I GSK 807/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej stowarzyszenia S. w W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej nakazującą zwrot dotacji celowej. Stowarzyszenie realizowało zadanie publiczne "Warsztaty taktyczne dla członków organizacji proobronnych" na podstawie umowy z 2016 r. Kontrola wykazała nieprawidłowości w wykorzystaniu dotacji, w tym wydatki na podmioty trzecie, które nie były stroną umowy, oraz brak odpowiedniej dokumentacji. Minister nakazał zwrot kwoty 65 900,34 zł. WSA w Warszawie oddalił skargę stowarzyszenia, uznając, że dotacja nie została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, a zarzuty skargi były bezpodstawne. Stowarzyszenie podniosło w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 65 k.c., art. 16 ust. 4 u.d.p.p.w., art. 169 u.f.p.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że stowarzyszenie nie wykazało istnienia związku przyczynowego między uchybieniami procesowymi a wynikiem sprawy, a uzasadnienie WSA było zgodne z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto, NSA stwierdził, że organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. były nieskuteczne. W kwestii prawa materialnego, NSA uznał, że interpretacja umowy przez organ była prawidłowa, a umowa nie zezwalała na podzlecanie zadań podmiotom trzecim, co stanowiło naruszenie art. 16 ust. 4 u.d.p.p.w. i skutkowało niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystaniem dotacji. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów k.c. w kontekście publicznoprawnym oraz uznał zarzuty naruszenia przepisów u.f.p. za nieuzasadnione z uwagi na brak skutecznego podważenia ustaleń faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dotacji celowych, dopuszczalności podzlecania zadań przez organizacje pozarządowe oraz zakresu kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z umową o dofinansowanie zadań publicznych i przepisami o finansach publicznych oraz działalności pożytku publicznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatkowanie środków z dotacji celowej na rzecz podmiotów trzecich, które nie są stroną umowy o dofinansowanie, stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych i ustawy o działalności pożytku publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi. Umowa o dofinansowanie musi wyraźnie zezwalać na wykonanie określonej części zadania przez podmiot trzeci. Brak takiego zezwolenia oznacza, że wydatkowanie środków na rzecz podmiotów trzecich jest niezgodne z przeznaczeniem.
Uzasadnienie
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 16 ust. 4) stanowi, że zadanie publiczne nie może być realizowane przez podmiot niebędący stroną umowy, chyba że umowa zezwala na wykonanie określonej części zadania przez taki podmiot. W tej sprawie umowa ani oferta stowarzyszenia nie przewidywały podzlecania zadań podmiotom trzecim, co czyniło wydatki na te cele niezgodnymi z przeznaczeniem.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w szczególności poprzez lakoniczne uzasadnienie wyroku lub nieprzeprowadzenie wszystkich wniosków dowodowych, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy lub jeśli zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie WSA było zgodne z wymogami formalnymi i umożliwiało kontrolę instancyjną. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie miał obowiązku przeprowadzania rozprawy ani przesłuchiwania świadków, gdy materiał dowodowy był wystarczający.
Czy wcześniejsze zatwierdzenie rozliczenia dotacji przez organ administracji publicznej wyklucza późniejsze stwierdzenie jej wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem i nakazanie zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie wyklucza. Kontrola realizacji zadań lub umów może być przeprowadzona również po pierwotnym rozliczeniu, jeśli ujawnią się nieprawidłowości.
Uzasadnienie
Fakt, że Minister Obrony Narodowej dokonał pierwotnego rozliczenia dotacji, nie wyklucza późniejszej kontroli przeprowadzonej przez wyspecjalizowany departament, która ujawniła nieprawidłowości w wydatkowaniu środków i realizacji umowy.
Przepisy (13)
Główne
u.f.p. art. 169 § ust. 1 pkt 1, ust. 5 pkt 1 i ust. 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami.
u.d.p.p.w. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Organizacje pozarządowe przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego zobowiązują się do wykonania go na zasadach określonych w umowie.
u.d.p.p.w. art. 16 § ust. 4
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Zadanie publiczne nie może być realizowane przez podmiot niebędący stroną umowy, chyba że umowa zezwala na wykonanie określonej części zadania przez taki podmiot.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.c. art. 3531
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 89 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przeprowadzenie rozprawy.
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do władzy publicznej i utrwalonej praktyki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodne z przeznaczeniem wykorzystanie dotacji przez stowarzyszenie, w tym wydatki na podmioty trzecie niebędące stroną umowy. • Brak wykazania przez stowarzyszenie, że dotacja została wykorzystana zgodnie z celem i warunkami umowy. • Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami formalnymi i umożliwiało kontrolę instancyjną. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy. • Organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie miał obowiązku przeprowadzania rozprawy ani przesłuchiwania świadków.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z k.p.a.) poprzez lakoniczne uzasadnienie, nieprzeprowadzenie wszystkich wniosków dowodowych, nieuchylenie decyzji mimo naruszeń k.p.a. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 65 k.c., art. 3531 k.c., art. 169 u.f.p., art. 16 ust. 4 u.d.p.p.w.) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów, co skutkowało przyjęciem, że umowa nie przewidywała realizacji zadania przez podmioty trzecie i dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. • Wcześniejsze zatwierdzenie rozliczenia dotacji przez organ powinno wykluczać późniejsze żądanie zwrotu.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. • Związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem procesowym a wynikiem sprawy musi być co najmniej potencjalny. • Za naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można uznać faktu, że w uzasadnieniu wyroku sąd nie odniósł się do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę. • Nie może być wątpliwości, że strony umowy nie mogą oświadczeniem woli kształtować swoich publicznoprawnych obowiązków odmiennie, niż wynika to z przepisów administracyjnego prawa materialnego. • Kontrola sądowa rozstrzyganych przez organy władzy publicznej spraw realizowana jest wyłącznie wedle kryterium zgodności danego rozstrzygnięcia z prawem.
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Bogdan Fischer
sprawozdawca
Grzegorz Dudar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dotacji celowych, dopuszczalności podzlecania zadań przez organizacje pozarządowe oraz zakresu kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z umową o dofinansowanie zadań publicznych i przepisami o finansach publicznych oraz działalności pożytku publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wykorzystania środków publicznych i odpowiedzialności organizacji pozarządowych. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne przestrzeganie warunków umowy i przepisów prawa.
“Organizacje pozarządowe: Uważajcie na podwykonawców! Zwrot dotacji za błędy w umowie.”
Dane finansowe
WPS: 65 900,34 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.