Orzeczenie · 2026-02-19

I GSK 786/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-19
NSApodatkoweŚredniansa
cłonależności celnezgłoszenie celnewartość celnaklasyfikacja taryfowaprawo celneorganizacja społecznaudział w postępowaniuinteres prawnystatut

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie dotyczącej określenia kwoty długu celnego. Organizacja powołała się na swoje cele statutowe, obejmujące upowszechnianie i ochronę wolności i praw człowieka oraz rozwój demokracji, a także na możliwość reprezentowania interesów innych osób. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 33 § 2 i art. 25 § 4 p.p.s.a.), podkreślił konieczność ścisłej interpretacji tych przepisów i wykazywania przez organizację merytorycznego związku między jej statutową działalnością a przedmiotem sprawy. W ocenie NSA, organizacja nie wykazała takiego związku, skupiając się w uzasadnieniu wniosku na kwestii wyłączenia sędziego, co nie stanowiło przedmiotu sprawy celnej. Sąd uznał, że ogólne zapisy statutu nie legitymizują organizacji do udziału we wszystkich sprawach sądowoadministracyjnych. W konsekwencji, NSA odmówił dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki ustawowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi wykazania związku między statutem a przedmiotem sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymaga szczegółowej analizy statutu organizacji w kontekście przedmiotu sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie dotyczącej długu celnego, jeśli jej statut obejmuje ochronę praw człowieka i rozwój demokracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organizacja nie wykaże merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania celnego z zakresem swojej statutowej działalności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił konieczność ścisłej interpretacji przepisów dotyczących udziału organizacji społecznych i wymagał wykazania konkretnego związku między statutem a przedmiotem sprawy, a nie opierania się na ogólnych celach czy kwestiach pobocznych.

Czy organizacja społeczna może powoływać się na kwestie proceduralne (np. wniosek o wyłączenie sędziego) jako podstawę do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej materii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, argumentacja taka jest nietrafiona i nie spełnia przesłanek ustawowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skupienie się organizacji na kwestii wyłączenia sędziego, zamiast na merytorycznym związku z przedmiotem sprawy celnej, jest nieprawidłowe i nie uzasadnia dopuszczenia do postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Udział w charakterze uczestnika może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Wymóg ten winien się mieścić w zakresie celów statutowych i powinien być interpretowany ściśle.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

p.p.s.a. art. 12

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uczestnicy postępowania traktowani są jak strony.

O.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa materialnoprawna postępowania administracyjnego.

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne art. 73 § 1

Podstawa materialnoprawna postępowania administracyjnego.

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Kwestia proceduralna związana z powołaniem sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organizacja społeczna nie wykazała merytorycznego związku między swoim statutem a przedmiotem sprawy celnej. • Argumentacja organizacji skupiła się na kwestii wyłączenia sędziego, a nie na przedmiocie sprawy. • Ogólne zapisy statutu nie uzasadniają dopuszczenia do udziału we wszystkich sprawach.

Odrzucone argumenty

Postępowanie dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia. • Udział Stowarzyszenia pozwoli na przedstawienie argumentacji prawnej w przedmiocie wniosku Prokuratora Krajowego o wyłączenie sędziego.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazało merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania celnego z celami i zakresem jego działalności • nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej • nie wystarczy samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy administracyjnej

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi wykazania związku między statutem a przedmiotem sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymaga szczegółowej analizy statutu organizacji w kontekście przedmiotu sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowych, co jest istotne dla prawników procesowych i organizacji pozarządowych.

Kiedy organizacja społeczna może wejść do gry w sądzie? NSA stawia jasne granice.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst