I GSK 748/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę K. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2011 r. Sąd I instancji uznał, że podatnik nie spełnił warunków zwolnienia od podatku akcyzowego, ponieważ nie prowadził prawidłowej ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem, a wpisy zostały dokonane po terminie i po zatwierdzeniu ewidencji przez organ celny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że uchybienia formalne w prowadzeniu ewidencji nie powinny automatycznie skutkować utratą prawa do zwolnienia, jeśli cel dyrektywy UE (neutralizacja wpływu akcyzy na alkohol jako półprodukt) jest realizowany. NSA podkreślił, że zwolnienie ma charakter obligatoryjny, a warunki formalne nie mogą stanowić nieformalnego instrumentu pozbawiania tego prawa. Sąd zwrócił uwagę na prowadzenie przez podatnika dwóch ewidencji, z których jedna, choć niezatwierdzona, zawierała dane za cały okres, a druga była prawidłowo zatwierdzona. NSA uznał, że odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów była nieuzasadniona i naruszała przepisy Ordynacji podatkowej. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od akcyzy alkoholu etylowego skażonego, znaczenie warunków formalnych w postępowaniu podatkowym, prymat prawa UE nad prawem krajowym w zakresie zwolnień.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabywania alkoholu etylowego skażonego do produkcji produktów nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchybienia formalne w prowadzeniu ewidencji wyrobów akcyzowych mogą stanowić podstawę do pozbawienia podatnika prawa do zwolnienia od podatku akcyzowego, mimo że cel dyrektywy UE jest realizowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienia formalne w prowadzeniu ewidencji nie powinny automatycznie pozbawiać prawa do zwolnienia, jeśli cel dyrektywy UE jest realizowany, a zwolnienie ma charakter obligatoryjny.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zwolnienie wynikające z art. 27 ust. 1 dyrektywy 92/83/EWG ma charakter obligatoryjny. Warunki formalne, choć ważne dla prawidłowego stosowania zwolnień, nie mogą stanowić nieformalnego instrumentu pozbawiania tego prawa. Kluczowe jest, czy cel zwolnienia jest realizowany i czy nie ma ryzyka nadużycia, a nie samo formalne naruszenie przepisów.
Czy przepisy rozporządzenia wykonawczego mogą wprowadzać dodatkowe warunki do zwolnienia od akcyzy, których nie przewiduje ustawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy rozporządzenia wykonawczego mogą jedynie uszczegóławiać warunki określone w ustawie, ale nie mogą wprowadzać dodatkowych warunków materialnoprawnych pozbawiających prawa do zwolnienia.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 38 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi upoważnia Ministra Finansów do określenia szczegółowego zakresu danych i sposobu prowadzenia ewidencji, ale nie do wprowadzania dodatkowych warunków materialnoprawnych. Upoważnienie do określenia dodatkowych warunków znajduje się w art. 38 ust. 2, ale rozporządzenie nie skorzystało z tej możliwości w sposób pozbawiający prawa do zwolnienia.
Czy organ podatkowy może odmówić przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, oceniając ich przydatność przed ich przeprowadzeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić przeprowadzenia dowodu przed jego przeprowadzeniem, oceniając jego przydatność z góry.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że w sytuacji istnienia poważnych wątpliwości co do prawidłowości prowadzenia ewidencji, należało przeprowadzić wnioskowany dowód celem ich wyjaśnienia. Organ nie może z góry oceniać przydatności dowodu dla postępowania.
Przepisy (35)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § § 1 zd. pierwsze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.a. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 32 § ust. 5-13
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 32 § ust. 4 pkt. 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 32 § ust. 5-13
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.a. art. 8 § ust. 2 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 38 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Ustawa z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych art. 85 § ust. 1 pkt 2 lit. b oraz ust. 2 pkt 1 lit. b. ust. 3 pkt 1, 3 i 5, ust. 6.-9
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.a. art. 38 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 8 § ust. 2 pkt. 1 lit. b
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 93 § ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy art. § 1 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy art. § 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy art. § 4
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy art. § 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez akceptację niewłaściwej wykładni art. 32 ust. 4 pkt. 2 oraz ust. 5-13 u.p.a. przez organy obu instancji, polegającej na przyjęciu, że do zastosowania zwolnienia konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków z przepisów podustawowych. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że przepisy rozporządzenia wykonawczego stanowią warunki, których niespełnienie skutkuje odmową zastosowania zwolnienia. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 8 ust. 2 pkt. 1 lit. b u.p.a. • Naruszenie prawa materialnego wobec nieuzasadnionego uznania, że niespełnienie dodatkowych wymogów ewidencyjnych skutkuje utratą zwolnienia. • Naruszenie art. 91 Konstytucji RP wobec zakwestionowania zasad prawa wspólnotowego. • Naruszenie art. 2, 7, 32 oraz 217 Konstytucji RP poprzez zastosowanie sankcji nieadekwatnej do stopnia zawinienia. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 135, 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 121, 122, 124, 187 § 1 i 191 o.p.) poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niewyjaśnionym stanie faktycznym i wadliwe uzasadnienie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c. oraz 151 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, 122, 124, 187 § 1 i 191 o.p.) poprzez oddalenie skargi mimo wykazania wad postępowania organów. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 135 i art. 145 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi mimo wystąpienia przesłanek do jej uwzględnienia.
Godne uwagi sformułowania
zwolnienia podatkowe stanowią odstępstwo od powszechności opodatkowania, co oznacza, że konieczność ścisłej wykładni przepisów o zwolnieniach podatkowych • nie każde naruszenie warunków formalnych (w przeciwieństwie do naruszenia warunków materialnoprawnych) będzie powodowało utratę zwolnienia z opodatkowania. • Realizacja warunków formalnoprawnych nie powinna stanowić nieformalnego instrumentu pozbawiania prawa do zwolnienia.
Skład orzekający
Ludmiła Jajkiewicz
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
członek
Zofia Przegalińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od akcyzy alkoholu etylowego skażonego, znaczenie warunków formalnych w postępowaniu podatkowym, prymat prawa UE nad prawem krajowym w zakresie zwolnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabywania alkoholu etylowego skażonego do produkcji produktów nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych i prawa unijnego, pokazując, jak formalne uchybienia mogą być kwestionowane w kontekście celu regulacji.
“Czy drobny błąd w ewidencji może kosztować utratę zwolnienia podatkowego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.