Orzeczenie · 2025-09-09

I GSK 823/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-09-09

NSArolnictwoWysokansa

pomoc finansowagrupa producentówowoce i warzywainwestycjeplatformy sadowniczenieprawdziwa fakturakontrola ex-postwznowienie postępowaniaARiMRrolnictwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania części pomocy finansowej na pokrycie kosztów inwestycji w platformy sadownicze dla Grupy Producentów Owoców i Warzyw S. Sp. z o.o. Grupa złożyła wniosek o pomoc, przedstawiając fakturę VAT z 30 grudnia 2014 r. dokumentującą zakup 5 platform marki H. za kwotę 1 000 000 zł netto. Po kontrolach, w tym kontroli ex-post, ustalono, że faktura ta była nieprawdziwa, ponieważ faktycznie zakupiono platformy marki B. o innych numerach seryjnych. Organ administracji, po wznowieniu postępowania, uchylił pierwotną decyzję przyznającą pomoc i odmówił przyznania części środków (750 000 zł) oraz nałożył karę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając zasadność wznowienia postępowania i decyzji organu. Naczelny Sąd Administracyjny również oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że istniały nowe okoliczności faktyczne (nieznane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji) uzasadniające wznowienie postępowania. Sąd uznał, że spółka posłużyła się dokumentami potwierdzającymi nieprawdę co do przedmiotu transakcji i jej wartości, co skutkowało przyznaniem pomocy w nadmiernej wysokości. NSA odrzucił zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zarzut nieważności postępowania z powodu braku zawiadomienia strony zgodnie z art. 10 K.p.a., wskazując na brak wykazania istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego (w tym art. 61 rozporządzenia UE) były nieuzasadnione lub wadliwie sformułowane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy finansowej w rolnictwie, znaczenie kontroli dokumentów, zasady wznowienia postępowania administracyjnego oraz konsekwencje posługiwania się nieprawdziwymi dowodami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących grup producentów owoców i warzyw oraz pomocy finansowej z funduszy UE.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przedstawienie przez wnioskodawcę nieprawdziwej faktury VAT, dokumentującej zakup maszyn, stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy finansowej i nałożenia kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedstawienie nieprawdziwej faktury VAT, która wprowadziła organ w błąd co do przedmiotu i wartości transakcji, stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy finansowej w nadmiernej wysokości oraz zastosowania sankcji przewidzianych w przepisach UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka świadomie posłużyła się dokumentami potwierdzającymi nieprawdę co do przedmiotu i wartości transakcji zakupu platform sadowniczych, co skutkowało przyznaniem pomocy w nadmiernej wysokości. Faktura VAT dokumentowała zakup platform marki H., podczas gdy faktycznie zakupiono platformy marki B., co zostało ujawnione w trakcie kontroli po wydaniu pierwotnej decyzji. Te nowe okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji, ale nieznane organowi, uzasadniały wznowienie postępowania i odmowę przyznania części pomocy.

Czy istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sytuacji ujawnienia, że faktura VAT przedstawiona do wniosku o pomoc finansową była nieprawdziwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ujawnienie, że faktura VAT dokumentowała zakup innych maszyn niż faktycznie nabyte, stanowiło istotną nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznaną organowi, co uzasadniało wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że fakt zakupu innych platform sadowniczych niż wskazane w fakturze VAT, ujawniony w trakcie kontroli po wydaniu pierwotnej decyzji, był nową okolicznością faktyczną istotną dla sprawy. Okoliczność ta istniała w dniu wydania decyzji, ale nie była znana organowi, co spełniało przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Czy naruszenie art. 10 K.p.a. (brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu) stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli strona nie wykazała istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 10 K.p.a. nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, jeśli strona nie wykaże, że uchybienie to uniemożliwiło jej przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarżąca spółka nie wykazała, w jaki sposób naruszenie art. 10 K.p.a. uniemożliwiło jej podjęcie konkretnych czynności procesowych ani jaki miało wpływ na wynik sprawy. Brak takiego wykazania skutkował nieuwzględnieniem tego zarzutu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR odmawiającą przyznania części pomocy finansowej.

Przepisy (10)

Główne

rozp. KE 2017/891 art. 61 § ust. 3

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) nr 2017/891

Zastosowanie kary w wysokości 750 000,00 zł z uwagi na przekroczenie przez wnioskowaną kwotę pomocy kwoty należnej o więcej niż 3%.

Pomocnicze

u.o.r.o.w. art. 9 § 1 pkt 3 lit. a i b

Ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu

u.o.r.o.w. art. 1a

Ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia się nowych istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

P.p.s.a. art. 134 § § 1