I GSK 742/24

I GSK 742/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 515/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok, stwierdzono,że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 77 ust. 2 i 4
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Województwa Lubelskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 515/24 w sprawie ze skargi Województwa Lubelskiego na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 9 lutego 2024 r. nr DPI.SPT.550.1.1.2024.ADM(12) w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę właściwej instytucji do ponownego rozpatrzenia; 3. zasądza od Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości na rzecz Województwa Lubelskiego 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r., o sygn. akt V SA/Wa 515/24, uwzględnił skargę Województwa Lubelskiego (dalej jako: "Strona", "Województwo" lub "Skarżące kasacyjnie Województwo") na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej jako: "PARP") z dnia 9 lutego 2024 r., nr DPI.SPT.550.1.1.2024.ADM(12), w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia protestu od oceny wniosku o dofinansowanie i stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Sąd pierwszej instancji przedstawił w powyższym wyroku następujący stan faktyczny.
1.1. Województwo wystąpiło z wnioskiem o dofinansowanie projektu pn. "Rozbudowa drogi [...]", w ramach Programu: Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027, Priorytet: Spójna sieć transportowa, Działanie: Infrastruktura drogowa. Pismem z dnia 19 stycznia 2024 r. PARP poinformowała Stronę o negatywnym wyniku oceny wniosku o dofinansowanie, wyjaśniając, że zdaniem Komisji Oceny Projektów powyższy projekt spełnił kryteria wyboru projektów, ale nie uzyskał wymaganej liczby punktów (na min. 16 pkt – przyznano 14 pkt). Od powyższej informacji Województwo wniosło protest, domagając się przyznania dodatkowych punktów w kryterium nr 28 - wyprowadzenie ruchu drogowego poza teren zabudowany. PARP aktem z dnia 9 lutego 2024 r. pozostawił powyższy protest Strony bez rozpatrzenia twierdząc, że "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania została wyczerpana". W podstawach rozstrzygnięcia powołano m.in. art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 – dalej w skrócie: "ustawa wdrożeniowa").
1.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w opisanym na wstępie wyroku uwzględnił skargę Województwa stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przy czym nie przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną powyższego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, przyjmując za organem, że doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach danego działania. WSA zwrócił uwagę na pismo PARP z dnia 27 grudnia 2023 r., z którego wynika, że alokacja środków przeznaczonych na zawarcie umów w ramach przedmiotowego działania została wyczerpana i jednocześnie, aby było możliwe zawarcie wszystkich umów o dofinansowanie, organ wniósł do ministerstwa o możliwość zwiększenia alokacji poprzez nadkontraktację o kwotę 444 331,10 zł.
Sąd pierwszej instancji zwrócił także uwagę, że informacja z dnia 19 stycznia 2024 r. dotycząca oceny projektu nie zawiera "chociażby jednozdaniowego" uzasadnienia, co rażąco narusza dyspozycję art. 56 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, a odesłanie do arkusza oceny projektu uznano za niespełniające wymogu uzasadnienia, przewidzianego w powyższym przepisie. Wobec powyższego przyjęto, że organ winien poddać analizie oceny eksperckie i zaprezentować wnioski z nich wynikające. W konkluzji zaskarżonego orzeczenia wyjaśniono, że skoro akt z dnia 19 stycznia 2024 r. nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia i doszło do wyczerpania środków, to możliwe jest wyłącznie stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. W konsekwencji nie znaleziono podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, stosownie do art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
2.1. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Województwo, reprezentowane przez adwokata, zaskarżając powyższy wyrok w całości. W podstawach kasacyjnych powołano art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), zarzucając naruszenie:
1) art. 77 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 77 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 i art. 78 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym zaaprobowaniu ustalenia organu, iż w związku z naborem nr FEPW.04.01-IP.01-001/23 doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie w ramach Działania 4.1 programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027, podczas gdy w rzeczywistości w stanie faktycznym sprawy do wyczerpania przedmiotowej kwoty nie doszło;
2) art. 77 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 77 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ograniczeniu się do stwierdzenia w sentencji zaskarżonego wyroku, iż ocena projektu ("Rozbudowa drogi [...]" złożonego przez Stronę) została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, nie przekazując jednocześnie organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie w ramach Działania 4.1 programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027 (por. zarzut z pkt 1 powyżej) nie została wyczerpana i w konsekwencji brak było podstaw do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia;
3) art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 45 ust. 1 i 2, art. 56 ust. 7 i art. 77 ust. 3 i ust. 4 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy wdrożeniowej (tj. nieuchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organu z dnia 9 lutego 2024 r. o pozostawieniu protestu Strony bez rozpatrzenia) w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie w ramach Działania 4.1 programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027 (por. zarzuty z pkt 1 i 2 powyżej) oraz pomimo ustalenia przez WSA, iż ocena projektu ("Rozbudowa drogi [...]" złożonego przez Stronę) została przeprowadzona przez organ w sposób naruszający prawo, co miało istotny wpływ na wynik oceny;
4) art. 76 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 141 ust. 4 (powinien być § 4) P.p.s.a., jak również art. 77 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 77 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 i art. 78 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaaprobowaniu postępowania organu, sprowadzającego się do wykazywania okoliczności przemawiających za wyczerpaniem kwoty dofinansowania, kwoty przeznaczonej na dofinansowanie w ramach Działania 4.1 programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027, dopiero w odpowiedzi na skargę i uznaniu za wiarygodne dokumentów przedstawionych przez organ w celu wykazania wyczerpania powyższej kwoty, podczas gdy okoliczności te winny zostać przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu z dnia 9 lutego 2024 r., przy jednoczesnym nierozważeniu w treści uzasadnienia podnoszących przez Stronę w skardze argumentów, przemawiających za brakiem wyczerpania przedmiotowej kwoty, w tym w szczególności pominięciu faktu, iż organ wbrew obowiązkowi ustawowemu nie opublikował informacji, o której mowa w art. 77 ust. 4 ustawy wdrożeniowej.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżące kasacyjnie Województwo wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i na podstawie art. 188 P.p.s.a. rozpatrzenie skargi oraz stwierdzenie, iż pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
2.2. Pełnomocnik PARP w odpowiedzi na skargę kasacyjną i piśmie uzupełniającym z dnia 24 lipca 2024 r. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2.3. Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnicy stron podtrzymali stanowiska i argumenty podniesione w powyższych pismach procesowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy i z tego względu została uwzględniona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie ujawniono okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a nadto nie zachodzi żadna z przesłanek, o których stanowi art. 189 P.p.s.a., a które podlegają rozważeniu z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Sąd odwoławczy wziął pod uwagę zakres wyznaczony podstawą skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w skardze kasacyjnej podstawami i wnioskami (w myśl art. 174 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 176 P.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega z kolei na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie i precyzyjnie wskazane przez skarżącą kasacyjnie stronę.
3.1. Oś sporu koncentruje się w niniejszej sprawie wokół kwestii wykazania wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie działania, czyli tzw. wyczerpania alokacji, jako przesłanki pozostawienia przez PARP protestu bez rozpatrzenia.
Stosownie do art. 77 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy wdrożeniowej, w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania albo kategorii regionu, jeżeli w ramach działania kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów jest podzielona na kategorie regionów:
1) właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 73;
2) sąd uwzględniając skargę, wyłącznie stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, nie przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem PARP w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja opisana w pkt 1 powyższej regulacji, czyli doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach danego działania, co uprawniało organ do pozostawienia protestu bez rozpatrzenia. Natomiast w opinii Strony, organ nie wykazał w zaskarżonym akcie z dnia 9 lutego 2024 r., że doszło do wyczerpania kwoty spornego dofinansowania oraz wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 77 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, organ nie podał do publicznej wiadomości informacji w tym przedmiocie. Rację w tym sporze należy przyznać Skarżącej kasacyjnie Stronie.
W zaskarżonym akcie z dnia 9 lutego 2024 r. PARP rozstrzygnął "o pozostawieniu bez rozpatrzenia protestu od oceny wniosku o dofinansowanie" i jako argument podał, że "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania została wyczerpana i z tego powodu (...) protest został pozostawiony bez rozpatrzenia". W akcie nie zostały przywołane żadne dane, wyjaśniające powyższe twierdzenie. Nie podano na podstawie jakich dokumentów rachunkowych, umów lub projektów przyjęto, że rzeczywiście doszło do wyczerpania kwoty spornego dofinansowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji twierdzenia o wyczerpaniu alokacji, bez uprzedniego badania i analizy konkretnych danych (kwotowych, złożonych projektów czy planowanych umów itp.) oraz ich oceny, uznać należy za uchybienie procesowe, mające istotny wpływ na wynik sprawy. W toku kontroli zaskarżonego aktu nie zweryfikowano twierdzenia organu, że doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie. Za niewystarczające uznać należy informacje z pisma PARP z dnia 27 grudnia 2023 r., z którego wprawdzie wynika, że alokacja środków przeznaczonych na zawarcie umów w ramach przedmiotowego działania została wyczerpana i aby było możliwe zawarcie wszystkich umów o dofinansowanie, zawnioskowano o możliwość zwiększenia alokacji poprzez nadkontraktację o kwotę 444 331,10 zł. Nie mniej Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do kluczowego ostatniego zdania z powyższego pisma, z którego wynika, że w wyniku planowanego podpisania aneksów "dofinansowanie może ulec zmniejszeniu o ok. 600 mln zł". Reasumując, wobec nie wykazania w zaskarżonym akcie w sposób jednoznaczny i rzetelny, że doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach konkretnego działania, nieuprawnione było bezkrytyczne zaaprobowanie tej okoliczności w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny za nieuprawnione uznaje przyjęcie za organem założenia, że doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach konkretnego działania i w konsekwencji uzasadnione wątpliwości budzi istnienie podstaw do wydania zaskarżonego aktu przez PARP, w oparciu o art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, a następnie wydanie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Rację należy przyznać Stronie, że wobec niewykazania wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie na dzień wydania zaskarżonego aktu, Sąd pierwszej instancji w sposób nieuprawniony zaniechał przekazania sprawy właściwej instytucji do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie w zaskarżonym wyroku nie odniesiono się do przedmiotu sprawy, czyli zasadności pozostawienia protestu bez rozpoznania, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej pomimo, że zakwestionowany akt PARP z dnia 9 lutego 2024 r. stanowi informację "o pozostawieniu bez rozpatrzenia protestu od oceny wniosku o dofinansowanie". Wobec powyższego na uwzględnienie zasługiwały zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia powyższych przepisów ustawy wdrożeniowej.
3.2. Organ zaniechał udokumentowania i wyjaśnienia przesłanki wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie, czyli tzw. wyczerpania alokacji, w kontekście ustawowej definicji terminu "wyczerpanie kwoty". Stosownie do art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej przez wyczerpanie kwoty, o której mowa w ust. 2, należy rozumieć sytuację, w której środki przeznaczone na cel, o którym mowa w ust. 2, zostały rozdysponowane na projekty objęte dofinansowaniem w rozumieniu art. 61 ust. 1 oraz wybrane do dofinansowania w rozumieniu art. 43 w związku z art. 56 ust. 3, z zastrzeżeniem art. 61 ust. 3 i 4. Na gruncie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm. – dalej w skrócie: "poprzednia ustawa wdrożeniowa"), dotychczas co do zasady jednolicie przyjmowano, że do wyczerpania alokacji, o którym mowa w art. 66 ust. 2 poprzedniej ustawy wdrożeniowej, dochodzi poprzez faktyczne wyczerpanie środków, będące konsekwencją zawarcia umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu, które zgodnie z art. 52 ust. 1 poprzedniej ustawy wdrożeniowej stanowią podstawę dofinansowania projektu. Dlatego uprzednio przyjmowano, że użyte w art. 66 ust. 2 poprzedniej ustawy wdrożeniowej sformułowanie "wyczerpanie" w odniesieniu do środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów oznacza ich faktyczne zużycie, nie zaś jedynie potencjalną możliwość ich wydatkowania (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 18 października 2017 r., o sygn. akt II GSK 3172/17; 5 grudnia 2017 r., o sygn. akt II GSK 3577/17; 26 stycznia 2018 r., o sygn. akt II GSK 4259/17 i 7 grudnia 2022 r., o sygn. akt I GSK 1830/22). Chodziło zatem o rzeczywisty brak możliwości udzielenia wsparcia finansowego, co następowało dopiero po rozdysponowaniu kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektu, które było wynikiem zawarcia umów lub wydania decyzji.
Wprowadzenie do porządku prawnego ust. 3 do art. 77 ustawy wdrożeniowej, który zawiera powołaną powyżej definicję "wyczerpania kwoty", o której mowa w ust. 2. oznacza, że zwrot "wyczerpanie kwoty" przeznaczonej na dofinansowanie projektów (środków alokacji) dla danego działania należy rozumieć szerzej, czyli nie tylko zawarcie umów o dofinansowanie projektu, albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu, opiewające na całą kwotę przeznaczoną na realizację danego działania, ale także wybranie do dofinansowania i zatwierdzenie przez komisję projektów, które spełniają warunki do dofinansowania (przed podpisaniem umów lub wydaniem decyzji), opiewające na całą kwotę przeznaczoną na realizację określonego działania, o ile względem zgłoszonych projektów nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4, uniemożliwiające zawarcie stosownych umów lub wydanie decyzji. Takimi przesłankami wykluczającymi mogą być m.in. niedokonanie przez wnioskodawcę wymaganych czynności; wykluczenie wnioskodawcy z możliwości otrzymania dofinansowania; rezygnacja wnioskodawcy z dofinansowania; unieważnienie postępowania w zakresie wyboru projektów, czy też obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym. Zdefiniowanie przez ustawodawcę w art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej pojęcia "wyczerpania kwoty" przeznaczonej na dofinansowanie projektów nakłada na organ obowiązek wykazania w sposób precyzyjny i znajdujący oparcie w dokumentach, że doszło do rozdysponowania całej kwoty przeznaczonej na realizację danego działania na stosowne projekty objęte dofinansowaniem oraz wybrane do dofinansowania, o których mowa w określonych regulacjach ustawy wdrożeniowej. Z wyczerpaniem alokacji wiąże się także obowiązek organu bieżącego monitorowania, czy kwota przeznaczona na dofinansowanie w ramach danego działania nie została wyczerpana w całości, w części i na jakie konkretnie projekty.
Uwzględniając powyższe, za niewystarczające w niniejszej sprawie uznać należy arbitralne twierdzenie PARP, zawarte w akcie z dnia 9 lutego 2024 r. bez powołania na jakiekolwiek okoliczności sprawy, że "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania została wyczerpana i z tego powodu (...) protest został pozostawiony bez rozpatrzenia". Organ nie przedstawił bowiem danych, które pozwalałyby ocenić, jakie projekty ostatecznie objęto lub wybrano do dofinansowania i na jaką rekomendowaną kwotę. Powyższe dane powinny korelować z informacją na stronie internetowej oraz na portalu, stosownie do art. 77 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, na co słusznie zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej. Co więcej obowiązkiem organu było wykazanie, czy względem żadnego z projektów, bądź wnioskodawców, nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej. Z akt sprawy nie wynika, aby organ dokonał takiej wnikliwiej i rzetelnej analizy na etapie rozpoznawania protestu Województwa, a mimo to stwierdził, że "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania została wyczerpana". Innymi słowy PARP nie wykazał, że w ogóle doszło do wyczerpania środków przeznaczonych do dofinansowania Działania 4.1 programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027. W tym stanie rzeczy pozostawienie protestu Strony bez rozpatrzenia było co najmniej przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe, za zasadne uznać należy zarzuty skargi kasacyjnej uchybienia art. 77 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy wdrożeniowej i art. 141 § 4 P.p.s.a. W konsekwencji orzeczenie Sądu pierwszej instancji stwierdzające, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, uznać należy za niewystarczające, w kontekście braku wykazania, że środki przeznaczone na dofinansowanie danego działania zostały wyczerpane. Wprawdzie w zaskarżonym wyroku WSA uwzględnił skargę Województwa, to jednak rację ma Strona, że brak jest pełnego rozstrzygnięcia w sprawie i prawidłowej podstawy prawnej wraz z jej wyjaśnieniem, czego wymaga art. 141 § 4 P.p.s.a. Wobec powyższego, postępowanie w niniejszej sprawie nie może być uznane za przeprowadzone w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, stosownie do art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, co usprawiedliwia zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie.
3.3. Reasumując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie. Brak publikacji przez PARP informacji na stronie internetowej oraz na portalu o wyczerpaniu alokacji, na dzień wydania zaskarżonego aktu, pomimo obowiązku wynikającego z art. 77 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, potwierdza bezpodstawność twierdzenia organu w tym zakresie. Nie zasługuje także na uwzględnienie przedstawiony na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2024 r. wydruk komunikatu z dnia 29 lipca 2024 r. dotyczący wyczerpania alokacji, stanowiący załącznik do protokołu rozprawy. Wobec niewykazania wyczerpania alokacji na dzień 9 lutego 2024 r., należało przystąpić do kolejnego etapu kontroli i zbadać, czy ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem, czy też ocena ta nastąpiła w sposób naruszający prawo oraz czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Z powyższych względów za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy wdrożeniowej, skoro w sprawie nie wykazano, aby zachodziły podstawy do pozostawienia protestu bez rozpatrzenia z uwagi na wyczerpanie środków. Powyższe uprawniało WSA do oceny merytorycznej projektu i rozważenia orzekania na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej. W tym ostatnim zakresie Sąd pierwszej instancji przyznał wprawdzie, że przy wydaniu informacji z dnia 19 stycznia 2024 r. doszło do rażącego naruszenia dyspozycji z art. 56 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, wobec braku jej uzasadnienia i zalecono konieczność poddania analizie ocen eksperckich i zaprezentowania wniosków z nich wynikających. Jednak za niekonsekwentne uznać należy stwierdzenie jedynie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadnie zaniechano przekazania sprawy PARP do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję.
3.4. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i w oparciu o art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Wobec przyjęcia, że na etapie procedury odwoławczej nie wykazano wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie przedmiotowego projektu w ramach działania, kierując się zasadą ekonomiki procesowej, należało przejść do kolejnego etapu kontroli i oceny projektu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy PARP uwzględni powyższą ocenę prawną. Konkludując wobec braku obiektywnego i definitywnego potwierdzenia wyczerpania środków, w rozumieniu art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, na dzień wydania aktu z dnia 9 lutego 204 r., powstaje obowiązek właściwej instytucji do merytorycznej oceny projektu pn. "Rozbudowa drogi [...]", w kontekście zarzutów podniesionych w proteście.
W przedmiocie kosztów postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, w oparciu o art. 200 i art. 209 P.p.s.a., uwzględniając wniosek strony o zwrot kosztów w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę. Z kolei co do kosztów postępowania kasacyjnego, zastosowanie znajduje przepis art. 203 P.p.s.a., który wiąże zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Strony jedynie z wyrokiem Sądu pierwszej instancji oddalającym skargę, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
M. Bejgerowska D. Dudra M. Grzelak