I GSK 823/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-09
NSArolnictwoWysokansa
pomoc finansowagrupa producentówowoce i warzywainwestycjeplatformy sadowniczenieprawdziwa fakturakontrola ex-postwznowienie postępowaniaARiMRrolnictwo

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki produkującej owoce i warzywa, uznając zasadność odmowy przyznania części pomocy finansowej z powodu przedstawienia nieprawdziwej faktury za zakup maszyn.

Spółka S. Sp. z o.o. ubiegała się o pomoc finansową na zakup platform sadowniczych. Po kontrolach okazało się, że faktura VAT dokumentowała zakup innych maszyn niż te faktycznie nabyte, co stanowiło nieprawidłowość. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję organu odmawiającą części pomocy. Skarga kasacyjna spółki została oddalona przez NSA, który uznał, że istniały podstawy do wznowienia postępowania i prawidłowo zastosowano przepisy dotyczące odmowy przyznania pomocy oraz nałożenia kary.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania części pomocy finansowej na pokrycie kosztów inwestycji w platformy sadownicze dla Grupy Producentów Owoców i Warzyw S. Sp. z o.o. Grupa złożyła wniosek o pomoc, przedstawiając fakturę VAT z 30 grudnia 2014 r. dokumentującą zakup 5 platform marki H. za kwotę 1 000 000 zł netto. Po kontrolach, w tym kontroli ex-post, ustalono, że faktura ta była nieprawdziwa, ponieważ faktycznie zakupiono platformy marki B. o innych numerach seryjnych. Organ administracji, po wznowieniu postępowania, uchylił pierwotną decyzję przyznającą pomoc i odmówił przyznania części środków (750 000 zł) oraz nałożył karę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając zasadność wznowienia postępowania i decyzji organu. Naczelny Sąd Administracyjny również oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że istniały nowe okoliczności faktyczne (nieznane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji) uzasadniające wznowienie postępowania. Sąd uznał, że spółka posłużyła się dokumentami potwierdzającymi nieprawdę co do przedmiotu transakcji i jej wartości, co skutkowało przyznaniem pomocy w nadmiernej wysokości. NSA odrzucił zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zarzut nieważności postępowania z powodu braku zawiadomienia strony zgodnie z art. 10 K.p.a., wskazując na brak wykazania istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego (w tym art. 61 rozporządzenia UE) były nieuzasadnione lub wadliwie sformułowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przedstawienie nieprawdziwej faktury VAT, która wprowadziła organ w błąd co do przedmiotu i wartości transakcji, stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy finansowej w nadmiernej wysokości oraz zastosowania sankcji przewidzianych w przepisach UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka świadomie posłużyła się dokumentami potwierdzającymi nieprawdę co do przedmiotu i wartości transakcji zakupu platform sadowniczych, co skutkowało przyznaniem pomocy w nadmiernej wysokości. Faktura VAT dokumentowała zakup platform marki H., podczas gdy faktycznie zakupiono platformy marki B., co zostało ujawnione w trakcie kontroli po wydaniu pierwotnej decyzji. Te nowe okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji, ale nieznane organowi, uzasadniały wznowienie postępowania i odmowę przyznania części pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

rozp. KE 2017/891 art. 61 § ust. 3

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) nr 2017/891

Zastosowanie kary w wysokości 750 000,00 zł z uwagi na przekroczenie przez wnioskowaną kwotę pomocy kwoty należnej o więcej niż 3%.

Pomocnicze

u.o.r.o.w. art. 9 § 1 pkt 3 lit. a i b

Ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu

u.o.r.o.w. art. 1a

Ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia się nowych istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie nieprawdziwości faktury VAT stanowiło nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania. Posłużenie się nieprawdziwymi dokumentami uzasadnia odmowę przyznania pomocy finansowej i nałożenie kary. Brak wykazania przez stronę istotnego wpływu naruszenia art. 10 K.p.a. na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieważności postępowania z powodu naruszenia art. 10 K.p.a. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zarzut naruszenia art. 61 rozporządzenia KE nr 2017/891. Zarzut naruszenia art. 9 ust 1 pkt 3 lit. a i b oraz art. 1a ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw.

Godne uwagi sformułowania

Przedstawienie organowi w ramach wniosku (...) faktury VAT nr [...] na kwotę 1 000 000,00 zł netto oraz innych dokumentów wskazujących na fakt zakupu platform sadowniczych marki H., choć w rzeczywistości przedmiotem transakcji były platformy sadownicze marki B., spowodowało, że przyznano Grupie pomoc finansową w nadmiernej wysokości. Na skutek działań Grupy doszło do nieprawidłowości polegającej na posługiwaniu się przez Grupę dokumentami, które potwierdzały nieprawdę co do przedmiotu transakcji oraz co do jego wartości. Ujawnione w trakcie postkontroli z 2019 r. okoliczności wskazują, że do końca II półrocza 3 roku realizacji PDU (do końca 2014 r.) Skarżąca nie nabyła maszyn, które znajdują się w jej posiadaniu, a mianowicie maszyn, co do których wystawiono noty korygujące z 2019 r.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący sprawozdawca

Michał Kowalski

członek

Grzegorz Dudar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy finansowej w rolnictwie, znaczenie kontroli dokumentów, zasady wznowienia postępowania administracyjnego oraz konsekwencje posługiwania się nieprawdziwymi dowodami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących grup producentów owoców i warzyw oraz pomocy finansowej z funduszy UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne dokumentowanie transakcji i jakie mogą być konsekwencje posługiwania się nieprawdziwymi dowodami, nawet w kontekście unijnych dotacji. Pokazuje też mechanizmy kontroli i wznowienia postępowania administracyjnego.

Nieprawdziwa faktura za maszyny rolnicze kosztowała firmę 750 tys. zł. NSA potwierdza zasadność odmowy dotacji.

Dane finansowe

WPS: 750 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 823/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Dudar
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2174/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-30
I GZ 272/21 - Postanowienie NSA z 2021-09-15
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2174/20 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 września 2020 r. nr 20/2020 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. Sp. z o.o. w S. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 listopada 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2174/20 oddalił skargę Grupy Producentów Owoców i Warzyw S. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 30 września 2020 r. nr 20/2020 w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
Marszałek Województwa Łódzkiego decyzją z 15 listopada 2011 r. dokonał wstępnego uznania Grupy Producentów Owoców i Warzyw S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: skarżącej lub Grupy) - w grupie produktów "warzywa" i "owoce" i zatwierdził plan dochodzenia do uznania (dalej: "PDU") za organizację producentów owoców i warzyw realizowany w latach 2012-2016 oraz wpisał Grupę do rejestru grup producentów prowadzonego przez Marszałka Województwa Łódzkiego.
W dniu 30 marca 2015 r. Grupa złożyła "Wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 lipca 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. (dalej "wniosek za II półrocze 3 roku PDU"). Grupa ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej (dalej: "pomoc AD") w wysokości 70 165,83 zł, oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (dalej: "pomoc IN") w wysokości 1 508 745,00 zł.
Grupa zadeklarowała m.in. zrealizowanie inwestycji polegającej na zakupie 5 szt. platform samojezdnych do zbiorów owoców marki H., rok produkcji 2014, numery seryjne: [...]. Łączna wnioskowana kwota pomocy wyniosła 1 578 910,83 zł (w części dotyczącej platform sadowniczych kwota pomocy wyniosła 750 000,00 zł).
W dniach od 19 do 25 sierpnia 2015 r. przeprowadzona została kontrola w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej Grupy.
Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z 2 września 2015 r. przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 70 165,83 zł za II półrocze 3 roku realizacji PDU, z czego pomoc ze środków UE wynosi 52 624,37 zł, oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 1 508 745,00 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi 1 005 830,00 zł.
W dniu 18 czerwca 2019 r. do organu wpłynął protokół z kontroli ex-post w Grupie przeprowadzanej przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Łodzi (dalej: "WIJHARS") w dniach od 15 października 2018 r. do 26 kwietnia 2019 r. w zakresie "Pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw".
W dniach od 30 lipca 2019 r. do 19 sierpnia 2019 r. przeprowadzona została kontrola przez inspektorów terenowych ARiMR w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej Grupy oraz w miejscach przechowywania platform sadowniczych..
Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z 3 września 2019 r. wznowił postępowanie administracyjnego z urzędu zakończone decyzją z 2 września 2015 r. Podstawą wznowienia postępowania były istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a mianowicie okoliczność nieposiadania przez spółkę platform sadowniczych marki H. ujawniona w toku kontroli przeprowadzanej w dniach od 30 lipca 2019 r. do 19 sierpnia 2019 r. w Grupie.
Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z 27 stycznia 2020 r. uchylił w całości decyzję z 2 września 2015 r. oraz przyznał pomoc AD w wysokości 70 165,83 zł, pomoc IN w wysokości 758 745,00 zł oraz odmówił przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 750 000,00 zł.
Na skutek rozpoznania odwołania Grupy Prezes ARiMR decyzją z 25 maja 2020 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W dniu 4 czerwca 2020 r. do organu wpłynął Aneks nr 1 do Protokołu kontroli ex-post planowej przeprowadzonej przez WIJHARS.
Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z 17 lipca 2020 r. uchylił w całości decyzję z 2 września 2015 r. i orzekł o przyznaniu pomocy finansowej w wysokości 828 910,83 zł, za II półrocze 3 roku realizacji PDU, w tym: pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 70 165,83 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi: 52 624,37 zł, pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 758 745,00 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi: 505 830,00 zł oraz odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 750 000,00 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi: 500 000,00 zł, a także o wymierzeniu kary 750 000,00 zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia.
Na skutek złożonego odwołania Prezes ARiMR decyzją z 30 września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w złożonym 30 marca 2015 r. wniosku za II półrocze 3 roku PDU Grupa zadeklarowała m.in. zrealizowanie inwestycji polegającej na zakupie 5 szt. platform samojezdnych do zbiorów owoców H., na dowód czego przedstawiła fakturę VAT nr [...] z 30 grudnia 2014 r. za zakup 5 szt. platforma samojezdna sadownicza H., rok prod. 2014, fabrycznie nowe, Nr seryjny: [...] na kwotę netto 1 000 000,00 zł oraz protokół zdawczo-odbiorczy z 30 grudnia 2014 r., w którym również zawarto informację, że "przedmiot przekazania: Platformy sadownicze H. 5 szt., Producent: B., Model: H., Nr seryjny: [...]. Inwestycja została zakupiona od Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego V. M.B. Z.B. Spółka Jawna.
Organ podkreślił, że wyniki kontroli potwierdziły, iż przedstawione w głównym postępowaniu przez Skarżącą dowody, tj. faktura VAT nr [...] z 30 grudnia 2014 r. oraz protokół zdawczo-odbiorczy z 30 grudnia 2014 r., a także okazane w 2015 r. przez Grupę platformy rzeczoznawcy w trakcie oględzin oraz inspektorom terenowym w trakcie kontroli na miejscu, wprowadziły organ w błąd co do rzeczywistego przedmiotu oraz co do rzeczywistej wartości transakcji udokumentowanej ww. fakturą VAT nr [...] z 30 grudnia 2014 r. Powyższe okoliczności miały znaczny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Faktura z 30 grudnia 2014 r. stanowiąca podstawę do przyznania płatności na podstawie decyzji nr 9005/6750/19/15 z 2 września 2014 r. okazała się poświadczać nieprawdę co do przedmiotu transakcji. Skarżąca składając pismo z 27 sierpnia 2019 r. przyznała, że dokonała korekty z 28 czerwca 2019 r. do faktury z 30 grudnia 2014 r. od firmy pośredniczącej V. Faktura dotyczyła zakupu platform samojezdnych typu H., zaś korekta dotyczy zakupu platform samojezdnych B. Przyczyną korekty była zmiana platform. Spółka S. w chwili obecnej jest w posiadaniu platform samojezdnych B.
W trakcie kontroli przedstawiono dwie noty korygujące:
- Nota korygująca nr 2/2019 wystawiona 28 czerwca 2019 r. do faktury VAT nr [...] z 30 grudnia 2014 r., treść korygowana: samojezdna platforma sadownicza H., rok produkcji 2014, numery seryjne: [...], treść prawidłowa: samojezdna platforma sadownicza B., rok produkcji 2014, numery seryjne: [...].
- Nota korygująca nr 1/2019 wystawiona w dniu 20.02.2019 r. do faktury VAT nr [...] z dnia 30.06.2016 r., treść korygowana: samojezdna platforma sadownicza H., rok produkcji 2016, numery seryjne: [...], treść prawidłowa: samojezdna platforma sadownicza B., rok produkcji 2016, numery seryjne: [...]. Skarżąca, jak sama twierdzi, wnioskując o dotację na platformy samojezdne typu H. nie była świadoma o zakupie przez firmę pośrednicząca V. innych platform samojezdnych.
Nadto inspektorzy WIJHARS na str. 11 i 12 Aneksu nr 1 do protokołu kontroli ex-post planowej nr 38/2018 wskazali, że przedmiotem realizacji inwestycji w II półroczu 2014 r. nie były platformy marki H. W związku z brakiem zgodności co do marki i numerów identyfikacyjnych 5 szt. platform sadowniczych znajdujących się w Grupie, a danymi podanymi do agencji płatniczej w załączniku nr 4 (formularz W-l.4/20), w załączniku nr 12 (formularz W-l.12/20) do Wniosku (...) WIJHARS w Łodzi pismem z dnia 11 grudnia 2019 r. poprosił Grupę o zajęcie stanowiska w sprawie ustaleń realizacji inwestycji numer 18 w II półroczu 2014 r. W odpowiedzi Grupa przekazała informację e-mailową, że stan faktyczny inwestycji nr 18 jest tożsamy z ustaleniami w Protokole kontroli ARiMR." W podsumowaniu WIJHARS uznał, że faktura VAT [...] z dnia 30 grudnia 2014 r. jest dokumentem nieprawdziwym. D. E.P. Z. [...] N. nie dokonywała sprzedaży 5 szt. platform sadowniczych marki H. o numerach [...] WIJHARS realizując kontrolę krzyżową o numerze [...] ustalił, że firma D. nie prowadzi sprzedaży sadowniczych platform samojezdnych H. (...) w Grupie znajduje się 5 szt. samojezdnych platform sadowniczych marki B. o numerach [...]."
Prezes ARiMR powołał się także na ustalenia WIJHARS, że przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe V. M.B., Z. B. Spółka jawna zakupiło za fakturą VAT [...] z 29 grudnia 2014 r. 5 szt. samojezdnych platform sadowniczych B., model BIG 2000 4M za kwotę 922 500 zł brutto, następnie sprzedało 30 grudnia 2014 r. 5 szt. platform sadowniczych samojezdnych H. rok produkcji 2014 fabrycznie nowe za fakturą VAT nr [...] za kwotę 1 230 000 zł brutto. Z uwagi na ustalenia kontroli krzyżowych stwierdzono, że pomoc na inwestycję (pomoc ze środków UE) objęta decyzją z 2 września 2015 r. jest kwotą nienależną Grupie w części dotyczącej płatności za realizację II etapu inwestycji nr 18. Faktura VAT nr [...] opiewająca na kwotę 1 000 000 zł netto (1 230 000 zł brutto) jest dokumentem handlowym zawierającym nieprawdziwe dane. Powyższe okoliczności i dowody nie były znane organowi w dniu wydania decyzji z 2 września 2015 r., i są istotne dla sprawy. Gdyby organowi w toku postępowania głównego były znane nowe faktyczne okoliczności i dowody, to w sprawie wniosku za II półrocze 3 roku PDU mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Na skutek działań Grupy doszło do nieprawidłowości polegającej na posługiwaniu się przez Grupę dokumentami, które potwierdzały nieprawdę co do przedmiotu transakcji oraz co do jego wartości. Przedstawienie organowi I instancji w ramach wniosku za II półrocze 3 roku PDU złożonego w dniu 30 marca 2015 r. faktury VAT nr [...] na kwotę 1 000 000,00 zł netto oraz innych dokumentów wskazujących na fakt zakupu platform sadowniczych marki H., choć w rzeczywistości przedmiotem transakcji były platformy sadownicze marki B., spowodowało, że przyznano Grupie pomoc finansową w nadmiernej wysokości. Opisana nieprawidłowość będąca skutkiem celowego działania Grupy powoduje, że za niekwalifikowaną należy uznać kwotę w wysokości 750 000,00 zł, jaką Grupa otrzymała w ramach dofinansowania za zakup 5 platform sadowniczych marki H., wskazanych przez stronę we wniosku za II półrocze 3 roku PDU. W związku z powyższym pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji przyznaną na mocy decyzji z dnia 2 września 2015 r. należało pomniejszyć o 750 000,00 zł.
Prezes ARiMR uznał, że Grupa świadomie włączyła niekwalifikowaną kwotę 1 000 000,00 zł netto przedstawiając fakturę VAT nr [...] z nieprawdziwymi danymi. Uzasadniając oddalenie skargi spółki na ww. decyzję WSA w Warszawie podkreślił, że postępowanie w sprawie wniosku Grupy za II półrocze 3 roku PDU zostało wznowione wskutek uznania, iż w sprawie wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Gdyby organowi w toku postępowania głównego były znane powyższe nowe faktyczne okoliczności i dowody, to w sprawie wniosku za II półrocze 3 roku PDU mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Przedstawione w głównym postępowaniu przez Stronę dowody, tj. faktura VAT z 30 grudnia 2014 r. oraz protokół zdawczo-odbiorczy z 30 grudnia 2014 r., a także okazane w 2015 r. przez Grupę platformy rzeczoznawcy w trakcie oględzin oraz inspektorom terenowym Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w trakcie kontroli na miejscu, która miała miejsce w dniach od 19 sierpnia 2015 r. do 25 sierpnia 2015 r., wprowadziły organ w błąd co do rzeczywistego przedmiotu oraz co do rzeczywistej wartości transakcji udokumentowanej ww. fakturą z 30 grudnia 2014 r. Zatem ustalenia organów wykazały, iż na skutek działań Grupy doszło do nieprawidłowości polegającej na posługiwaniu się przez Grupę dokumentami, które potwierdzały nieprawdę co do przedmiotu transakcji oraz co do jego wartości. Przedstawienie organowi w ramach wniosku za II półrocze 3 roku PDU złożonego w dniu 30 marca 2015 r. faktury VAT nr [...] na kwotę 1 000 000,00 zł netto oraz innych dokumentów wskazujących na fakt zakupu platform sadowniczych marki H., choć w rzeczywistości przedmiotem transakcji były platformy sadownicze marki B., spowodowało, że przyznano Grupie pomoc finansową w nadmiernej wysokości.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że za nową, istotną dla sprawy okoliczność, nieznaną organowi w dniu wydania decyzji z 2 września 2015 r. uznać należy fakt, iż przedstawiona wraz z wnioskiem faktura VAT nie dokumentowała zakupu faktycznie nabytych maszyn. Przy tym ujawnione w trakcie postkontroli z 2019 r. okoliczności wskazują, że do końca II półrocza 3 roku realizacji PDU (do końca 2014 r.) Skarżąca nie nabyła maszyn, które znajdują się w jej posiadaniu, a mianowicie maszyn, co do których wystawiono noty korygujące z 2019 r. Faktura z 30 grudnia 2014 r. dokumentowała nabycie maszyn marki H., a co najistotniejsze - kontrola na miejscu oraz ocena rzeczoznawcy przeprowadzona w 2015 r. wskazywała na maszyny marki H., co nie pozwala na przyjęcie stanowiska strony, że korekta faktury dokonana w 2019 r. miała jedynie charakter "papierowy". Gdyby bowiem tak było, to niewątpliwie już w trakcie kontroli na miejscu oraz w trakcie wyceny rzeczoznawcy zostałoby dostrzeżone, że Grupa nie nabyła maszyn marki H., lecz maszyny marki B. i już wówczas można by dokonać oceny, czy przedłożona faktura dokumentuje rzeczywisty zakup maszyn, do którego zobowiązała się Grupa w II półroczu 3 roku realizacji PDU, czy też wymaga korekty, a co najistotniejsze, czy cena faktycznie nabytych maszyn odpowiada cenie uwidocznionej w fakturze.
W ocenie Sądu w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wystąpienia nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji z 2 września 2015 r. a nie znanych organowi, który tę decyzję wydał.
Na skutek działań Grupy doszło do nieprawidłowości polegającej na posługiwaniu się przez Grupę dokumentami, które potwierdzały nieprawdę co do przedmiotu transakcji oraz co do jego wartości. Przedstawienie organowi w ramach wniosku za II półrocze 3 roku PDO złożonego w dniu 30 marca 2015 r. faktury VAT nr [...] na kwotę 1 000 000,00 zł netto oraz innych dokumentów wskazujących na fakt zakupu platform sadowniczych marki H., choć w rzeczywistości przedmiotem transakcji były platformy sadownicze marki B., spowodowało, że przyznano Grupie pomoc finansową w nadmiernej wysokości. Zatem opisana nieprawidłowość będąca skutkiem celowego działania Grupy powoduje, że za niekwalifikowaną należało uznać kwotę w wysokości 750 000,00 zł, jaką Grupa otrzymała w ramach dofinansowania za zakup 5 platform sadowniczych marki H., wskazanych przez stronę we wniosku za II półrocze 3 roku PDU. Ponadto w związku z tym, że Grupa świadomie włączyła niekwalifikowaną kwotę 1 000 000,00 zł netto przedstawiając fakturę VAT nr [...] z nieprawdziwymi danymi należało zastosować karę wynikającą z art. 61 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 2017/891.
Sąd I instancji wskazał, że organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Grupa Producentów Owoców i Warzyw S. Sp. z o.o. w której zaskarżono orzeczenie w całości domagając się jego uchylenia całości i przekazanie spraw Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
I. Prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.
a) art. 9 ust 1 pkt 3 lit. A i lit. B oraz art. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu poprzez uznanie, że zachodzą podstawy do odmowy przyznania dofinansowania (pomocy finansowej) w zakresie kwoty 750.000,00 złotych związanej z kosztami inwestycji w postaci nabycia platform sadowniczych poprzez uznanie, iż zachodzą podstawy do odmowy dofinansowania pięciu sztuk platform sadowniczych będących przedmiotem rozstrzygnięcia poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów polegające na uznaniu, iż stanowić mogą one podstawę do wydania zaskarżonych skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr 20/2020 z dnia 30 września 2020 r.;
b) naruszenie art. 61 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. poprzez jego zastosowanie do zaistniałego stanu sprawy w wyniku czego nałożono na skarżącą spółkę karę w wysokości 750.000,00 złotych - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów polegające na uznaniu, iż stanowić mogą one podstawę do wydania zaskarżonych skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr 20/2020 z dnia 30 września 2020 r.;
II. Przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy , tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz. U. z 2024 poz. 572, dalej określanej skrótem K.p.a.) poprzez uznanie za dopuszczalne w świetle prawa proceduralnego na tle stanu fatycznego niniejszej sprawy (a tym samym poprzez niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. co stanowi naruszenie całej grupy przepisów K.p.a. statuujących podstawowe aksjologiczne zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6, 7, 8, 11 K.p.a.) poprzez uznanie za dopuszczalne wznowienie postępowania postanowieniem nr 11/19 z 3 września 2019 r. Dyrektora OR ARiMR i uchylenie przez Dyrektora OR ARiMR decyzją 9005.6750.14/2020 z 17 lipca 2020 r. decyzji ostatecznej 9005/6750/19/15 z 2 września 2015 r. a także poprzez uznanie za dopuszczalne w świetle zacytowanych już w tym tiret przepisów prawa procedury administracyjnej i procedury przed sądami administracyjnymi w ogóle wznawiania postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie dowodów istniejących w chwili wydawania decyzji pierwotnej a w szczególności poprzez dopuszczenie do uznania za "nową okoliczność" w rozumieniu art. 145 § 1 punkt 5 K.p.a faktu znanego mu (lub dowodowo dostępnego) już na etapie pierwotnie prowadzonego postępowania.
Autor skargi kasacyjnej podniósł również zarzut nieważności postepowania przed organami administracji jaką usankcjonował wojewódzki sąd administracyjny to jest naruszenie przez organ art. 10 K.p.a. Ponad wszelką wątpliwość bowiem organ nie dokonał zawiadomienia w trybie tego przepisu będącego niezbędnym do wydania decyzji administracyjnej. Skutkuje to nieważnością decyzji. W myśl art. 10 § 1 K.p.a. obowiązkiem organu przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji jest powiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się, gdy organ zakończył już zbieranie dowodów. Zgodnie z tym artykułem, organ zobowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W § 10 § 2 K.p.a. uregulowano wyjątki, bowiem można odstąpić od ww. zawiadomienia, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Wyjątki te w sposób oczywisty nie zachodzą. W zawiadomieniu z art. 10 K.p.a. organ informuje wszystkie strony o możliwości wypowiedzenia się, wyznaczając jednocześnie miejsce i termin zapoznania się z aktami sprawy. Przepisy kodeksu nie wskazują terminu, w którym strona ma możliwość wypowiedzenia się i zapoznania z aktami sprawy, jednakże okres ten powinien być na tyle długi, aby osoba miała możliwość dojazdu do urzędu, przeczytania akt i zastanowienia się nad ewentualnymi wnioskami oraz stanowiskiem. Wydanie decyzji przed upływem tak zakreślonego terminu jest niedopuszczalne i narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a ponadto pozbawia organ możliwości zapoznania się ze stanowiskiem strony oraz możliwości ustosunkowania się do niego w uzasadnieniu decyzji.
Uchybienie ww. obowiązkowi zawiadomienia ma doniosłe skutki w ramach postępowania administracyjnego, bowiem organ wydaje decyzję na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ale okoliczność faktyczną może uznać za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (wyjątek we wspomniany już art. 10 § 2 k.p.a. a także może uzasadniać uchylenie decyzji przez organ odwoławczy (art. 81 k.p.a. w zakresie skutków naruszeń
w ramach kontroli sądowej).
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wniósł także o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Pełnego Składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r., II FSK 764/09; z 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane wyroki tamże).
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć przy tym należy, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej.
Poczynienie powyższych uwag było niezbędne zważywszy na konstrukcję zarzutów i uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej.
Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że ich istota sprowadza się w gruncie rzeczy do negowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym, w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w postaci wystąpienia nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji z 2 września 2015 r. a nie znanych organowi, który tę decyzję wydał.
Odnosząc się jednak w pierwszej kolejności do zarzutu nieważności postępowania z uwagi brak stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia praw skarżącej wynikających z braku zastosowania przez organy Agencji art. 10 § 1 K.p.a. zauważyć należy, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831105; postanowienie NSA z dnia 22 marca 201.2 r. sygn. akt II GSK 431/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Warunek ten na gruncie rozpatrywanej sprawy nie został spełniony. Formułując zarzut nieważności postępowania, skarżąca spółka nie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji niezastosowania normy art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie wskazała podstawy stwierdzenia nieważności w rozumieniu 56 K.p.a. Wreszcie nie wskazała, jakich czynności procesowych nie mogła przeprowadzić, jakich dowodów nie mogła przedstawić. W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1691/18 uchybienie art. 10 § 1 kpa może stanowić podstawę uchylenia decyzji wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Tymczasem spółka nie wykazała istotnego wpływu zarzucanego uchybienia na wynik sprawy.
Zatem zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa proceduralnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przez uznanie za dopuszczalne w świetle prawa proceduralnego na tle stanu fatycznego niniejszej sprawy (a tym samym poprzez niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. co stanowi naruszenie całej grupy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego statuujących podstawowe aksjologiczne zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art 6, 7, 8, 11 K.p.a.) stwierdzić należy, że obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach tej sprawy w skardze kasacyjnej nawet nie podjęto próby wykazania, że naruszenie wymienionych w tym środku zaskarżenia przepisów procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie wyjaśniono na czym miało polegać naruszenie każdego z wymienionych w zarzucie, a regulujących rożne kwestie przepisów. Nie jest możliwe również zarzucanie w zakresie zarzutów procesowych niezastosowania przepisu.
Zgodnie art. 134 § 1 P.p.s.a., powołanym w drugim zarzucie skargi kasacyjnej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. O naruszeniu tego przepisu można by mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r., II OSK 180/24). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w żadnej z wchodzących w rachubę postaci.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Z bogatego orzecznictwa dotyczącego omawianego przepisu wynika, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Nadto wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Nową okolicznością istotną dla sprawy może być tylko taki fakt, który mógłby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, czyli mógł spowodować, że we wznowionym postępowaniu zapadłaby co do swej istoty decyzja odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1961/15, LEX nr 2324339; z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 218/18, LEX nr 2501151; z 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1112/17, LEX nr 2676447).
Przypomnieć należy, że organ jak i Sąd pierwszej instancji potraktowały, jako przesłankę wznowienia postępowania nowe okoliczności, które istniały w dniu wydawania decyzji z dnia 2 września 2015 r. tj. fakt zakupienia przez skarżąca spółkę innych platform sadowniczych niż te wykazane w przedstawionej wraz z wnioskiem fakturze VAT. Faktura z 30 grudnia 2014 r. wykazywała nabycie pięciu platform marki H. Kontrola na miejscu a zwłaszcza wycena rzeczoznawcy przeprowadzona w 2015 r. również wskazała na maszynę marki H. o numerze seryjnym wskazanym w fakturze z grudnia 2014 r. Jednak dokument ten w rzeczywistości nie odzwierciedlał zakupu faktycznie nabytych maszyn, co zostało ujawnione w trakcie postkontroli z 2019 r. Grupa nie nabyła maszyn marki H., lecz maszyny marki B. o innych numerach fabrycznych. Nie pozwala to na przyjęcie stanowiska skarżącej, że korekta faktury dokonana w 2019 r. miała jedynie charakter papierowy a ona sam nie była świadoma zakupu innych platform, niż te wskazane w fakturze z grudnia 2014 r. Skarżąca nawet nie podjęła próby zakwestionowania wyceny rzeczoznawcy z 2015 r., w ramach której rzeczoznawcy przedstawiono platformę sadowniczą marki H., której, czego skarżąca spółka nie neguje, wręcz koryguje notą fakturę zakupową, w istocie nie zakupiła. Nie wyjaśnia, dlaczego do wyceny przedstawiono platformę zgodną z zapisami faktury ale faktycznie nie kupioną. Wystawienie noty korygującej potwierdziło wadliwość faktury zakupowej z grudnia 2014 r.
Powyższe okoliczności świadczą zatem, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zakresie wystąpienia nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji z 2 września 2015 r. a nie znanych organowi, który tę decyzję wydał. Zatem zarzut stawiany w skardze należy uznać za bezzasadny.
Na skutek działań Grupy doszło do nieprawidłowości polegającej, na co już wskazano, na posługiwaniu się przez Grupę dokumentami, które potwierdzały nieprawdę co do przedmiotu transakcji oraz co do jej wartości. Przedstawienie organowi w ramach wniosku za II półrocze 3 roku PDO złożonego w dniu 30 marca 2015 r. faktury VAT nr [...] na kwotę 1 000 000,00 zł netto oraz innych dokumentów wskazujących na fakt zakupu platform sadowniczych marki H., choć w rzeczywistości przedmiotem transakcji były platformy sadownicze marki B., spowodowało, że przyznano Grupie pomoc finansową w nadmiernej wysokości. Zatem opisana nieprawidłowość będąca skutkiem celowego działania Grupy powoduje, że za niekwalifikowaną należało uznać kwotę w wysokości 750 000,00 zł, jaką Grupa otrzymała w ramach dofinansowania za zakup 5 platform sadowniczych marki H., wskazanych przez stronę we wniosku za II półrocze 3 roku PDU. Ponadto w związku z tym, że Grupa świadomie włączyła niekwalifikowaną kwotę 1 000 000,00 zł netto przedstawiając fakturę VAT nr [...] z nieprawdziwymi danymi należało zastosować karę wynikającą z art. 61 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 2017/891, ponieważ wnioskowana kwota przekroczyła kwotę, należną, ustaloną w trakcie kontroli, o więcej niż 3 %, kwoty faktycznie należnej beneficjentowi.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 61 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 należy podnieść, nawiązując do przytoczonych już wymogów, jakie musi spełnić skarga kasacyjna, że art. 61 zawiera kilka jednostek redakcyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji. Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 P.p.s.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pozwala na ustalenie, naruszenie której normy prawnej zawartej w art. 61 rozporządzenia 2017/891 zarzuciła skarżąca kasacyjnie spółka.
Już z tego powodu zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Argumentacja skarżącej kasacyjnie spółki, że w sprawie brak podstaw do zastosowania art. 61 rozporządzenia Komisji 2017/891 wskazuje na błąd subsumcji, co przy braku precyzyjnego wskazania normy wadliwie zastosowanej czyni ją nieczytelną.. Przy czym skarżąca spółka skutecznie nie zakwestionowała ustalonego w sprawie stanu faktycznego, czyli zaistnienia nowej okoliczności faktycznej – kupnie innych platform sadowniczych niż wskazane w fakturze przedstawionej do rozliczenia i innych przedstawionych rzeczoznawcy do wyceny.
Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że ma analogiczne brzmienie jak uchylony art. 117 rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011. Wobec powyższego organy prawidłowo zastosowały ww. przepis zamiast art. 117 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, który został uchylony art. 79 pkt 3 rozporządzenia Komisji nr 2017/891. Taki sposób stosowania przepisów znajduje poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, którego przykładem jest wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r. (sygn. akt II GSK 266/09 "od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonania zmiany prawa".
Tym samym za chybione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 9 ust 1 pkt 3 lit. a) i lit. b) oraz art. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r o organizacji rynków owoców i warzyw oraz art. 61 rozporządzenia nr 2017/891.
Dlatego na podstawie art. 184 P.p.s.a Naczelny Sad Administracyjny oddalił, jako pozbawioną podstaw, skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI