I GSK 746/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i błędną ocenę dowodów, a także naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 336 k.c., przez uznanie, że nie był posiadaczem spornych działek w 2017 roku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, a przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. Kluczowe znaczenie miał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie, który stwierdził, że w 2017 roku umowa dzierżawy między skarżącym a A. K.-S. obowiązywała, a to skarżący naruszał jej posiadanie, w tym na spornych działkach. Sąd uznał, że skarżący nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych ani wyroku sądu cywilnego, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego były niezasadne, ponieważ nie zakwestionowano skutecznie ustaleń stanu faktycznego. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w postępowaniu o płatności rolne oraz znaczenie prawomocnych wyroków sądów cywilnych w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i modyfikacji zasad postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czy też ciężar dowodu spoczywa wyłącznie na stronie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, a przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. dotyczące obowiązku organu do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego nie mają zastosowania.
Uzasadnienie
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego modyfikuje zasady postępowania administracyjnego, przerzucając ciężar dowodu na stronę i ograniczając obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia przedstawionego materiału dowodowego.
Czy jednorazowa czynność koszenia trawy na spornych działkach przez inną osobę, dokonana w sposób nieprawidłowy i mimo sprzeciwu właściciela, może przekreślać fakt posiadania tych działek przez właściciela w kontekście ubiegania się o płatności rolne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka czynność nie przekreśla faktu posiadania działek przez właściciela, zwłaszcza gdy istnieją inne dowody wskazujące na jego faktyczne użytkowanie i gdy prawomocny wyrok sądu cywilnego potwierdza naruszenie posiadania przez właściciela.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na prawomocnym wyroku sądu cywilnego, który stwierdził, że skarżący naruszał posiadanie działek przez dzierżawcę, co podważało twierdzenie o posiadaniu przez skarżącego w kontekście płatności rolnych. Jednorazowe koszenie przez inną osobę nie było wystarczające do ustalenia posiadania.
Czy prawomocny wyrok sądu cywilnego dotyczący naruszenia posiadania nieruchomości stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania płatności rolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocny wyrok sądu cywilnego stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym w postaci dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą co do tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe, w tym prawomocne wyroki sądów, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Uzasadnienie wyroku również zawiera elementy zaświadczenia o faktach stanowiących przesłankę do jego wydania.
Przepisy (15)
Główne
u.s.w.b. art. 3 § 1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Do postępowań w sprawach indywidualnych stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej.
u.s.w.b. art. 3 § 2
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela pouczeń i zapewnia czynny udział stron.
u.s.w.b. art. 3 § 3
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
u.s.w.b. art. 7 § 1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Płatności obszarowe przysługują rolnikowi, który posiada dane grunty rolne.
u.s.w.b. art. 18 § 1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie ma zastosowania w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dokumenty urzędowe, w tym prawomocne wyroki sądów, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie ma zastosowania w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracyjne i WSA przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i błędną ocenę dowodów. • Naruszenie przez organy administracyjne i WSA przepisów prawa materialnego, w tym art. 7 ust. 1 u.s.w.b. w zw. z art. 336 k.c., poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie był posiadaczem spornych działek w 2017 roku.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. okazały się nieskuteczne, gdyż przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych. • Zarzuty dotyczące naruszenia zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów nie mogły być uwzględnione w świetle prawomocnego wyroku sądu cywilnego. • Zarzuty dotyczące wadliwości czynności agrotechnicznych podejmowanych przez dzierżawcę nie miały znaczenia dla ustalenia posiadania przez skarżącego. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazały się niezasadne, gdyż uzasadnienie wyroku WSA umożliwiało kontrolę instancyjną. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 7 ust. 1 u.s.w.b. w zw. z art. 336 k.c. i art. 18 ust. 1 u.s.w.b. w zw. z art. 336 k.c.) okazały się niezasadne, gdyż nie zakwestionowano skutecznie ustaleń stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne • prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt [...] z którego uzasadnienia wprost wynika, że w 2017 r. umowa dzierżawy pomiędzy skarżącym, a dzierżawcą w dalszym ciągu obowiązywała, a nadto to M. S. w ww. okresie naruszał posiadanie przez powódkę - A. K.-S. nieruchomości • wyroki sądów cywilnych korzystają z domniemania zgodności z prawdą co do tego, co zostało w nich zaświadczone
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Salachna
sędzia
Piotr Kraczowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w postępowaniu o płatności rolne oraz znaczenie prawomocnych wyroków sądów cywilnych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i modyfikacji zasad postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie posiadania gruntów w kontekście płatności rolnych i jak prawomocne wyroki sądów cywilnych mogą wpływać na postępowanie administracyjne.
“Posiadanie gruntów kluczem do unijnych dopłat – NSA wyjaśnia zasady dowodzenia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.