I GSK 734/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący kasacyjnie zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym nierozpoznanie istoty sprawy i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a także naruszenie prawa materialnego. Kluczowym argumentem NSA było związanie sądu pierwszej instancji oraz organu rentowego wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2022 r. (sygn. akt III SA/Po 1509/21). Wyrok ten, który nie został zaskarżony, ustalił, że przedmiotem postępowania był wniosek o umorzenie należności, a nie zwrot nienależnie opłaconych składek, jak twierdził skarżący. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu, chyba że nastąpiła zmiana przepisów lub okoliczności faktycznych, czego w tej sprawie nie stwierdzono. Ponadto, NSA uznał zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego za wadliwie sformułowany i nieuzasadniony. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZwiązanie sądu i organów administracji prawomocnym orzeczeniem sądu pierwszej instancji (art. 153 p.p.s.a.) oraz wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiot sprawy został już prawomocnie ustalony przez sąd niższej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę na decyzję ZUS w przedmiocie umorzenia należności, jest związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem WSA, który ustalił przedmiot postępowania jako wniosek o umorzenie, a nie zwrot nienależnie opłaconych składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu w trybie art. 153 p.p.s.a., chyba że nastąpiła zmiana przepisów lub okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 153 p.p.s.a. nakłada na sądy i organy administracji obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w prawomocnym orzeczeniu, co oznacza zakaz formułowania odmiennych ocen prawnych.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób precyzyjny i zrozumiały, umożliwiający kontrolę kasacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niektóre zarzuty, w szczególności dotyczące naruszenia prawa materialnego, zostały wadliwie sformułowane i nie zawierały uzasadnienia, co uniemożliwiło kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym, a zarzuty muszą być precyzyjne i zrozumiałe, zwłaszcza gdy sporządzane są przez profesjonalnego pełnomocnika.
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądowym.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 24 § 6a-9
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis, którego naruszenia skarżący się domagał.
k.p.a. art. 7-9
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy o postępowaniu administracyjnym, które według skarżącego zostały naruszone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji był związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu (sygn. akt III SA/Po 1509/21) w zakresie ustalenia przedmiotu postępowania jako wniosku o umorzenie należności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nierozpoznania istoty sprawy i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, gdyż skarżący domagał się zwrotu nienależnie opłaconych składek, a nie umorzenia. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133, 134, 151, 141, 145 p.p.s.a.). • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 24 ust. 6a-9 u.s.u.s.).
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia • nie można zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej • sąd pierwszej instancji był związany tym wyrokiem w trybie art. 153 p.p.s.a. • Związanie oceną prawną sprawy, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., oznacza zakaz formułowania przez organy administracji i sądy nowych ocen prawnych, odmiennych od wyrażonych wcześniej w prawomocnym orzeczeniu sądowym
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
sprawozdawca
Beata Sobocha-Holc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Związanie sądu i organów administracji prawomocnym orzeczeniem sądu pierwszej instancji (art. 153 p.p.s.a.) oraz wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiot sprawy został już prawomocnie ustalony przez sąd niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną związaną z mocą prawomocnych orzeczeń sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Związanie prawomocnym wyrokiem: NSA wyjaśnia granice skargi kasacyjnej.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.