I GSK 769/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). NSA stwierdził, że organ egzekucyjny sam spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że obowiązek dochodzony tytułem wykonawczym, mimo określenia go jako 'niepodatkowa należność budżetowa', miał charakter cywilnoprawny, wynikający z uchwały związku międzygminnego dotyczącej rozliczenia kosztów budowy PSZOK. Zgodnie z art. 29 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny ma obowiązek badać z urzędu dopuszczalność egzekucji i nie przystępować do niej, jeśli obowiązek nie podlega egzekucji administracyjnej. W tym przypadku, spór miał charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny, co powinno było zostać ustalone przez organ egzekucyjny na etapie badania dopuszczalności egzekucji. Ponieważ organ egzekucyjny spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, zgodnie z art. 64cd § 7 u.p.e.a. nie było podstaw do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną organu i zasądził od niego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, gdy obowiązek ma charakter cywilnoprawny, oraz że w takich przypadkach wierzyciel nie powinien być obciążany kosztami.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny błędnie zakwalifikuje obowiązek o charakterze cywilnoprawnym jako podlegający egzekucji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej, jeśli obowiązek dochodzony tytułem wykonawczym ma charakter cywilnoprawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność, jeśli spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, co wyklucza obciążenie wierzyciela kosztami.
Uzasadnienie
Organ egzekucyjny ma obowiązek z urzędu badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Jeśli obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego ma charakter cywilnoprawny, organ nie powinien przystępować do egzekucji administracyjnej, a jego działanie w tym zakresie jest niezgodne z prawem.
Czy spór wynikający z uchwały związku międzygminnego dotyczącej rozliczenia kosztów budowy PSZOK ma charakter cywilnoprawny, czy administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spór ma charakter cywilnoprawny.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 8 ust. 2b ustawy o samorządzie gminnym, spory majątkowe wynikłe z porozumień międzygminnych rozpatruje sąd powszechny. Wskazane w tytule wykonawczym podstawy prawne (uchwała związku, statut związku, ustawa o finansach publicznych) oraz charakter zobowiązania (udział w kosztach budowy PSZOK) wskazują na cywilnoprawny charakter sporu.
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 29 § 1 i 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie przystępuje do niej, jeżeli obowiązek nie podlega egzekucji administracyjnej.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.g. art. 8 § 2b
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Spory majątkowe wynikłe z porozumień międzygminnych rozpatruje sąd powszechny.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 2 § 1 pkt 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64cd § 5, 6, 7, 11
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
k.p.a.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.f.p. art. 60 § pkt 8
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.s.g. art. 8 § 2-5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 39 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 64 § 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej, ponieważ obowiązek dochodzony tytułem wykonawczym miał charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym uznania, że wierzyciel nie pokrywa kosztów egzekucyjnych w sprawie wszczętej przez niego i prowadzonej niezgodnie z prawem.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej • obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej • spór między Z. a Gminą nie ma charakteru administracyjnego, ale cywilnoprawny • organ egzekucyjny powinien był dokonać z urzędu zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący
Piotr Pietrasz
sprawozdawca
Jacek Surmacz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, gdy obowiązek ma charakter cywilnoprawny, oraz że w takich przypadkach wierzyciel nie powinien być obciążany kosztami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny błędnie zakwalifikuje obowiązek o charakterze cywilnoprawnym jako podlegający egzekucji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie charakteru prawnego zobowiązania przez organ egzekucyjny i jakie konsekwencje proceduralne i finansowe niesie za sobą błąd w tej ocenie.
“Organ egzekucyjny zapłacił za własny błąd: egzekucja administracyjna okazała się cywilnoprawna.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.