III SA/Po 728/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-01-15
NSArolnictwoWysokawsa
płatności rolneśrodki unijneARiMRjednolita płatność obszarowasztuczne warunkiobejście przepisówpostępowanie administracyjnekontrolawsparcie rozwoju obszarów wiejskich

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki jawnej na decyzję odmawiającą przyznania płatności rolnych, uznając, że spółka sztucznie stworzyła warunki do ich uzyskania w celu obejścia ograniczeń.

Spółka jawna zaskarżyła decyzję odmawiającą przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2014. Organ uznał, że spółka, wraz z innymi podmiotami powiązanymi z jej wspólnikiem, stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności, aby ominąć limity powierzchniowe i kwotowe. Skarżąca argumentowała, że prowadzenie odrębnych gospodarstw jest ekonomicznie nieuzasadnione. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że istniały podstawy do weryfikacji wniosków w kontekście obejścia przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrzył skargę spółki jawnej na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2014. Organ uznał, że skarżąca spółka, wraz z innymi podmiotami powiązanymi z jej wspólnikiem, M. W., stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności, aby ominąć ograniczenia dotyczące maksymalnej powierzchni gruntów i wysokości stawki płatności. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów KPA, błędnych ustaleń faktycznych oraz kwestionowała przyjęcie, że nie jest samodzielnym gospodarstwem rolnym. Argumentowała również, że tworzenie odrębnych podmiotów jest ekonomicznie nieopłacalne. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zweryfikowały wnioski pomocowe w kontekście obejścia przepisów unijnych dotyczących tworzenia sztucznych warunków. Sąd podkreślił, że analiza danych wykazała powiązania między podmiotami, tożsamość adresów, a także fakt, że grunty były wcześniej zgłaszane przez M. W. lub osoby z nim powiązane. Sąd podzielił stanowisko organów, że istniały podstawy do zastosowania sankcji przewidzianej w rozporządzeniu Komisji UE nr 65/2011, zgodnie z którym nie dokonuje się płatności na rzecz beneficjentów, którzy sztucznie stworzyli warunki do ich uzyskania w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, utworzenie przez wspólnika kilku spółek jawnych, które składają odrębne wnioski o płatności rolne, może stanowić sztuczne stworzenie warunków do uzyskania tych płatności w celu obejścia ograniczeń, jeśli nie ma ku temu racjonalnych powodów ekonomicznych, technicznych czy organizacyjnych, a celem jest jedynie maksymalizacja korzyści z dopłat.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów ARiMR, że powiązania między spółkami, tożsamość adresów, wcześniejsze zgłaszanie gruntów przez wspólnika lub osoby z nim powiązane, a także brak racjonalnych powodów ekonomicznych do prowadzenia odrębnych gospodarstw, wskazują na celowe tworzenie sztucznych warunków w celu obejścia limitów płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie KE 65/2011 art. 4 § ust. 8

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

Nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Pomocnicze

ustawa o krajowym systemie ewidencji... art. 4 § pkt 1-4

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

ustawa o krajowym systemie ewidencji... art. 5 § pkt 1-5

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

ustawa o płatnościach... art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

ustawa o płatnościach... art. 7

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

ustawa o płatnościach... art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

ustawa o płatnościach... art. 78 § par. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

ustawa o płatnościach... art. 80

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

ustawa o płatnościach... art. 86

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy ARiMR prawidłowo ustaliły, że skarżąca spółka wraz z innymi podmiotami powiązanymi stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności rolnych w celu obejścia ograniczeń. Istniały podstawy do zastosowania sankcji z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia KE 65/2011. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a ustalenia faktyczne są zgodne z zebranym materiałem dowodowym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów KPA, błędnych ustaleń faktycznych i pominięcia dowodów. Argumentacja skarżącej, że prowadzenie odrębnych gospodarstw jest ekonomicznie nieuzasadnione i nie stanowiło obejścia przepisów.

Godne uwagi sformułowania

sztucznie stworzyli warunki do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia z punktu widzenia ekonomicznego nieracjonalne jest prowadzenie czterech odrębnych gospodarstw w rzeczywistości tworzą jedną jednostkę gospodarczą

Skład orzekający

Szymon Widłak

przewodniczący

Mirella Ławniczak

sprawozdawca

Marek Sachajko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności rolnych i obejścia ograniczeń, a także zasady prowadzenia postępowań administracyjnych w takich sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z systemem płatności rolnych w UE i ARiMR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy i sądy weryfikują złożone struktury podmiotowe w rolnictwie pod kątem nadużyć i prób obejścia przepisów unijnych, co jest istotne dla branży i prawników.

Czy tworzenie wielu spółek to sposób na unijne dopłaty? Sąd wyjaśnia, kiedy to sztuczne warunki.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 728/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-01-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/
Szymon Widłak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 954/20 - Postanowienie NSA z 2024-05-14
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2012 poz 86
art. 4 pkt 1-4 art. 5 pkt 1-5
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 1164
art. 3 ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7 art. 77 par. 1 art. 78 par. 1 art. 80 art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 4 ust. 8
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
Sentencja
Dnia 15 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Sp.j. w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], decyzją z dnia [...] lipca 2019 roku, nr [...], adresowaną do [...] Spółka jawna, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2014.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zakwestionował uprawnienie spółki jawnej [...] do otrzymania pomocy finansowej w ramach jednolitej płatności obszarowej za 2014 rok wskazując, że nie jest to podmiot, który prowadzi samodzielnie, odrębne gospodarstwo rolne.
Zdaniem organu, grunty objęte wnioskami pomocowymi za 2014 rok, a które złożył M. W. oraz spółki zawiązane przez niego i jego partnerkę życiową S. M. ([...] Spółka jawna, [...] Spółka jawna oraz [...] Spółka jawna), w rzeczywistości wchodzą w skład jednej jednostki produkcyjnej zarządzanej przez M. W..
Wystąpienie z wnioskiem pomocowy za 2014 rok przez spółkę jawną [...] organ uznał za działanie ukierunkowane na uzyskanie płatności z ominięciem ograniczeń dotyczących maksymalnej powierzchni gruntów do jakiej płatność przysługuje oraz ograniczeń, co do wysokości stawki płatności do 1 hektara z uwagi na powierzchnię gruntów rolnych.
[...] Spółka jawna, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...].
Kwestionowanym decyzjom zarzuciła:
- naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego,
- dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie protokołów z zeznań świadków, którzy nie mieli żadnej wiedzy odnośnie płatności za 2014 rok, albowiem relacje świadków dotyczyły zdarzeń z 2011 roku,
- pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych wiarygodnych dowodów z zeznań świadków w osobie T. J., S. B., S. M.,
- błędne przyjęcie, że skarżąca nie jest posiadaczem gospodarstwa rolnego, bądź stworzyła sztuczne warunki,
- błędne przyjęcie, że jedynym i zupełnym dowodem w przedmiocie przyznania płatności za 2011 rok jest akt oskarżenia, gdy okres objęty aktualnym postępowaniem, jak i jego strona nie pozostają w żadnym związku z zagadnieniami objętymi aktem oskarżenia,
- zaniechanie ponownego przesłuchania strony postępowania, w sytuacji gdy do wyjaśnienia pozostały okoliczności istotne dla sprawy.
W uzasadnieniu stawianych zarzutów autor skargi stwierdził, że całkowicie dowolne jest stanowisko o stworzeniu sztucznych warunków do przyznania płatności, a organ nie powołał ani jednego dowodu przemawiającego za takim stanowiskiem.
Organy dowolnie oceniły dowody przedstawione przez skarżącą na okoliczność samodzielności prowadzonego gospodarstwa rolnego pod względem organizacyjnym, technicznym, ekonomicznym, kierowniczym i prawnym oraz dowody, że Spółka w znacznej większości jest właścicielem gruntów zgłoszonych do płatności, a w pozostałej części ich dzierżawcą.
Zdaniem skarżącej Spółki argument dotyczący maksymalizowania płatności jest chybiony z "czysto ekonomicznych przyczyn". Kierownik ARiMR wyliczył, że gdyby wspólnik M. W. złożył jeden wniosek pomocowy to uzyskałby płatność w kwocie [...]zł. Korzyść ze złożenia wniosków pomocowych przez cztery podmioty (M. W. i trzy Spółki) to kwota o [...] zł wyższa. Zdaniem strony skarżącej taka korzyść nie rekompensuje kosztów związanych z obsługą księgową, prawną, organizacyjną, logistyczną i techniczną wskazanych czterech producentów rolnych. Zatem z ekonomicznego punktu widzenia nieracjonalne jest prowadzenie czterech odrębnych gospodarstw. Bardziej opłacalne jest prowadzenie jednego gospodarstwa, czyli zaoszczędzenie na kosztach prowadzenia gospodarstw i uzyskanie dotacji niższej o [...] zł.
W ocenie autora skargi organ błędnie rozpoznał cel powołania czterech odrębnych gospodarstw. Zdaniem skarżącej, z dokumentów przedstawionych przez
stronę wynika, że wykonanie zabiegów agrotechnicznych w odpowiednim terminie byłoby niemożliwe przy tak rozległym gospodarstwie.
Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Na państwa członkowskie zostały nałożony obowiązek wprowadzenia i stosowania różnych form weryfikacji uprawnień do płatności rolniczych, w tym obowiązek ustanowienia i stosowania Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli. W konsekwencji, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2012, poz. 86 ze zm.), Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ma obowiązek utworzyć i prowadzić krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli składa się z ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności, systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013, dokumentacji związanej ewidencji i systemu, w pkt 1-3a (art. 4 pkt 1-4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności).
System wykorzystuje się w zakresie: przyznawania i wypłaty płatności, nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję, postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności, postępowania w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji, identyfikacji producentów (art. 5 pkt 1-5 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności).
Skarżąca Spółka nie kwestionuje wyników weryfikacji uprawnień do płatności za rok 2014 w zakresie danych zgromadzonych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, a także tych pozyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego.
Ze wskazanych danych wynika, że M. W., S. M. oraz L. W. (matka M. W.) w 2004 roku złożyli odrębne wnioski o nadanie numeru producenta rolnego i od tego roku otrzymywali płatności rolnicze.
W dniu [...] listopada 2009 roku została wpisana do rejestru KRS spółka jawna [...] utworzona przez M. W. oraz S. M., a w grudniu 2009 roku Spółka uzyskała status producenta rolnego. W maju 2011 roku do rejestru zostały wpisane kolejne spółki jawne utworzone przez M. W. i S. M.: [...] spółka jawna, [...] spółka jawna oraz [...] spółka jawna. W maju-czerwcu 2011 roku wskazane Spółki zostały wpisane do rejestru producentów rolnych.
Powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowanych do płatności przez M. W. w 2014 roku wyniosła: 164,48 ha w ramach JPO, 164,48 ha w ramach ONW strefa nizinna I oraz 170,12 ha w ramach płatności rolnośrodowiskowych.
Natomiast łączna powierzchnia gruntów rolnych zgłoszonych do płatności przez M. W., [...] spółka jawna, [...] spółka jawna oraz [...] spółka jawna to: 660,69 ha w ramach JPO, 618,87 ha w ramach ONW (strefa nizinna I - 588,58 ha, strefa nizinna II - 30,29 ha) oraz 699,34 ha w ramach płatności rolnośrodowiskowych.
Porównanie powierzchni gruntów zgłoszonych w 2014 roku do płatności przez M. W. z łączną powierzchnią gruntów zgłoszonych w 2014 roku do płatności przez M. W. i spółki jawne, w których jest on większościowym wspólnikiem, jest okolicznością, która w sposób oczywisty uzasadniała konieczność weryfikacji wniosków pomocowych w aspekcie obejścia ograniczeń, co do wysokości płatności, które wynikają z maksymalnej powierzchni gruntów do jakiej płatność przysługuje oraz ograniczeń, co do wysokości stawki płatności do 1 hektara z uwagi na łączną powierzchnię posiadanych gruntów rolnych.
Sąd podziela stanowisko organów ARiMR, że okoliczności ujawnione w postępowaniu karnym obrazują skalę nadużyć przy ubieganiu się o płatności rolnicze przez M. W. w latach 2005-2011.
Zgodne z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego myślenia jest stanowisko organów, że ujawniony w postępowaniach karnych proceder tworzenia sztucznych warunków, a w szczególności zakup gruntów na podstawione osoby, faktyczne dysponowanie rachunkami bankowymi tych osób, składanie wniosków pomocowych na te osoby, wykorzystanie faksymile tych osób, a także praktyka
stosowania zabezpieczeń wekslowych dla wymuszania podporządkowania, to dodatkowe niebudzące żadnych wątpliwości podstawy do weryfikacji uprawnień wszystkich podmiotów powiązanych z M. W., a ubiegających się o płatności za rok 2014.
Organy słusznie przyjęły, że weryfikacja powinna mieć na uwadze czy utworzenie skarżącej Spółki, uzyskanie przez nią statusu producenta rolnego, a następnie składanie wniosków pomocowych nie nosi cech tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia – art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 25, str. 8 z późn. zm.).
Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone bez naruszenia art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018, poz. 2069 ze zm.). Ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia nie naruszają art. 80 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.
Organy prawidłowo przyjęły, że rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy administracyjnej powinno nastąpić, w szczególności, na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2012, poz. 1164, ze zm.).
Organy wywiązały się z obowiązku procesowego udowodnienia/wykazania tworzenia sztucznych warunków.
Analiza akt administracyjnych wskazuje, że M. W. jest większościowym wspólnikiem (96% wkładu) z prawem do reprezentowania skarżącej Spółki, a także spółek [...] spółka jawna oraz [...] spółka jawna. Adres siedziby wskazanych Spółek, na dzień składania wniosków pomocowych za 2014 rok, był tożsamy z adresem zamieszkania M. W.. Wszystkie wskazane podmioty zajmują się działalnością rolniczą. Żadna ze wskazanych powyżej Spółek nie wymagała wyodrębnienia ze względu na odrębny profil działalności, czy konieczność zapewnienia specjalnego, odrębnego rynku zbytu.
Geograficzne położenie gruntów deklarowanych do płatności nie miało znaczenia dla tworzenia odrębnych podmiotów/producentów rolnych. Grunty rolne
objęte wnioskami pomocowymi M. W. i wymienionych Spółek były rozproszone na terenach różnych obszarów administracyjnych i zostały zgłoszone do płatności bez poszanowania ekonomiczno-technologicznych warunków prowadzenia działalności rolniczej, które nakazują, aby dany podmiot miał przekazany mu areał gruntów rolnych w zbliżonych do siebie obrębach. Weryfikacja wniosków pomocowych w zakresie rodzaju upraw ujawniała natomiast, że te same uprawny były prowadzone na działkach położonych w tym samym obrębie, ale na gruntach, które formalnie były w posiadaniu różnych podmiotów, które zgłaszały tak podzielone uprawy do płatności.
Organ, w udokumentowanym przez stronę zakresie, szczegółowo omówił system przekazywania gruntów rolnych pomiędzy podmiotami powiązanymi, w tym skarżącą Spółką. Wyjaśnił również, z jakich powodów uznał, że dokumenty prywatne w postaci umów dzierżawy, czy akty notarialne dotyczące przekazania gruntów nie stanowią dowodu potwierdzającego samodzielność i odrębność gospodarstw rolnych skarżącej Spółki oraz pozostałych dwóch wskazanych powyżej Spółek. Po analizie wniosków pomocowych z lat ubiegłych oraz porównaniu ich z treścią wniosków pomocowych skarżącej Spółki organ ujawnił, że grunty zgłoszone przez skarżącą Spółkę w przeszłości zgłaszane było do płatności przez M. W. lub osoby podstawione przez M. W., a następnie oskarżone o wyłudzanie płatności rolniczych.
W wyniku analizy dokumentacji finansowej organ ujawnił również, że [...] spółka jawna, deklarująca prowadzenie rozproszonego wielkopowierzchniowego gospodarstwa rolnego nie ponosiła kosztów związanych z zatrudnianiem pracowników, a baza sprzętu rolniczego skarżącej Spółki została zlokalizowana w [...] (siedziba skarżącej Spółki), czyli w miejscu nieracjonalnie rolniczo odległym od gruntów objętych wnioskiem pomocowym.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, co do wyników oceny samodzielności i odrębności skarżącej Spółki w aspekcie zarządzania.
M. W. to wspólnik większościowy (96% wkładu) skarżącej spółki jawnej, a zatem podmiot uprawniony do reprezentowania skarżącej Spółki. M. W. jako wspólnik wskazywał pomioty, które reprezentowały Spółki, czy powoływał i kontrolował osoby, które zarządzały ich działalnością operacyjną. Udokumentowany zakres uprawnień i działań M. W. świadczy o całkowitej niezasadności stanowiska o niezależności w prowadzeniu działalności rolniczej przez skarżącą Spółkę.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR trafnie przyjął, że do weryfikacji wniosku pomocowego skarżącej Spółki niezbędne mu będą dodatkowe dowody/dokumenty, które niewątpliwie znajdują się w posiadaniu strony postępowania, a które obejmują: umowy prowadzenia rachunków bankowych, umowy spółek jawnych, księgi przychodów i rozchodów, ewidencje środków trwałych, dokumenty potwierdzające sprzedaż plonów, rejestry prowadzone na potrzeby programów rolnośrodowiskowych, nakazy zapłaty podatku rolnego wraz z dowodami zapłaty, dokumenty potwierdzające stan prawny deklarowanych do płatności gruntów rolnych, w tym akty notarialne, umowy dzierżawy oraz dowody zapłaty czynszu dzierżawnego.
Skarżąca jedynie częściowo wykonała wezwanie. Brakujących dokumentów nie załączyła do odwołania oraz nie przedstawiła ich na etapie postępowania odwoławczego. Tymczasem zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązek wykazania przesłanek do otrzymania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o jej przyznanie.
Żądanie dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 §1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego). Natomiast dowód pomocniczy z przesłuchania strony przeprowadza się po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku, gdy pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy (art. 86 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Sąd uznaje, że kolejne wysłuchanie reprezentantów skarżącej Spółki to działanie nieistotne dla sprawy w rozumieniu art. 7 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Taki środek dowodowy jest nieistotny z punktu widzenia tezy dowodowej weryfikowanej w toku postępowania wyjaśniającego. Poszanowanie prawa do wypowiedzenia się strony w sprawie wskazuje również na zbyteczność w podejmowaniu takich działań.
W ocenie Sądu organy słusznie przyjęły, że gospodarstwa rolne administracyjnoprawnie przypisane do czterech odrębnych podmiotów prawa: M. W. oraz [...] spółka jawna, [...] spółka jawna i [...] spółka jawna, w rzeczywistości tworzą jedną jednostkę gospodarczą. Przy czym każdy ze wskazanych podmiotów w 2014 roku złożył odrębny wniosek o przyznanie płatności rolniczych w celu ominięcia ograniczeń dotyczących maksymalnej powierzchni gruntów do jakiej płatność przysługuje oraz ograniczeń, co do wysokości stawki płatności do 1 hektara z uwagi na powierzchnię gruntów rolnych.
Sąd podziela stanowisko skarżonych organów, co do tego, że zgromadzony materiał dowodowy nie ujawnia żadnych racjonalnych powodów dla utworzenia skarżącej Spółki i sposobu jej funkcjonowania niż te stwierdzone przez organ w postaci maksymalizacji korzyści z płatności poprzez obejście ograniczeń wynikających z maksymalnej powierzchni gruntów do jakiej płatność przysługuje oraz ograniczeń, co do wysokości stawki płatności do 1 hektara z uwagi na łączną powierzchnię posiadanych gruntów rolnych.
Strona skarżąca nie wykazała, aby ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia wydanego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] były dowolne lub sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Zarzut stawiany argumentacji organu, a dotyczący okoliczności, że "jeden pełnomocnik reprezentuje kilka podmiotów" w żadnym zakresie nie potwierdza wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew sugestiom skargi nie jest tak, że wskazana okoliczność była jedyną, czy przesądzającą przesłanką ustaleń o tworzeniu sztucznych warunków.
Organ zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania przyjmuje, że korzystanie z usług tego samego pełnomocnika przez osobę fizyczną (wspólnika) oraz przez spółki zawiązane i reprezentowane przez tego wspólnika może stanowić dodatkową okoliczność uwzględnianą przy weryfikacji uprawnień do płatności w aspekcie tworzenia sztucznych warunków.
Ocena dowodów dokonana przez skarżącą Spółkę, a przy tym odmienna od oceny dokonanej przez organ kompetentny do załatwienia sprawy, nie stanowi o wadliwości poczynionych ustaleń, a przez to o zasadności skargi. Przedstawienie argumentacji/dowodów na okoliczność, że skarżąca, jako spółka jawna ma odrębną podmiotowość prawną, posiada własny rachunek bankowy, większa część gruntów zgłaszanych do systemu płatności jest własnością Spółki, a Spółka jest wpisana jako właściciel w dowodzie rejestracyjnym ciągnika, czy kosiarki nie stanowi o bezpodstawnym, czy niezasadnym stawianiu zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności. Powołane okoliczność nie podważają ustaleń organów płynących z utworzenia, wyposażenia w majątek oraz deklarowania do płatności za 2014 rok działek rolnych (poszczególnych upraw) przez skarżącą Spółkę, M. W. i pozostałe dwie Spółki od niego zależne.
Autor skargi niewątpliwie zdaje sobie sprawę z powyższego, gdyż sam dostrzega, że z ekonomicznego punktu widzenia bardziej opłacalne byłoby zgłoszenie do płatności wszystkich gruntów przez jeden podmiot, gdyż koszty związane z koniecznością prowadzenia czterech odrębnych pomiotów (obsługa księgowa, prawna, organizacyjna, logistyczna i techniczna) przewyższałyby korzyści (62.146,14 zł) wynikające z tworzenia sztucznych warunków w celu zmaksymalizowania płatności.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy.
W ocenie Sądu organy słusznie przyjęły, że gospodarstwa rolne administracyjnoprawnie przypisane do [...], M. W. oraz spółek [...] i [...], w rzeczywistości tworzą jedną jednostkę gospodarczą. Przy czym każdy z podmiotów w 2014 roku złożył odrębny wniosek o przyznanie płatności rolniczych w celu ominięcia ograniczeń dotyczących maksymalnej powierzchni gruntów do jakiej płatność przysługuje oraz ograniczeń, co do wysokości stawki płatności do 1 hektara z uwagi na powierzchnię gruntów rolnych.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organy trafnie zastosowały sankcję określoną w art. 4 ust. 8 rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 25, str. 8 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI