I GSK 728/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązku statystycznego INTRASTAT, uznając zasadność decyzji organów celnych i WSA.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł na A. P. za niewypełnienie obowiązku statystycznego INTRASTAT za osiem okresów sprawozdawczych. A. P. kwestionował zasadność nałożenia kary, argumentując m.in. błędnym ustaleniem wartości importu i niskim stopniem zawinienia. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy celne prawidłowo ustaliły obowiązek statystyczny i zasadnie nałożyły karę, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie znalazły uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. Decyzją tą nałożono na A. P. karę pieniężną w wysokości 24 000 zł za niewypełnienie obowiązku statystycznego w zakresie zgłoszeń INTRASTAT za okres od maja do grudnia 2004 r. Obowiązek ten powstał w związku z przekroczeniem przez skarżącego progu 300 000 zł wartości przywozu towarów z krajów UE w 2003 r. Skarżący zarzucał organom celnym i sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 101 ust. 1 Prawa celnego) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 106 § 3 p.p.s.a.) poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów dotyczących importu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy celne wykazały podstawę do nałożenia kary, a skarżący nie kwestionował zebranych dowodów w toku postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszcza dowód uzupełniający tylko w wyjątkowych sytuacjach, a skarżący nie wykazał istotnych wątpliwości ani nie przedstawił konkretnych zastrzeżeń do ustaleń organów. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że art. 101 ust. 1 Prawa celnego przyznaje organowi uznanie w kwestii nałożenia kary, ale nie jej miarkowania, a brak reakcji skarżącego na upomnienia stanowił uzasadnioną podstawę do jej nałożenia. Sąd odrzucił argumenty dotyczące niskiego stopnia zawinienia, braku szkody materialnej dla Skarbu Państwa oraz trudnej sytuacji majątkowej, wskazując, że przepisy nie przewidują miarkowania kary w takich przypadkach, a kwestie majątkowe można rozstrzygać w postępowaniu o ulgi w spłacie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeśli skarżący nie przedstawił konkretnych zastrzeżeń do ustaleń organów celnych i nie wykazał istotnych wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny kontroluje legalność działania organów administracji na podstawie zebranego przez nie materiału dowodowego. Instytucja dowodu uzupełniającego (art. 106 § 3 p.p.s.a.) jest wyjątkiem i wymaga wykazania istotnych wątpliwości oraz minimum współdziałania strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.c. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.c. art. 100 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT art. 27 § pkt 1
u.f.p. art. 42
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 101 ust. 1 Prawa celnego poprzez uznanie, że organ zasadnie zastosował sankcję finansową mimo niskiego stopnia zawinienia. Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zobowiązania Urzędu Celnego do złożenia dokumentów dotyczących importu i wyjaśnienia, czy wartość importu przekroczyła próg 300 000 zł. Kwestionowanie wartości importu przypisywanych skarżącemu przez organy celne. Argument o braku wiedzy skarżącego o nowym obowiązku. Argument o braku importu w kolejnym roku po okresie objętym obowiązkiem. Argument o braku szkody materialnej dla Skarbu Państwa. Argument o trudnej sytuacji majątkowej skarżącego jako podstawie do odstąpienia od kary.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny nie będąc organem obowiązanym do gromadzenia z urzędu i oceny dowodów, rozważając ewentualność zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. musiał odnieść się do tego czy w sprawie występują istotne wątpliwości uzasadniające zastosowanie tej wyjątkowej instytucji. Art. 101 ust. 1 Prawa celnego skonstruowany jest w ten sposób, że organ stosujący ten przepis działa w granicach uznania administracyjnego w zakresie decydowania o samym nałożeniu kary pieniężnej, nie ma natomiast możliwości miarkowania wysokości nakładanej kary wynoszącej zawsze 3.000 zł. Celem nakładania kar jest dyscyplinowanie osób zobowiązanych, o jakich mowa w art. 97 pkt 2) Prawa celnego.
Skład orzekający
Zofia Borowicz
przewodniczący
Rafał Batorowicz
sprawozdawca
Janusz Zajda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania kar pieniężnych za niewypełnienie obowiązku statystycznego INTRASTAT, interpretacja art. 106 § 3 p.p.s.a. w kontekście dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zasady uznania administracyjnego przy nakładaniu kar."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego obowiązku statystycznego INTRASTAT i przepisów Prawa celnego. Interpretacja art. 106 § 3 p.p.s.a. ma szersze zastosowanie, ale wymaga uwzględnienia specyfiki danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje niedopełnienia obowiązków statystycznych i pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii dowodowych w postępowaniu administracyjnym. Jest to typowa sprawa proceduralna, ale z praktycznym znaczeniem dla przedsiębiorców.
“Niewypełniony obowiązek INTRASTAT: Czy sąd musi szukać dowodów za Ciebie?”
Dane finansowe
WPS: 300 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 728/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-03-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-06-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janusz Zajda Rafał Batorowicz /sprawozdawca/ Zofia Borowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 Hasła tematyczne Celne prawo Sygn. powiązane III SA/Po 367/06 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2007-01-25 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 106 § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art. 1 § 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2004 nr 68 poz 622 art. 100 ust. 1, art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie NSA Rafał Batorowicz (spr.) Janusz Zajda Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Po 367/06 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Po 367/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązku statystycznego. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. nałożył na A. P., jako osobę zobowiązaną do dokonania zgłoszenia INTRASTAT, karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za niewykonanie obowiązku statystycznego za osiem okresów sprawozdawczych – od maja do grudnia 2004 r., co stanowi łączną kwotę 24.000 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT (Dz. U. Nr 89, poz. 846 ze zm.) osoba zobowiązana przekazuje organom celnym dla celów statystycznych informacje dotyczące obrotu towarowego z państwami członkami Wspólnoty (zgłoszenia INTRASTAT), jeżeli wartość dokonanych przez nią w roku poprzedzającym rok sprawozdawczy przywozów towarów przekroczyła wartość określoną, odpowiednio dla statystycznego progu podstawowego w przywozie, ustalonego na aktualny rok sprawozdawczy, lub wartość dokonanych przez nią w roku sprawozdawczym przywozów towarów przekroczyła wartość określoną odpowiednio dla statystycznego progu podstawowego w przywozie, ustalonego na aktualny rok sprawozdawczy. A. P. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą T. U. B. w O. i będąc płatnikiem podatku VAT dokonał w okresie od lutego do października 2003 r. przywozu z krajów Wspólnoty samochodów, których wartość statystyczna ustalana na podstawie zgłoszeń celnych przekroczyła ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wartość progu statystycznego dla przywozu tj. 300.000 zł. A. P. stał się tym samym osobą zobowiązaną do złożenia zgłoszeń INTRASTAT za okres od maja do grudnia 2004 r. Ponieważ, mimo trzykrotnego upomnienia dokonanego w trybie art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), skarżący nie dopełnił obowiązku statystycznego, na podstawie art. 101 ust. 1 Prawa celnego nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za okresy sprawozdawcze od maja do grudnia 2004 r. w łącznej wysokości 24.000 zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, iż z dniem 1 maja 2004 r. wprowadzono w Polsce system sprawozdawczy INTRASTAT, który nakłada na podmioty prowadzące obrót towarowy z innymi państwami Unii Europejskiej obowiązek przekazywania informacji o zrealizowanych przywozach towarów z terytorium Unii Europejskiej na terytorium Polski. Zgodnie z art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) Nr 638/04 podmiotem odpowiedzialnym za dostarczenie informacji do Systemu INTRASTAT jest osoba fizyczna lub prawna, zarejestrowana jako podatnik VAT w państwie członkowskim przywozu, która zawarła umowę na dostawę towarów, przyjmuje lub przewiduje przyjmowanie dostaw towaru lub jest w posiadaniu towarów pochodzących z przywozu. Niedopełnienie obowiązków dostarczenia informacji przez podmioty odpowiedzialne na mocy rozporządzenia, powoduje nałożenie określonych przez państwa członkowskie kar. Nadto organ podał, iż zgodnie z § 27 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT w celu ustalenia istnienia obowiązku dokonywania zgłoszenia INTRASTAT w 2004 r., za wartość przywiezionych towarów w roku poprzedzającym rok sprawozdawczy uznaje się sumę zadeklarowanych w zgłoszeniach celnych wartości statystycznych, o których mowa w załączniku Nr 4 do rozporządzenia, przywiezionych na polski obszar celny przez osobę zobowiązaną z państw będących członkami Wspólnoty oraz wskazanych w rozporządzeniu innych państw przystępujących do Wspólnoty. Oddalając skargę na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, iż materialnoprawną podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 101 ust. 1 Prawa celnego, zgodnie z którym na osobę zobowiązaną, która mimo trzykrotnego pisemnego upomnienia nie dokonała zgłoszenia INTRASTAT, organ celny może nałożyć karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za okres sprawozdawczy. Sąd wskazał, iż decyzja podejmowana w trybie tego przepisu ma charakter uznaniowy. W ocenie Sądu organy wydające decyzje wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia oraz wskazały przepisy stanowiące jego podstawę, a także określiły podmioty zobowiązane do składania informacji o zrealizowanych przywozach towarów z Unii Europejskiej na terytorium Polski, a także przesłanki, po zaistnieniu których obowiązek statystyczny powstaje. Sąd stwierdził, że brak jest podstaw dla twierdzeń podniesionych na rozprawie, jakoby organy celne w sposób dowolny, bez przeprowadzenia należytych ustaleń uznały, iż skarżący w roku 2003 przekroczył wartość progu statystycznego dla przywozu ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na poziomie 300.000 zł. Odpisy zgłoszeń celnych SAD wskazanych w zaskarżonych decyzjach i przyjętych dla ustalenia, czy skarżący przekroczył w 2003 r. określony próg statystyczny, znajdują się w aktach administracyjnych, a skarżący, któremu pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. doręczonym w dniu [...] sierpnia 2005 r. wyznaczono siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w toku postępowania, dowodów tych nigdy nie kwestionował. Również na rozprawie w dniu [...] stycznia 2007 r., mimo podniesionych w tym zakresie zarzutów ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie potrafili wskazać, które zgłoszenia lub dane zawarte w przedmiotowych zgłoszeniach kwestionują. Sąd podał, iż organ wyjaśnił, że skarżący nie wykazywał żadnej aktywności, nie odpowiadał na przesłane monity i nie złożył wymaganych zgłoszeń INTRASTAT mimo, że się do tego zobowiązał w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nigdy też nie podał powodów, dla których tego nie zrobił, nie wykazał też, by był pozbawiony możliwości dopełnienia obowiązku złożenia informacji statystycznych. W tych warunkach Sąd nie znalazł podstaw dla przyjęcia, iż organ przekroczył granice uznania korzystając z możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z art. 101 Prawa celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż A. P. powołując się w skardze na swoją złą sytuację finansową, nie uzasadnił, dlaczego owa sytuacja uniemożliwiała mu złożenie informacji statystycznych, o których mowa w przepisach art. 97 – 102 Prawa celnego. W ocenie Sądu związek ten nie jest oczywisty. Nadto wskazano, iż wysokość zastosowanej kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł za okres sprawozdawczy, została określona w art. 101 ust. 1 Prawa celnego w sposób sztywny i brak jest przepisów umożliwiających jej obniżenie, na co prawidłowo wskazywał w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy. Wysokość nałożonej kary odpowiada zaś ilości okresów sprawozdawczych, w których skarżący uchybił obowiązkowi dokonania przedmiotowych zgłoszeń. W skardze kasacyjnej A. P. zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne poprzez uznanie, iż organ zasadnie zastosował względem skarżącego fakultatywną sankcję finansową w sytuacji, gdy całokształt okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności niski stopień zawinienia skarżącego, nakazywał powstrzymanie się od wymierzania ww. sankcji, 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zobowiązania Urzędu Celnego do złożenia dokumentów dotyczących importu dokonywanego przez skarżącego i wyjaśnienia na tej podstawie, czy wartość importu dokonanego przez skarżącego w 2004 r. przekroczyła próg 300.000 zł. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej A. P. zarzucił organowi, a za nim Sądowi, iż oceniając winę skarżącego, nie wzięły pod uwagę jakie faktycznie możliwości posiadał, aby uzyskać niezbędną wiedzę o swoim obowiązku składania informacji statystycznych. Nadto wątpliwe dla skarżącego jest, czy w istocie obowiązek ten go obciążał albowiem, jak podnoszono przed Sądem, wartość dokonanego przez skarżącego importu według wartości zawartych w zgłoszeniach celnych, nie przekroczyła progu 300.000 zł. Dopiero ingerencja organów celnych w wartości celne deklarowane przez skarżącego spowodowała, iż suma wartości towarów (pojazdów) importowanych przez skarżącego w roku 2003 próg ten przekroczyła. Zaś, zdaniem strony skarżącej, tylko w oparciu o dokumenty źródłowe odpraw celnych można było ustalić, czy wartość importu przypisywanego skarżącemu wynika z jego deklaracji, czy też ze swobodnego uznania organu celnego. W tym drugim przypadku wartość ta nie może być podstawą do ustalenia, czy skarżący przekroczył próg kwoty 300.000 zł. Kolejną okolicznością, na którą A. P. zwrócił uwagę, to fakt, iż w okresie po 2003 r. nie dokonywał jakiegokolwiek importu towarów, za wyjątkiem jednego pojazdu. Nadto zaniechanie skarżącego w zakresie obowiązku informacji statystycznej nie wywołało w jego ocenie jakiejkolwiek szkody, ani nie naraziło budżetu państwa na szkodę, a dochody skarżącego z tytułu działalności gospodarczej związanej z obrotem importowanymi pojazdami były znacznie mniejsze aniżeli kwota wymierzonej mu sankcji. A. P. stwierdził, iż w niniejszym stanie faktycznym wymierzenie sankcji jest sprzeczne z podstawową konstytucyjną zasadą współmierności kary do zawinienia. Skoro organ nakładający karę nie ma możliwości miarkowania, płynnego wyznaczania kwoty kary za każdy miesiąc niezłożonej informacji statystycznej i dopasowywania tym sposobem wysokości kary do wszystkich okoliczności towarzyszących temu zaniedbaniu, to pamiętając o zasadzie współmierności powinien karać tylko te podmioty, które w istocie na taką karę zasługują, szczególnie, że kwota 3.000 zł za miesiąc jest sankcją surową za ten rodzaj zachowania w porównaniu do innych sankcji karnych przewidzianych w systemie prawnym choćby w Kodeksie wykroczeń. Wobec niewspółmierności kary organ powinien od niej odstąpić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Jako naruszony przepis postępowania sądowoadministracyjnego strona wnosząca skargę kasacyjną wskazuje art. 106 § 3 p.p.s.a. i podnosi, że doszło do naruszenia tego przepisu poprzez zaniechanie zgromadzenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentów dotyczących importu dokonywanego przez skarżącego oraz wyjaśnienia na tej podstawie, czy wartość importu dokonanego przez skarżącego w 2003 r. przekroczyła próg 300.000 zł. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor kwestionuje ustalenie, że suma wartości zadeklarowanych przez importera w zgłoszeniach celnych w 2003 r. towarów stanowiąca, zgodnie z § 27 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT, wartość przywiezionych towarów, nie przekroczyła kwoty 300.000 zł ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Tym samym podważa założenie, że na importerze spoczywał obowiązek dokonywania zgłoszeń INTRASTAT za 2003 r. Tego rodzaju twierdzenia mają prowadzić do wniosku, że to na Sądzie I instancji spoczywał obowiązek przeprowadzenia w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentów (głównie zgłoszeń celnych) celem ustalenia sumy wartości zadeklarowanych w zgłoszeniach celnych towarów. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie przedstawia natomiast powiązanych z zarzutami naruszenia postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów naruszenia przepisów postępowania stosowanych przez organy celne w toku postępowania dowodowego. Twierdzi, że przyjęte przez organy celne wartości wynikały z bliżej niesprecyzowanych ingerencji w zgłoszenia celne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa na wstępie rozważań dotyczących omawianego zarzutu, że dopuszczone w art. 106 § 3 p.p.s.a. prowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Takie założenie co do zasady wyłącza dokonywanie własnych ustaleń przez sądy administracyjne. Kontrola legalności aktów i czynności z zakresu administracji publicznej opierana jest na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji publicznej (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., str. 254). W art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca określa granice dopuszczalnych wyjątków od tej zasady. Możliwości prowadzenia dowodów i w konsekwencji dokonywania ustaleń są poważnie ograniczone. Dopuszczalny jest jedynie dowód uzupełniający, wyłącznie z dokumentów. Dodatkowe ograniczenia wynikają z tego, że dowód musi być niezbędny dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W niniejszej sprawie swoje ustalenia dotyczące wartości przywiezionych towarów organy celne oparły na dokumentach niebędących, co prawda, zgłoszeniami celnymi, jednakże sporządzonymi przez funkcjonariuszy celnych wyciągami z tych zgłoszeń. Wiarygodność tych dokumentów i dokonanych na ich podstawie wyliczeń nie była podważana w toku postępowania przed organami celnymi. Dopiero w toku postępowania przed Sądem I instancji pojawiły się dotyczące sfery ustaleń faktycznych twierdzenia przedstawiane obecnie w skardze kasacyjnej. Sąd administracyjny nie będąc organem obowiązanym do gromadzenia z urzędu i oceny dowodów, rozważając ewentualność zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. musiał odnieść się do tego czy w sprawie występują istotne wątpliwości uzasadniające zastosowanie tej wyjątkowej instytucji. Aczkolwiek w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie w pełni realizowana jest zasada kontradyktoryjności, ocena w tym zakresie w realiach niniejszej sprawy wymagała minimum współdziałania strony skarżącej. Tymczasem w skardze nie wskazano żadnych konkretnych zastrzeżeń do poszczególnych wyciągów stanowiących podstawę ustaleń organów celnych. Także w toku rozprawy skarżący na pytania Sądu nie wskazał, które wyciągi czy wyliczenia kwestionuje. Wobec tego Sąd I instancji nie miał obowiązku a nawet nie mógł zastosować wyjątkowej możliwości poszukiwania i oceny dowodów przeciwnych do tych, na których oparły ustalenia organy celne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa ponadto, że również w skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnych zastrzeżeń konkretnie skierowanych do poszczególnych wyciągów ani też własnych wyliczeń. Nie wyjaśniono też, na czym miały polegać "ingerencje" organów celnych w zgłoszenia celne. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 Prawa celnego poprzez uznanie, iż organ zasadnie zastosował względem skarżącego fakultatywną sankcję finansową w sytuacji, gdy całokształt okoliczności faktycznych sprawy a w szczególności niski stopień zawinienia skarżącego, nakazywał powstrzymanie się od wymierzania sankcji. Art. 101 ust. 1 Prawa celnego skonstruowany jest w ten sposób, że organ stosujący ten przepis działa w granicach uznania administracyjnego w zakresie decydowania o samym nałożeniu kary pieniężnej, nie ma natomiast możliwości miarkowania wysokości nakładanej kary wynoszącej zawsze 3.000 zł. Działanie w granicach uznania oczywiście nie oznacza pełnej dowolności. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest więc wyjaśnienie jakimi kryteriami kierował się określając obowiązek, który może ale nie musi nałożyć. Przedstawione kryteria uznania administracyjnego podlegają kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wprowadzając unormowanie zawarte w art. 101 ust. 1 Prawa celnego ustawodawca nie określił wprost kryteriów jakimi powinien kierować się organ administracji publicznej rozważając nałożenie kary pieniężnej. Uprawnione jest twierdzenie, że usytuowanie przepisu w rozdziale 8 Prawa celnego wskazuje, że podstawowe znaczenie w procesie jego stosowania mają okoliczności, do których wprost lub pośrednio odnoszą się unormowania zawarte w rozdziale 8. Wobec tego słusznie organy celne, a później Sąd I instancji, jako kryterium uznania wskazały brak jakichkolwiek reakcji skarżącego na czynności dokonywane w trybie art. 100 ust. 1 i ust. 2 Prawa celnego. Poza sporem pozostaje, że skarżący w ogóle nie odpowiedział na trzykrotne upomnienia dotyczące obowiązku przedłożenia zgłoszenia INTRASTAT. W szczególności nie przedstawił podnoszonych obecnie wątpliwości co do istnienia obowiązku. Na swoją sytuację majątkową powołał się dopiero w odwołaniu od decyzji o nałożeniu kary. Już z tych przyczyn nie jest zasadne twierdzenie o braku lub niskim stopniu zawinienia skarżącego, w tym argument dotyczący wątpliwości co do przekroczenia progu 300.000 zł wartości importowanych towarów jako przesłanki powstania obowiązku dokonania zgłoszenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawia dalsze cztery argumenty mające uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Żaden z nich nie jest usprawiedliwiony. Brak wiedzy skarżącego o nowowprowadzonym obowiązku zgłoszeń INTRASTAT ustąpił już z chwilą doręczenia pierwszego upomnienia o przedłożenie zgłoszenia. Gdyby skarżący wypełnił obowiązek nawet po trzecim upomnieniu nie byłoby podstaw do nałożenia kary. Okoliczność, że skarżący w roku następnym po tym, którego dotyczył obowiązek, importował tylko jednorazowo jeden towar, pozostaje bez jakiegokolwiek związku z obowiązkiem dokonania zgłoszenia za 2003 r. Powoływany brak szkody materialnej Skarbu Państwa skutkiem zaniechania dokonania zgłoszenia INTRASTAT mieści się w samej istocie przesłanek nałożenia kary. Ustawodawca wprowadził instytucję kar za nieprzedłożenie zgłoszenia nie po to, by wyrównać uszczerbek w majątku Skarbu Państwa. Uszczerbek taki w ogóle nie powstaje w związku brakiem zgłoszenia. Celem nakładania kar jest dyscyplinowanie osób zobowiązanych, o jakich mowa w art. 97 pkt 2) Prawa celnego. Co do podnoszonego argumentu trudnej sytuacji majątkowej skarżącego, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie można ani organom celnym ani Sądowi I instancji zarzucić naruszenia prawa przez niezastosowanie tej sytuacji jako kryterium uznania skoro ani art. 101 ust. 1 Prawa celnego ani inne przepisy rozdziału 8 tej ustawy nie odnoszą się do stanu majątku osoby zobowiązanej. Poza tym opis indywidualnej sytuacji skarżącego należy do sfery ustaleń faktycznych, która nie należy do zakresu badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi zarzutami składającymi się na podstawy kasacyjne. Surowość sankcji w postaci kar pieniężnych jest wynikiem wyraźnie wyartykułowanej woli ustawodawcy, który wyłączył możliwość miarkowania wysokości kar. Ponadto, ponieważ kara pieniężna stanowi dochód budżetu państwa, możliwe jest dochodzenie jej odroczenia, umorzenia lub rozłożenia na raty na podstawie art. 42 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.). W takim postępowaniu sytuacja majątkowa dłużnika jest zasadniczą przesłanką udzielania odpowiednich ulg. Z wymienionych powodów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI