu oceny. Mając na uwadze opisane powyżej okoliczności faktyczne i prawne, zdaniem WUP, brak jest przestanek świadczących o tym, aby zaskarżone rozstrzygnięcie protestu było obarczone wadami wynikającymi z naruszenia przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022r. poz. 1079) w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Stosownie do art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 77 ust. 2 ustawy wdrożeniowej
w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania albo kategorii regiony, jeżeli w ramach działania kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów jest podzielona na kategorie regionów:
1) właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 73;
2) sąd, uwzględniając skargę, wyłącznie stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, nie przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza reguł dotyczących trybów wyłaniania projektów do dofinansowania zawartych we wskazanej ustawie z dnia 28 kwietnia 2022 r. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny.
Na wstępie należy zauważyć, iż w art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto reguły dotyczące przeprowadzenia postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania. Wymienione w nim zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równego traktowania wnioskodawców dotyczą każdego etapu konkursu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest
z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2017 r. sygn. akt: II GSK 3252/17). Naruszenie którejkolwiek z ww. zasad może skutkować uznaniem oceny projektu za niezgodną z prawem.
Przeprowadzona procedura naboru oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają zasad określonych w art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, jeżeli dokonana ocena nie jest dowolna, mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, zawiera wyczerpujące uzasadnienie, odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje
w zgodzie z dokumentacją i ustalonymi kryteriami wyboru, a także w sposób jasny, niebudzący wątpliwości, prezentuje przesłanki wyboru projektów.
Jednocześnie należy wskazać, że treść przepisu art. 45 stanowi kontynuację zakresu normatywnego przyjętego na gruncie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818). Dzięki takiemu podejściu ustawodawcy zachowuje aktualność orzecznictwo i wykładnia sądów administracyjnych przyjęta w ramach kontroli legalności działań właściwych instytucji w poprzedniej perspektywie finansowej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się bowiem, że powyższe zasady mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie
w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzonej z traktatowej zasady równości (por. np. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r. II GSK 1549/17). Owo minimum gwarancji procesowych odnosi się zarówno do kwestii walidacyjnych, tj. określonych przez instytucję zarządzającą wymogów kwalifikowania projektów, jak i do oceny projektu, na każdym etapie procedury konkursowej. Innymi słowy, m.in. wybór projektu do dofinansowania powinien być dokonany w sposób przejrzysty, bezstronny oraz rzetelny (por. np. wyrok NSA z 9 czerwca 2021 r. I GSK 421/21), co obejmuje również uzasadnienie ustalenia o wyczerpaniu środków (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r. II GSK 3172/17).
W kontrolowanej sprawie wydane przez Instytucję Pośredniczącą rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu protestu w sprawie wniosku o dofinansowanie zgłoszonego przez skarżącą projektu o numerze [...], pt. "Kobiety na start! Aktywizacja zawodowa kobiet z regionu [...]", który został złożony do WUP w odpowiedzi na nabór nr [...] w ramach Działania 6.4 "Aktywizacja zawodowa biernych zawodowo kobiet", w ramach Funduszy Europejskich dla Mazowsza 2021-2027, było wynikiem wyczerpania alokacji UE dla wskazanego działania. Stosownie do przepisu art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, przez wyczerpanie kwoty, o której mowa w ust. 2, należy rozumieć sytuację, w której środki przeznaczone na cel, o którym mowa w ust. 2, zostały rozdysponowane na projekty objęte dofinansowaniem w rozumieniu art. 61 ust. 1 oraz wybrane do dofinansowania w rozumieniu art. 43 w związku z art. 56 ust. 3, z zastrzeżeniem art. 61 ust. 3 i 4.
Należy zauważyć, mając na uwadze zasadę przejrzystości oraz rzetelności wyboru projektów, że właściwa instytucja podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej jest zobowiązana wykazać
i udokumentować, że środki na dofinansowanie projektu w ramach działania zostały w sposób wiążący rozdysponowane (kryterium stanowią zawarte umowy
o dofinansowanie). Wyczerpanie alokacji środków musi zostać stwierdzone w sposób bezsporny w postępowaniu konkursowym, gdyż determinuje ono sposób załatwienia sprawy na etapie postępowania administracyjnego, a co więcej - uniemożliwia ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w ramach kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, w przypadku dostrzeżenia istotnych wad procedury konkursowej, które skutkują uwzględnieniem skargi (art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej).
W sprawie istota problemu sprowadza się zatem do ustalenia, czy wyczerpaniu uległa kwota przyznanej alokacji przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania 6.4 "Aktywizacja zawodowa biernych zawodowo kobiet", w ramach Funduszy Europejskich dla Mazowsza 2021-2027. Tymczasem, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2024r. (I GSK 468/24) przez wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów (środków alokacji) dla danego działania należy rozumieć zawarcie umów o dofinansowanie projektu albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu, opiewające na całą kwotę przeznaczoną na realizację danego działania oraz wybranie do dofinansowania i zatwierdzenie przez komisję projektów spełniające warunki do dofinansowania (przed podpisaniem umów lub wydaniem decyzji), opiewające na całą kwotę przeznaczona na realizacje określonego działania, o ile względem zgłoszonych projektów nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4, uniemożliwiające zawarcie stosownych umów lub wydanie decyzji. Takimi przesłankami mogą być m.in. nie dokonanie przez wnioskodawcę wymaganych czynności; wykluczenie wnioskodawcy z możliwości otrzymania dofinansowania; rezygnacja wnioskodawcy z dofinansowania; unieważnienie postępowania w zakresie wyboru projektów czy też obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym
Dokonana przez Sąd analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że Instytucja Pośrednicząca ograniczyła się jedynie do wskazania, że "pomimo spełnienia kryteriów wyboru projektu oraz przywróceniu punktów w ramach kryteriów merytorycznych, z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach naboru, nie został wybrany do dofinansowania". Powyższe prowadziło do stwierdzenia, że "kwota alokacji przeznaczonej na dany nabór została wyczerpana przez projekty, z których najniżej oceniany otrzymał łącznie 93,5 punktów".
W ocenie Sądu, w informacji z 4 czerwca 2024r. WUPO nie wskazał w ogóle jaka kwota była przeznaczona na dofinansowanie, konkretnej daty, w której nastąpiło wyczerpanie środków przeznaczonych na dofinansowanie, jak i nie wyjaśnia z iloma podmiotami z wybranych projektów doszło do zawarcia wiążącej umowy o dofinansowanie projektu. Powyższe nie pozwala na stwierdzenie, że w ramach konkursu, w którym aplikowała strona, środki na dofinansowanie zostały wyczerpane w części umożliwiającej dofinansowanie także jej projektu. Uchybia to, podstawowym dla analizowanej procedury konkursowej, zasadom przejrzystości i rzetelności w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa również, że także na etapie prowadzonego postępowania sądowego WUP nie przedstawił Sądowi jakiejkolwiek informacji, z której wynikałoby jaka jest wartość podpisanych umów o dofinansowanie dla wszystkich projektów, i czy rzeczywiście wyczerpuje ona kwotę przyznanej alokacji dla działania 6.4 "Aktywizacja zawodowa biernych zawodowo kobiet", w ramach Funduszy Europejskich dla Mazowsza 2021-2027.
Powyższe uchybienia obligują Sąd do wydania orzeczenia przewidzianego w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, wobec nieprzedstawienia wiarygodnych danych, szczegółowo udokumentowanych na podstawie których możliwe byłoby ustalenie rozdysponowania środków na dofinansowanie projektu. Reasumując, rozpoznając ponownie sprawę Instytucja Pośrednicząca uwzględni wyżej wyrażoną ocenę prawną i w zależności od poczynionych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie szczegółowo je uzasadniając i dokumentując.
Mając na względzie powyższe, w punkcie 1) wyroku, Sąd orzekł stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2) wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 1 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.