I GSK 815/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
czynności kontrolneZUSprzewlekłośćskarga kasacyjnaprawo przedsiębiorcówpostępowanie administracyjneniedopuszczalność skargiśrodki zaskarżenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki M. Sp. z o.o. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło skargę na przewlekłe czynności kontrolne ZUS, uznając skargę za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę spółki M. Sp. z o.o. na przewlekłe czynności kontrolne ZUS, wskazując na brak ponaglenia. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie przepisów Prawa przedsiębiorców i Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd stwierdził, że skarga była niedopuszczalna, ponieważ spółka nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych w postępowaniu dotyczącym sprzeciwu wobec czynności kontrolnych, co uniemożliwiło kwestionowanie przewlekłości.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej spółki M. Sp. z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jej skargę na przewlekłe prowadzenie czynności kontrolnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odrzucenie skargi brakiem wcześniejszego ponaglenia ze strony skarżącej. Spółka w skardze kasacyjnej zarzuciła błędne zastosowanie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Prawa przedsiębiorców, wskazując na przepis szczególny wobec Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że postanowienie WSA było co do zasady prawidłowe, mimo błędnego uzasadnienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w Prawie przedsiębiorców. Sąd wyjaśnił, że w przypadku sprzeciwu wobec czynności kontrolnych, zaskarżalne jest jedynie postanowienie organu wydane na podstawie art. 59 ust. 7 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, a dopiero po jego utrzymaniu w mocy możliwe jest kwestionowanie przewlekłości. Ponieważ organ nie wydał takiego postanowienia, a skarżąca nie kwestionowała postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania sprzeciwu, skarga na przewlekłość była niedopuszczalna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłość jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych, które umożliwiłyby kontrolę nad przebiegiem postępowania i ewentualne zaskarżenie stanu przewlekłości.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy Prawa przedsiębiorców regulują kwestie zaskarżania czynności kontrolnych, w tym przewlekłości. Dopiero po wydaniu przez organ postanowienia na podstawie art. 59 ust. 7 pkt 2 Prawa przedsiębiorców i jego ewentualnym utrzymaniu w mocy, możliwe jest zaskarżenie przewlekłości. Brak skorzystania z tych środków czyni skargę niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.pr. art. 59 § ust. 2, 7, 14

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

Pomocnicze

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 1, § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z powodu niewyczerpania przez skarżącą środków zaskarżenia przewidzianych w Prawie przedsiębiorców.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 52 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 59 ust. 14 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez jego niepoprawne zastosowanie (nieuznanie za przepis szczególny wobec art. 52 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 37 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie Sądu pierwszej instancji, mimo błędnego uzasadnienia, jest zgodne z prawem. nie mamy tu do czynienia z postępowaniem jurysdykcyjnym, w którym w ogóle stosowanie przewidzianej w przepisach k.p.a. instytucji ponaglenia wchodziłoby w grę zagadnienia procesowe związane z zaskarżaniem czynności kontrolnych, w tym przewlekłość w tym zakresie regulują wyłącznie przepisy Prawa Przedsiębiorców. Spośród tych postanowień zaskarżalne jest wyłącznie to, które wydawane jest na podstawie art. 59 ust. 7 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. Wyłącznie z tego powodu skarga w tej sprawie jest niedopuszczalna i zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, choć argumentacja która legła u podstaw jego wydania powinna być zupełnie odmienna.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących zaskarżania przewlekłości czynności kontrolnych oraz warunków dopuszczalności skargi do WSA i NSA w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kontrolnej uregulowanej w Prawie przedsiębiorców; wymaga analizy konkretnych postanowień organu i skorzystania z dostępnych środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli przedsiębiorców przez ZUS i procedury zaskarżania przewlekłości. Choć rozstrzygnięcie jest proceduralne, pokazuje kluczowe błędy, których mogą unikać firmy.

ZUS zbyt długo kontroluje? Sprawdź, kiedy możesz skarżyć przewlekłość, a kiedy skarga będzie odrzucona.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 815/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
659
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
V SAB/Wa 99/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-01-18
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 221
art. 59 ust. 2, 7, 14
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt V SAB/Wa 99/23 o odrzuceniu skargi M. Sp. z o.o. w W. na przewlekłe prowadzenie czynności kontrolnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt V SAB/Wa 99/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. [...] Sp. z o.o. w W. na przewlekłe prowadzenie czynności kontrolnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie poprzedziła skargi ponagleniem, wobec czego skarga jest niedopuszczalna.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając orzeczenie w całości oraz zarzucając art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oraz art. 52 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 59 ust. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo Przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236) poprzez jego niepoprawne zastosowanie przez niedostrzeżenie, że jest to przepis szczególny wobec art. 52 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej jako: "k.p.a.".
Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i uwzględnienie skargi. Na wypadek, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 179 p.p.s.a., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia co do istoty, względnie o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto zrzekła się roaprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Postanowienie Sądu pierwszej instancji, mimo błędnego uzasadnienia, jest zgodne z prawem.
Przede wszystkim błędnie jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca powinna wyczerpać środki zaskarżenia przewidziane w przepisach k.p.a. i w związku z tym wnieść ponaglenie do organu w trybie art. 37 k.p.a. Po pierwsze nie mamy tu do czynienia z postępowaniem jurysdykcyjnym, w którym w ogóle stosowanie przewidzianej w przepisach k.p.a. instytucji ponaglenia wchodziłoby w grę, a po drugie zagadnienia procesowe związane z zaskarżaniem czynności kontrolnych, w tym przewlekłość w tym zakresie regulują wyłącznie przepisy Prawa Przedsiębiorców.
W niniejszej sprawie skarżąca złożyła sprzeciw w trybie art. 59 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. Wobec tego obowiązkiem organu było rozpoznanie sprzeciwy na podstawie art. 59 ust. 7 Prawa Przedsiębiorców i wydanie jednego z dwóch postanowień, o których mowa w poszczególnych punktach tego przepisu.
Spośród tych postanowień zaskarżalne jest wyłącznie to, które wydawane jest na podstawie art. 59 ust. 7 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. I jedynie po utrzymaniu w mocy postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych dopuszczalne staje się zaskarżenie stanu przewlekłości prowadzenia czynności kontrolnych. Przesądza o tym unormowanie art. 59 ust. 14 Prawa Przedsiębiorców.
Z akt sprawy nie wynika, aby organ wydał postanowienie o którym mowa w art. 59 ust. 7 pkt 1 lub 2 Prawa Przedsiębiorców, mimo że organ miał taki obowiązek po złożeniu przez stronę sprzeciwu. W to miejsce organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania sprzeciwu, ale skarżąca nie kwestionowała legalności tego postanowienia. Skoro skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, to sprawa nie znalazła się na etapie, na którym można byłoby kwestionować przewlekłość czynności kontrolnych.
Wyłącznie z tego powodu skarga w tej sprawie jest niedopuszczalna i zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, choć argumentacja która legła u podstaw jego wydania powinna być zupełnie odmienna.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI