I GSK 785/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-07
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjeprzedszkolaniepubliczne przedszkolasamorząd terytorialnyuchwałyfinanse publiczneustawa o systemie oświatykontrola administracjisądownictwo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Rady Miasta R. od wyroku WSA w Gliwicach, potwierdzając nieważność części uchwały dotyczącej trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miasta R. od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził nieważność § 3 ust. 2 i 3 załącznika uchwały w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli. Rada Miasta zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię pojęcia 'wydatków bieżących' i nieuwzględnienie przepisów dotyczących finansów publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, potwierdzając, że organ stanowiący wykroczył poza delegację ustawową, wprowadzając dodatkowe kryteria przyznawania dotacji, co naruszało art. 90 ust. 2b i 4 ustawy o systemie oświaty.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził nieważność § 3 ust. 2 i 3 załącznika uchwały z dnia 25 stycznia 2002 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli. Rada Miasta zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię pojęcia 'wydatków bieżących'. Skarżący argumentował, że dotacja powinna być przyznawana w wysokości nie niższej niż 75% wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych, a sąd błędnie interpretował to pojęcie, porównując je do wydatków publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty nie upoważnia organów stanowiących do wprowadzania dodatkowych kryteriów przyznawania dotacji, a jedynie do określenia technicznego zakresu danych we wniosku. Sąd potwierdził również, że pojęcie 'wydatków bieżących' odnosi się do faktycznie ponoszonych wydatków w danym roku budżetowym, a nie do ujęcia historycznego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Rady Miasta R. na rzecz A. U. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ stanowiący nie może wprowadzać dodatkowych kryteriów przyznawania dotacji, a jedynie określić techniczny zakres danych we wniosku i tryb kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wykładni art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, który nie przyznaje organowi stanowiącemu możliwości ustalania dodatkowych kryteriów wypłacania dotacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 2b

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Dotacja na każdego ucznia w niepublicznym przedszkolu przysługuje w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia. Pojęcie 'wydatków bieżących' odnosi się do wydatków faktycznie ponoszonych w danym roku budżetowym.

u.s.o. art. 90 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Organ jednostki samorządu terytorialnego jest upoważniony jedynie do określenia w sposób techniczny (formalny) zakresu danych, które wniosek ma zawierać, oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania udzielonych dotacji. Nie nadaje uprawnienia do wskazania w uchwale dodatkowych kryteriów przyznania dotacji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych art. 165

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych art. 28 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ stanowiący wykroczył poza delegację ustawową, wprowadzając dodatkowe kryteria przyznawania dotacji. Pojęcie 'wydatków bieżących' należy interpretować jako faktycznie ponoszone wydatki w danym roku budżetowym, a nie w ujęciu historycznym czy jako ogólne wydatki publiczne.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty poprzez nieuwzględnienie, że dotacja przysługuje w wysokości nie niższej niż 75% wydatków bieżących. Błędna wykładnia pojęcia 'wydatków bieżących' jako porównywalnego do wydatków publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Nieuwzględnienie przepisów ustawy o finansach publicznych i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.

Godne uwagi sformułowania

organ wykroczył poza delegację ustawową nie nadaje uprawnienia organom stanowiącym do wskazania w uchwale dodatkowych kryteriów przyznania dotacji wydatki bieżące muszą obejmować wydatki w danym roku budżetowym, a nie w ujęciu historycznym

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Piszczek

członek

Piotr Kraczowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych, w szczególności zakresu uprawnień organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz znaczenia pojęcia 'wydatków bieżących'."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami sprzed wielu lat, ale jego zasady interpretacyjne dotyczące delegacji ustawowej i pojęcia wydatków bieżących mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji i zakresu kompetencji samorządów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i finansach publicznych.

Samorząd nie może dowolnie ustalać zasad dotacji dla przedszkoli – NSA wyjaśnia granice kompetencji.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 785/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kraczowski
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 937/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-03-15
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
art. 90 ust. 2b, art. 90 ust. 4;
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 937/22 w sprawie ze skargi A. U. na uchwałę Rady Miasta R. z dnia 25 stycznia 2002 r. nr XXXVII/328/02 w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Rady Miasta R. na rzecz A. U. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 937/22 w sprawie ze skargi A. U. na uchwałę Rady Miasta R. z dnia 25 stycznia 2022 r., w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli stwierdził nieważność § 3 ust. 2 i 3 załącznika uchwały oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Od powyżej wskazanego wyroku organ złożył skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 90 ust. 2b z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. z 1991 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.) - dalej: "u.s.o.", poprzez:
1) niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu, że zgodnie z tym przepisem dotacja na każdego ucznia w niepublicznym przedszkolu przysługiwała w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia,
2) błędną wykładnię polegającą na:
a) bezpodstawnym uznaniu, że użyte w tym przepisie pojęcie "wydatki bieżące" należy tak interpretować jak było interpretowane w orzecznictwie pojęcie wydatków publicznych użyte w art. 165 ustawy o finansach publicznych, obowiązującej w dacie uchwalenia przez Radę Miasta R. uchwały Nr [...] z dnia 25 stycznia 2002 r. w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli w R.,
b) nieuwzględnieniu przepisu art. 28 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych oraz przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, obowiązujących w dacie uchwalenia przez Radę Miasta R. uchwały Nr [...] z dnia 29 grudnia 2003 r. w sprawie zmiany uchwały [...] z dnia 25 stycznia 2002 r. w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli w R.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona, bo przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji kontrola administracji publicznej nie narusza wskazanych w środku odwoławczym przepisów prawa. Natomiast odnosząc się do wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów należy wskazać na słuszne stanowisko Sądu pierwszej instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że wprowadzając sporne zapisy uchwały organ wykroczył poza delegację ustawową, naruszając przy tym art. 90 ust. 2b w związku z art. 90 ust. 4 u.s.o.
Artykuł 90 ust. 4 u.s.o. nie nadaje uprawnienia organom stanowiącym do wskazania w uchwale dodatkowych kryteriów przyznania dotacji. Ustawodawca bowiem w omawianym przepisie upoważnił organ jednostki samorządu terytorialnego jedynie do określenia w sposób techniczny (formalny) zakresu danych, które wniosek ma zawierać. Użyte w omawianym przepisie stwierdzenie "tryb rozliczania" ma podobne znaczenie dla ustalania kryteriów rozliczania dotacji. Wskazany przepis nakazuje ponadto wprost organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego ustalenie trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania udzielonych dotacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 1910/18). Przepis ten nie nadaje więc organowi stanowiącemu ustalania dodatkowych regulacji. Tym samym nie sposób uznać, aby stanowisko organu było w tej kwestii właściwe, bowiem przepis art. 90 ust. 4 u.s.o. nie przyznaje organowi możliwości ustalania dodatkowych kryteriów wypłacania dotacji, poza ustaleniem szczegółowych zasad ich przyznawania i ich rozliczania.
Mając na uwadze kwestię sporną w niniejszej sprawie, należy wskazać, że treść art. 90 ust. 2b u.s.o. w dacie wydania zaskarżonej uchwały wskazywała, że organ nie mógł dokonać swego rodzaju rozróżnienia przedszkoli na te z oddziałami żłobkowymi lub integracyjnymi. Tym samym wbrew argumentacji skargi kasacyjnej organ nie dokonał niewłaściwego zastosowania art. 90 ust. 2b u.s.o. bowiem przepis ten dotyczył wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych bez ich rozdzielania na poszczególne ich typy. Natomiast w orzecznictwie wskazuje się, że wprowadzony do art. 90 u.s.o. zwrot "wydatki bieżące" ustawodawca z jednej stronie odnosi do wydatków ustalonych w budżecie, a z drugiej strony - do wydatków ponoszonych w przedszkolach prowadzonych przez gminę, a więc wydatków rzeczywiście ponoszonych w danym roku budżetowym przez gminę na działalność przedszkola. Oznacza to, że wydatki bieżące muszą obejmować wydatki w danym roku budżetowym, a nie w ujęciu historycznym. Prawidłowo prowadzona publiczna gospodarka finansowa opiera się na planach finansowych, których sporządzenie przewidują przepisy ustawy o finansach publicznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 314/18). Tym samym nie było możliwości aby przyznać rację skarżącemu kasacyjnie organowi, że dokonano błędnej wykładni polegającej na bezpodstawnym uznaniu, że pojęcia wydatków bieżących, powinny być interpretowane, jak termin w ustawie o finansach publicznych.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej wskazany w punkcie 2 ppkt b petitum skargi kasacyjnej, bowiem przepisy ustawy o systemie oświaty nie wskazują, że przedszkola, które prowadzą oddziały żłobkowe, podlegają wyłączeniu w stosunku do wydatków ponoszonych w przedszkolach publicznych.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzutu skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, zaś stanowisko Sądu pierwszej instancji za zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI