I GSK 744/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wskazując na brak podstaw prawnych do ingerencji sądu administracyjnego w toku postępowania egzekucyjnego.
Skarżący T. B. wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, powołując się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, stwierdzając, że sądy administracyjne nie są właściwe do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a kwestie te reguluje odrębny przepis (art. 54 § 6 u.p.e.a.). Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę działalności administracji, a nie zastępują jej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw egzekucyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek T. B. o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego, które było przedmiotem skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku. Skarżący domagał się wstrzymania egzekucji z uwagi na potencjalne trudne do odwrócenia skutki. Sąd, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wyjaśnił, że przesłankami do wstrzymania wykonania aktu lub czynności są niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże, kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że sądy administracyjne nie posiadają kompetencji do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji, ale nie mogą zastępować organów egzekucyjnych ani organów nadzoru. Kwestie wstrzymania czynności egzekucyjnych w uzasadnionych przypadkach reguluje art. 54 § 6 u.p.e.a. i podlegają one rozpatrzeniu przez właściwe organy egzekucyjne, a ich orzeczenia mogą być następnie kontrolowane przez sądy administracyjne. Sąd wskazał również, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, jako rozstrzygnięcie odmowne, nie nadaje się do wykonania ani nie wymaga wykonania. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do wstrzymania wykonania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kompetencje w tym zakresie posiada organ egzekucyjny na podstawie art. 54 § 6 u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji, ale nie zastępują organów egzekucyjnych ani organów nadzoru. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego jest domeną organów egzekucyjnych, a ich decyzje podlegają kontroli sądowej w ograniczonym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
u.p.e.a. art. 54 § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje kwestie wstrzymania czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy administracyjne nie są właściwe do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie u.p.e.a. Wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach p.p.s.a. w odniesieniu do postępowań egzekucyjnych w administracji. Postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest aktem podlegającym wykonaniu.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie ma prawnej możliwości udzielenia ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego prowadzonego w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżanych orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami Sądy administracyjne nie mają, bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności
Skład orzekający
Michał Kowalski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie braku kompetencji sądów administracyjnych do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych w administracji i wskazanie właściwej ścieżki proceduralnej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w administracji, a nie wstrzymania wykonania aktów lub czynności administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię podziału kompetencji między sądami administracyjnymi a organami egzekucyjnymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Sąd administracyjny nie wstrzyma egzekucji! Gdzie szukać pomocy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 744/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Wstrzymanie wykonania aktu Sygn. powiązane I SA/Gd 925/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-01-21 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 61 § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku T. B. o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 925/24 w sprawie ze skargi T. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.206.2024.JM w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 925/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 26 marca 2025 r. strona wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Pismem z dnia 28 października 2025 r. wniosła o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ze względu na niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika zatem z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić należy, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącego na podstawie 75 tytułów wykonawczych, obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za m-ce wrzesień-listopad 2009 roku, styczeń-grudzień 2010 roku oraz styczeń-październik 2011 roku. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny nie ma prawnej możliwości udzielenia ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego prowadzonego w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. dalej: u.p.e.a.), ponieważ sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżanych orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydawania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Kwestie wstrzymania czynności egzekucyjnych w uzasadnionych przypadkach reguluje art. 54 § 6 u.p.e.a. Wniosek w rozumieniu tego przepisu podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenie tych organów może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym p.p.s.a. Sądy administracyjne nie mają, bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności na podstawie art. 3 p.p.s.a. Wskazany pogląd, który NSA w niniejszym składzie podziela, należy uznać za utrwalony w judykaturze (por. postanowienia NSA: z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt II GZ 178/10; z dnia 8.11.2011 r., sygn. akt II OZ 1065/11; z dnia 19.01.2012 r., sygn. akt II GZ 593/11; jak również postanowienie NSA z dnia 10.12.2013 r., sygn. akt II GZ 720/13 w zakresie braku podstawy prawnej wstrzymania przez sąd administracyjny tytułu wykonawczego). Skoro wniosek skarżącego nie dotyczy konkretnych aktów podjętych przez organ egzekucyjny, lecz całego postępowania egzekucyjnego to niedopuszczalne jest, aby poprzez zaskarżenie postanowienia w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego mógł on doprowadzić w drodze ochrony tymczasowej do wstrzymania całego postępowania egzekucyjnego, co w istocie rzeczy oznaczałoby podważenie ważnego tytułu wykonawczego. Należy również wskazać, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego charakter nie nadaje się do wykonania ani nie wymaga wykonania. Należy zauważyć, że z zaskarżonego postanowienia organu, nie wynika nałożenie na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Zaskarżony akt jest rozstrzygnięciem odmownym, które to rozstrzygnięcia co do zasady nie mają cech wykonalności. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wykreowało więc nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI