I GSK 776/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku spółki G. G. Sp. z o.o. o rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek za październik 2020 r. ZUS odmówił, wskazując na powtarzające się wnioski o ulgi i brak realizacji wcześniejszych zobowiązań. WSA w Krakowie uchylił decyzję ZUS, uznając ją za wadliwą decyzję administracyjną z powodu braków formalnych i merytorycznych uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że pismo ZUS odmawiające rozłożenia na raty nie jest decyzją administracyjną, lecz oświadczeniem woli, a zatem sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. NSA podkreślił, że odmowa zawarcia umowy o rozłożenie na raty składek nie jest decyzją administracyjną, a jedynie oświadczeniem woli, co wyklucza drogę sądowo-administracyjną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że odmowa rozłożenia składek na raty przez ZUS nie jest decyzją administracyjną i nie podlega drodze sądowo-administracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zawarcia umowy o rozłożenie na raty składek przez ZUS.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa rozłożenia na raty należności z tytułu składek przez ZUS stanowi decyzję administracyjną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa zawarcia umowy o rozłożenie na raty składek przez ZUS nie jest decyzją administracyjną, lecz oświadczeniem woli, co wyklucza drogę sądowo-administracyjną.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że postępowanie w sprawie rozłożenia składek na raty kończy się zawarciem umowy lub odmową jej zawarcia, co jest oświadczeniem woli, a nie decyzją administracyjną. W związku z tym, sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Jaki wpływ na właściwość sądu administracyjnego ma postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu swojej niewłaściwości i przekazaniu sprawy?
Odpowiedź sądu
Postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu swojej niewłaściwości i przekazaniu sprawy do sądu administracyjnego nie kreuje automatycznie właściwości sądu administracyjnego, jeśli sprawa rzeczywiście do niego nie należy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć sąd administracyjny nie może odrzucić skargi, gdy sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, to nie oznacza to automatycznego przejęcia sprawy do merytorycznego rozpoznania, jeśli sąd administracyjny jest niewłaściwy. W tym przypadku, błędne postanowienie sądu okręgowego nie mogło kształtować właściwości NSA.
Czy pismo ZUS odmawiające rozłożenia na raty składek spełnia wymogi decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo ZUS odmawiające rozłożenia na raty składek nie jest decyzją administracyjną, a jedynie oświadczeniem woli.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że odmowa zawarcia umowy o rozłożenie na raty składek jest oświadczeniem woli, a nie decyzją administracyjną, nawet jeśli zawiera elementy formalne przypominające decyzję. W związku z tym, nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Przepisy (20)
Główne
u.s.u.s. art. 29 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.
u.s.u.s. art. 29 § 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności...
u.s.u.s. art. 83 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wyliczenie spraw, od których nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a jedynie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ZUS.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 58 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu niewłaściwości, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.
p.p.s.a. art. 183
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 185
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uwzględnia skargę kasacyjną, uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.a. art. 61 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony.
k.p.a. art. 61 § 3a
Kodeks postępowania administracyjnego
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną.
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
Zastosowanie przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.s.u.s.
k.c. art. 66 § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy (oferta).
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa rozłożenia na raty składek przez ZUS nie jest decyzją administracyjną, lecz oświadczeniem woli. • Sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Odrzucone argumenty
Pismo ZUS z 1 grudnia 2021 r. jest decyzją administracyjną. • Decyzja ZUS narusza przepisy k.p.a. dotyczące uzasadnienia. • Sąd okręgowy prawidłowo uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do WSA.
Godne uwagi sformułowania
odmowa zawarcia umowy jest oświadczeniem woli • nie jest decyzją administracyjną • nie podlega kognicji sądów administracyjnych • błędne postanowienie sądu powszechnego nie kreuje właściwości sądu administracyjnego
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący sprawozdawca
Bogdan Fischer
sędzia
Joanna Wegner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że odmowa rozłożenia składek na raty przez ZUS nie jest decyzją administracyjną i nie podlega drodze sądowo-administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zawarcia umowy o rozłożenie na raty składek przez ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej drogi sądowej w sprawach związanych z ZUS, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“ZUS odmówił rozłożenia składek na raty? Sprawdź, czy możesz iść z tym do sądu administracyjnego!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.