I GSK 77/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Spółdzielni Inwalidów "W." dotyczącą zwrotu środków z PFRON na refundację składek na ubezpieczenia społeczne pracowników niepełnosprawnych, uznając, że składki zostały opłacone po terminie.
Spółdzielnia Inwalidów "W." zaskarżyła decyzję Prezesa PFRON o zwrocie środków na refundację składek na ubezpieczenia społeczne pracowników niepełnosprawnych. Skarga kasacyjna opierała się na zarzucie naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez zignorowanie wskazań poprzednich orzeczeń sądów. NSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły nieprawidłowości w opłacaniu składek przez Spółdzielnię, a zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest niezasadny.
Spółdzielnia Inwalidów "W." wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa PFRON nakazującą zwrot środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne pracowników niepełnosprawnych. Głównym zarzutem kasacyjnym było naruszenie art. 153 p.p.s.a., polegające na zignorowaniu przez organ i sąd niższej instancji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w poprzednich orzeczeniach sądów administracyjnych. Spółdzielnia argumentowała, że organ powinien był badać terminowość ponoszenia kosztów płacy w odniesieniu do konkretnych pracowników niepełnosprawnych, a nie globalnie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że organy prawidłowo wykonały zalecenia sądów niższych instancji, zbadały terminowość opłacania składek przez Spółdzielnię w odniesieniu do poszczególnych pracowników niepełnosprawnych i prawidłowo ustaliły, że składki zostały opłacone po terminie. NSA podkreślił, że przepisy nie dają pierwszeństwa w rozliczaniu składek dla osób niepełnosprawnych, a skoro wpłaty zostały dokonane z uchybieniem terminów, zasadnie utożsamiono to ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego, w tym osób niepełnosprawnych. Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest niezasadny, a organy i sąd I instancji wypełniły obowiązki dowodowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ organy i sąd niższej instancji prawidłowo wykonały zalecenia sądów, zbadały terminowość opłacania składek w odniesieniu do poszczególnych pracowników niepełnosprawnych i prawidłowo ustaliły, że składki zostały opłacone po terminie.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne w poprzednich orzeczeniach wskazały na konieczność badania terminowości ponoszenia kosztów płacy w odniesieniu do konkretnych pracowników niepełnosprawnych. Organy uzupełniły materiał dowodowy, uzyskując dane z ZUS dotyczące rozliczenia kont ubezpieczonych pracowników niepełnosprawnych. Wobec braku danych na indywidualnych kontach ZUS o terminach wpłat, organy dokonały ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z przepisami rozporządzenia o rozliczaniu składek. Stwierdzono, że wpłaty zostały dokonane z uchybieniem terminów, co było podstawą do żądania zwrotu dofinansowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
u.o.r. art. 26a § 1a1 pkt 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Warunkiem uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest m.in. terminowe ponoszenie kosztów płacy.
u.o.r. art. 26a § 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Zwrot środków następuje w przypadku uchybienia terminom wynikającym z odrębnych przepisów.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 40
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy ewidencjonowania składek na koncie ubezpieczonego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Reguluje sposób rozliczania składek i terminów płatności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez zignorowanie przez organ i sąd niższej instancji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w poprzednich orzeczeniach sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący
Dariusz Dudra
członek
Marek Leszczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście powtarzających się zarzutów dotyczących niewłaściwego wykonania wskazań sądu przez organy administracji. Zasady ustalania terminowości ponoszenia kosztów płacy w kontekście przepisów ustawy o rehabilitacji i rozporządzenia o rozliczaniu składek."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących PFRON. Interpretacja art. 153 p.p.s.a. jest ogólna, ale zastosowanie do konkretnych przepisów może być ograniczone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia terminowości ponoszenia kosztów płacy w kontekście refundacji z PFRON, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie art. 153 p.p.s.a. i zasady związania sądu poprzednimi orzeczeniami.
“Czy PFRON może żądać zwrotu dofinansowania za spóźnione składki? NSA wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 77/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/ Dariusz Dudra Marek Leszczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Osoby niepełnosprawne Sygn. powiązane V SA/Wa 5233/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-28 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 153, art. 183 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 573 art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i ust. 4 Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Marek Leszczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółdzielni Inwalidów "W." w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 5233/21 w sprawie ze skargi Spółdzielni Inwalidów "W." w G. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 14 października 2021 r. nr DRP.WPAV.411.379.2021.MP w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Spółdzielni Inwalidów "W." w G. na rzecz Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5233/21, oddalił skargę Spółdzielni Inwalidów "W." w G. (dalej: Spółdzielnia, skarżąca) na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes PFRON, organ) z dnia 14 października 2021 r., nr DRP.WPAV.411.379.2021.MP, w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wywiodła Spółdzielnia, zaskarżając wyrok w całości, a na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 153 p.p.s.a., przez zignorowanie oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 18 października 2019 w sprawie V SA/Wa 1124/19, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższy zarzut kasacyjny Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według obowiązujących stawek. Złożyła też oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zarzutu sformułowanego w jej petitum. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2023 r. skarżąca przytoczyła nowe uzasadnienie podstawy kasacyjnej. Pismem procesowym z dnia 6 kwietnia 2023 r. skarżąca dołączyła do akt sprawy stanowisko Prezesa PFRON z dnia 21 marca 2023 r. skierowane na ręce Marszałka Senatu RP. W piśmie procesowym z dnia 5 października 2023 r. skarżąca po raz kolejny przytoczyła nowe uzasadnienie podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia, w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a., zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej podniesiono tylko jeden zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółdzielni w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1124/19 oraz w wyroku NSA z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 617/20 (oddalającym skargę kasacyjną od tego wyroku) wyrażono ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z którymi organ winien zbadać nieprawidłowości w ponoszeniu kosztów pracy, które ustalił, w odniesieniu do konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie co do wszystkich zatrudnionych. Innymi słowy organ powinien uzyskać dowód wskazujący, że koszty płacy za poszczególne osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie, a dowodem takim powinna być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób. W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2023 r. skarżąca kasacyjnie przytoczyła nowe uzasadnienie podstawy kasacyjnej (naruszenie art. 153 p.p.s.a.). W tej mierze przywołała orzeczenia sądów administracyjnych oraz wyjaśniła, że PFRON powinien uzyskać dowód wskazujący, że koszty płacy za poszczególne osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie, na podstawie informacji o niedopłacie za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS. Żadne zaś z powyższych ustaleń nie miały jednak w sprawie miejsca. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 5 października 2023 r. skarżąca kasacyjnie przytoczyła dodatkowe uzasadnienie podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. Ponownie przywołała orzeczenia sądów administracyjnych i wyjaśniła, że terminowość kosztów płacy powinna być analizowana tylko w zakresie pracowników z niepełnosprawnościami, na które pracodawca wnioskuje o dofinansowanie. Wyjaśniła też, że znaczenie pojęcia "ponieść" użytego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji należy odnieść do definicji słownikowej oraz orzecznictwa. Dlatego też przeksięgowania w ZUS nie powinny wpływać na prawo dofinansowania. Ponadto wskazała na schemat postępowania dowodowego, na podstawie którego powinna zostać dokonana przez PFRON ocena przekroczenia terminu poniesienia kosztów płacy przez pracodawcę uzyskującego dofinansowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony w petitum skargi kasacyjnej zarzut jest niezasadny. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 90/23). W stanie faktycznym sprawy, WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1124/19, wskazał, że organy dokonały nieprawidłowej wykładni pojęcia kosztów płacy, a także naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W ponownym postępowaniu nakazano zaś organom wziąć pod uwagę wskazaną ocenę związaną przede wszystkim z interpretacją pojęcia kosztów płacy oraz ustalenie i jeżeli taki fakt będzie miał miejsce, przedstawienie w zaskarżonej decyzji informacji o niedopłacie za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób. Nakazano też odnieść się do stawianych przez stronę zarzutów i złożonych dokumentów. Natomiast NSA wyrokiem z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 617/20, oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaś w uzasadnieniu swego orzeczenia wskazał m.in., że jeżeli ustawa dotyczy osób niepełnosprawnych to dla potrzeb jej stosowania koszty płacy należy rozumieć jako koszty płacy pracownika niepełnosprawnego, nie zaś innego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę, o którym mowa w art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Wobec powyższego organ wadliwie zrozumiał pojęcie kosztów płacy i w związku z tym Sąd I instancji zasadnie przypisał temu organowi wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. NSA nakazał także rozpoznanie sprawy w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego, przy czym zaznaczył, że respektowanie tych reguł nie oznacza wkraczania w kompetencje organu, od którego, czy też za pośrednictwem którego dany dowód, w tym przywołane dane ZUS, został pozyskany. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego przedmiotową skargę kasacyjną zauważyć należy, że oba sądy (WSA w Warszawie i NSA) w przywoływanych wyrokach stwierdziły, że organy dokonały nieprawidłowej wykładni pojęcia kosztów płacy w kontekście takim, że koszty płacy odniosły do kosztów poniesionych w związku z zatrudnieniem łącznie (ogółem) osób niepełnosprawnych i pracowników pełnosprawnych, gdy tymczasem badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, powinny ustalić, czy strona poniosła koszty płacy tylko pracowników niepełnosprawnych z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno ponownie orzekające w sprawie organy, jak i kontrolujący ich decyzje Sąd I instancji, nie naruszyli przepisu art. 153 p.p.s.a. Organy wykonały zalecenia obu sądów i uzyskały od ZUS dokładne dane dotyczące opłaconych składek tylko za pracowników niepełnosprawnych za okres składkowy lipiec 2017 r. – tabelki z k. 10, z k. 14 i z k. 15 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Oddzielono zatem, zgodnie z wytycznymi, dane dotyczące opłaconych składek za pracowników niepełnosprawnych od danych dotyczących pracowników pełnosprawnych. Ponadto organy prowadząc ponownie postępowanie uzupełniły postępowanie dowodowe i zgromadziły oraz przeanalizowały dokumenty odnoszące się do rozliczenia indywidualnych kont ubezpieczeniowych poszczególnych pracowników niepełnosprawnych. I tak pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. organ I instancji zwrócił się do ZUS z prośbą o udzielenie informacji, czy strona opłaciła terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Świadczeń Pracowniczych za okres sprawozdawczy w ZUS za lipiec 2017 r. za wskazanych w piśmie pracowników niepełnosprawnych. Pismem z dnia 28 stycznia 2021 r. ZUS udzielił odpowiedzi i wskazał w rozbiciu na poszczególne składki, kwoty należnych składek z ZUS DRA, termin płatności składek, daty wpłat oraz kwoty wpłat. Ponadto ZUS w pismach z dnia 1 lutego 2021 r., 11 lutego 2021 r. i 12 lutego 2021 r. w odpowiedzi na zapytanie organu dotyczące opłacenia składek ZUS za poszczególnych pracowników niepełnosprawnych (za których strona ubiegała się o dofinansowanie) wskazał, że z uwagi na to, że na koncie ubezpieczonego, o którym mowa w art. 40 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 423; dalej: u.s.u.s.), nie są ewidencjonowane daty wpłat składek należy uznać, że składki za pracowników niepełnosprawnych zostały opłacone zgodnie z rozliczeniem należności płatnika, tj. rozliczeniem przekazanym pod sygnaturą sprawy 290000/4121/22292/2021. Ponadto zauważenia wymaga, że pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. organ zwrócił się także do strony wzywając ją do przedstawienia wszelkich wniosków, uwag i informacji mających w jej ocenie znaczenie dla rozpoznania sprawy. W trakcie postępowania strona dołączyła zestawienie dotyczące nadpłaty składki wypadkowej od kwietnia 2015 r. do czerwca 2017 r. oraz wydruk z platformy PUE zawierający informacje o należnych składkach. Wobec powyższego organ zwrócił się ponownie do ZUS z prośbą o informację, czy strona posiada nadpłatę za okres rozliczeniowy od kwietnia 2015 r. do czerwca 2017 r. a także z zapytaniem, czy strona opłaciła, z uwzględnieniem rozliczeń konta płatnika, terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia za okres lipiec 2017 r. W odpowiedzi ZUS przekazał organowi informację o wysokościach oraz datach wpłat składek na przedmiotowe ubezpieczenia za lipiec 2017 r. Pismem z dnia 30 lipca 2021 r. organ znów zwrócił się do ZUS o wskazanie, czy istnieje nadpłata za okres od kwietnia 2015 r. do czerwca 2017 r. i jak ewentualnie została ona rozliczona. W międzyczasie strona przekazała organowi dodatkowe informacje w postaci kopii pisma Inspektoratu ZUS w Nowym Tomyślu, w którym poinformowano stronę, że na dzień 19 sierpnia 2021 r. ustalona została na jej koncie w ZUS nadpłata w kwocie 66.050,60 zł na ubezpieczenie społeczne oraz w kwocie 6.307,78 zł na ubezpieczenie zdrowotne. Strona złożyła także wydruk należności i wpłat z tytułu składek za okres od stycznia 2015 r. do grudnia 2018 r. W odpowiedzi na pismo z dnia 30 lipca 2021 r., pismem z dnia 8 września 2021 r. ZUS poinformował organ o wysokościach oraz datach wpłat składek na przedmiotowe ubezpieczenia. Wskazał też, że nadpłata na koncie płatnika powstała w wyniku złożonych korekt deklaracji rozliczeniowych za okres: 04-12/2015 i 01-10/2016 w dniu 24.11.2020 r. oraz za okres: 11-12/2016, 01-12/2017, 01-03/2018 w dniu 25 listopada 2020 r. zgodnie z wyrokiem SR w Poznaniu z dnia 9 września 2019 r. Nadpłata została rozliczona na najwcześniejszą należność, tj. na miesiąc 11/2020, a zatem nadpłata powstała w wyniku korekt nie miała wpływu na rozliczenie należności za okres 07/2017 na dzień terminu płatności składki, tj. 16.08.2017 r. Pismem z dnia 22 września 2021 r. strona przekazała organowi dodatkowe dokumenty w postaci wydruku z platformy PUE zawierającego informację o należnych składkach oraz dowody wpłat do ZUS z dnia: 15.12.2020 r., 15.01.2021 r., 15.02.2021 r., 15.03.2021 r., 15.04.2021 r., 17.05.2021 r., 15.06.2021 r., 15.07.2021 r., 16.08.2021 r., 15.09.2021 r., 16.09.2021 r. oraz kopie deklaracji ZUS DRA za okresy 11/20-08/21 wskazując, że z wydruku pozyskanego z PUE wynika nadpłata w kwocie 58.230,93 zł, powstała w wyniku zmniejszenia składki wypadkowej i nie została ona rozliczona od 11/2020 r. do dnia 15.09.2021 r., ponieważ Spółdzielnia nie wystąpiła o zwrot składek ani o zaliczenie ich na poczet bieżących wpłat, dowodem czego jest zdaniem strony istnienie nadpłaty zgodnie z przedstawionym saldem w wysokości 72.358,38 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniach obu decyzji organy precyzyjnie wykazały, a ustalenia te podzielił Sąd I instancji, że nastąpiła nieprawidłowość w opłacaniu przez skarżącą składek do ZUS w zakresie osób niepełnosprawnych, a mianowicie opóźnienia w realizowaniu tego obowiązku. Także jednoznacznie wyjaśniono, że nie uwzględniono przedstawionych przez stronę nadpłat na koncie rozliczeniowym ZUS, gdyż nie pokrywają się one z informacjami przesłanymi organowi przez ZUS. Jak z powyższego zatem widać, prowadząc ponownie postępowanie organy uzupełniły materiał dowodowy w zakresie, jaki był tylko możliwy do pozyskania oraz odniosły się do wszystkich wniosków i zarzutów podniesionych przez skarżącą, a także wyjaśniły wszelkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, przez co wypełniono zalecenia wskazane w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1124/19 i w wyroku NSA z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 617/20. Zresztą skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia w podniesionym zarzucie kasacyjnym nie stawia zarzutu, że organy oraz kontrolujący ich rozstrzygnięcia Sąd I instancji nieprawidłowo ustalili, że składki na osoby niepełnosprawne zostały opłacone po terminie albo że nieprawidłowo rozliczono przywoływane przez skarżącą nadpłaty. Zarzut kasacyjny w istocie sprowadza się tylko do jednej kwestii, a mianowicie, że organy nie zbadały nieprawidłowości w ponoszeniu kosztów płacy w odniesieniu do konkretnego pracownika niepełnosprawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z zarzutem tym zgodzić się nie można. Jak już bowiem wskazywano powyżej, w uzasadnieniu wyroku V SA/Wa 1124/19 Sąd ten dostrzegł, że ZUS I Oddział w Poznaniu nie posiadał informacji dotyczącej składek należnych za pracowników niepełnosprawnych za okres rozliczeniowy lipiec 2017 r. Wobec tego Sąd I instancji wskazał, że Prezes PFRON winien w sposób szczegółowy odnieść się do powyższej informacji w zaskarżonej decyzji i uzasadnić swoje stanowisko, iż pomimo braku informacji z ZUS dotyczącej terminowości zapłaty składek należnych za pracowników niepełnosprawnych za okres rozliczeniowy lipiec 2017 r., zasadne jest żądanie zwrotu otrzymanego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Ponadto Sąd I instancji w tamtej sprawie zgodził się z organem odwoławczym, że kompetencje do rozliczania przedmiotowych składek posiada ZUS a nie orzekający w sprawie organ. Tymczasem organy ZUS nie dokonały wykładni przepisów art. 33, 34 i 47 u.s.u.s. ani przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 78, poz. 465). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia nieprawidłowo interpretuje wytyczne i zalecenia wskazane w wyrokach obu sądów orzekających wcześniej w przedmiotowej sprawie. W wyrokach tych nie przesądzono, że tylko pozyskanie danych odnośnie opłacanych składek z indywidualnych kont pracowników niepełnosprawnych, oddzielnie dla każdego takiego pracownika, da podstawę do ustalenia, czy wpłaty na przedmiotowe ubezpieczenia przez skarżącą pokryły obowiązkowe składki za pracowników niepełnosprawnych za okres rozliczeniowy lipiec 2017 r. W sytuacji bowiem braku takich danych na indywidualnych kontach pracowników niepełnosprawnych w ZUS, organy winny dokonać tych ustaleń na podstawie wszelkich dostępnych dowodów, całego materiału dowodnego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (str. 10 uzasadnienia wyroku w sprawie I GSK 617/20). W stanie faktycznym sprawy organy zadośćuczyniły powyższym zaleceniom dotyczącym zbadania terminowego ponoszenia kosztów płacy w odniesieniu do poszczególnych pracowników niepełnosprawnych (indywidualnie) żądając od ZUS informacji odnośnie do rozliczenia kont ubezpieczonych pracowników niepełnosprawnych. Skoro zaś ZUS poinformował organ, że na koncie ubezpieczonego, o którym mowa w art. 40 u.s.u.s. nie są ewidencjonowane daty wpłat składek za poszczególnych pracowników niepełnosprawnych, to zasadnie uznano, że składki za wskazanych pracowników niepełnosprawnych zostały opłacone zgodnie z rozliczeniem należności płatnika, tj. zgodnie z pismem z dnia 28 stycznia 2021 r., z którego wynika, że przekroczony został 14-dniowy termin na poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z opłaceniem składek. Ten sposób rozliczeń jest bowiem zgodny z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 78, poz. 456; dalej: rozporządzenie). Zarówno w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i w rozporządzeniu brak jest norm prawnych dających pierwszeństwo w rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych a następnie na pozostałych zatrudnionych. Skoro zatem na koncie skarżącej Spółdzielni, za okres objęty postępowaniem, zaewidencjonowano wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów (termin 14-dniowy), zasadnie informację tę utożsamiono ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Pondto podkreślenia wymaga, że w skardze kasacyjnej skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje ustaleń organów i Sądu I instancji, że dokonane przez nią wpłaty składek na powyższe ubezpieczenia odnośnie poszczególnych pracowników niepełnosprawnych, za okres rozliczeniowy lipiec 2017 r., zostały dokonane z przekroczeniem ustawowego terminu. Próby takie były na wcześniejszym etapie postępowania przed organami, ale organy te dokładnie i precyzyjnie wyjaśniły, że niedopłaty takie jednak wystąpiły. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekające ponownie organy oraz kontrolujący ich rozstrzygnięcia Sąd I instancji, wypełnili obowiązki dowodowe związane z zastosowaniem art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z wytycznymi sądów orzekających w tej sprawie wcześniej, pozostając zarazem w zgodzie z regulacjami dotyczącymi rozliczania wpłat dokonywanych przez płatnika. Powyższe oznacza zatem, ze podniesiony przez skarżącą kasacyjnie Spółdzielnię zarzut jest całkowicie niezasadny. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI