Orzeczenie · 2025-11-25

I GSK 775/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-25

NSArolnictwoWysokansa

płatności rolnePROWposiadanie gruntudzierżawapostępowanie administracyjnedowodyustawa PROWkodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 ppsa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, błędną ocenę dowodów i lakoniczne uzasadnienie, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 27 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 ustawy PROW oraz art. 336 k.c., twierdząc, że to on, a nie A.K., posiadał sporne działki w 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, a przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. NSA wskazał, że skarżący nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych, a kluczowe znaczenie miał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie, z którego wynikało, że w 2017 r. umowa dzierżawy między skarżącym a A.K. obowiązywała, a to skarżący naruszał posiadanie A.K. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 ppsa były niezasadne, gdyż uzasadnienie WSA umożliwiało kontrolę instancyjną. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również okazały się nieskuteczne, ponieważ nie zakwestionowano skutecznie ustaleń stanu faktycznego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w postępowaniu o płatności rolne, znaczenie prawomocnych wyroków sądów cywilnych w postępowaniu administracyjnym oraz zakres stosowania przepisów k.p.a. w sprawach o płatności rolne.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań o płatności rolne i szczególnych regulacji ustawy PROW.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych zastosowanie mają przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. dotyczące obowiązku organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych zastosowanie mają szczególne regulacje ustawy PROW, zgodnie z którymi ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, a przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie znajdują zastosowania.

Uzasadnienie

Ustawa PROW w art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 modyfikuje zasady postępowania dowodowego, przerzucając ciężar dowodu na stronę i ograniczając obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia przedstawionego przez strony materiału dowodowego.

Czy prawomocny wyrok sądu cywilnego dotyczący umowy dzierżawy i naruszenia posiadania może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie płatności rolnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocny wyrok sądu cywilnego stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym w postaci dokumentu urzędowego, a jego ustalenia korzystają z domniemania zgodności z prawdą.

Uzasadnienie

Wyroki sądów cywilnych korzystają z domniemania zgodności z prawdą co do tego, co zostało w nich zaświadczone, a ich prawomocność materialna wiąże inne sądy i organy administracji.

Czy jednorazowe skoszenie części działki przez inną osobę, mimo sprzeciwu posiadacza, może przekreślać jego prawo do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli inne dowody wskazują, że to skarżący faktycznie użytkował działki i wykonywał czynności rolnicze, a czynność innej osoby była sporadyczna i nieprawidłowa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne w sprawie o płatności rolne opierają się na dowodach przedstawionych przez stronę, a prawomocny wyrok sądu cywilnego wskazał na naruszenie posiadania przez skarżącego, co podważało jego roszczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (52)

Główne

ustawa PROW art. 27 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa PROW art. 27 § ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa PROW art. 4

ustawa PROW art. 27 § ust. 3

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

ppsa art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

ppsa art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie co do istoty sprawy.

ppsa art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia orzeczenia.

ppsa art. 193 § zdanie drugie

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

ppsa art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach.

ppsa art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dokumenty urzędowe jako dowód.

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa PROW art. 20 § ust. 1

ustawa PROW art. 4

ustawa PROW art. 27 § ust. 3

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie RŚK art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie RŚK art. 11 § pkt 3

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocny wyrok sądu cywilnego potwierdzający obowiązywanie umowy dzierżawy i naruszenie posiadania przez skarżącego. • Ciężar dowodu w zakresie posiadania spoczywa na stronie ubiegającej się o płatności. • Przepisy k.p.a. dotyczące obowiązku organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego nie mają zastosowania w sprawach o płatności rolne.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracyjne i WSA (art. 141 § 4 ppsa, art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a.). • Naruszenie prawa materialnego (art. 27 ust. 2 ustawy PROW, art. 336 k.c.) poprzez błędne uznanie, że skarżący nie był posiadaczem spornych działek. • Niewłaściwa ocena dowodów, w tym zeznań świadków i opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne • prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie z 19 lutego 2019 r., sygn. akt V GC 1576/18 z którego uzasadnienia wprost wynika, że w 2017 r. umowa dzierżawy pomiędzy skarżącym, a dzierżawcą w dalszym ciągu obowiązywała, a nadto to skarżący w ww. okresie naruszał posiadanie przez powódkę A. K. • wyroki sądów cywilnych korzystają z domniemania zgodności z prawdą co do tego, co zostało w nich zaświadczone

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Joanna Salachna

sędzia

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w postępowaniu o płatności rolne, znaczenie prawomocnych wyroków sądów cywilnych w postępowaniu administracyjnym oraz zakres stosowania przepisów k.p.a. w sprawach o płatności rolne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań o płatności rolne i szczególnych regulacji ustawy PROW.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy sporu o płatności rolne, gdzie kluczowe znaczenie miały dowody i ustalenie faktycznego posiadania gruntu. Pokazuje, jak wyroki sądów cywilnych wpływają na postępowania administracyjne.

“Kto naprawdę posiadał ziemię? NSA rozstrzyga spór o płatności rolne.”

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

płatności rolne PROW posiadanie gruntu dzierżawa postępowanie administracyjne dowody ustawa PROW kodeks postępowania administracyjnego prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst