I GSK 712/19

I GSK 712/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Kosterna /sprawozdawca/
Joanna Salachna /przewodniczący/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I SA/Kr 542/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-09-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 56 § 1, art. 59 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 60, art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 800
art. 97 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Krakowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 542/18 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Krakowa na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 16 marca 2018 r. nr 1201-IEE.711.2.17.2018.5.AIS w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Limanowej z 27 grudnia 2017 r. nr 1214-SEE.050.12.2017-2; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz Prezydenta Miasta Krakowa 1140 (jeden tysiąc sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Prezydenta Miasta Krakowa jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 września 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 542/18. Wyrokiem tym została oddalona skarga Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: Prezydent lub Wierzyciel) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Dyrektor IAS lub Organ) z 16 marca 2018 r. nr 1201-IEE.711.2.17.2018.5.AIS w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Limanowej (dalej: Organ egzekucyjny lub Organ I instancji) prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego (zmarłego) J. P., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Prezydenta Miasta Krakowa na należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w Strefie Płatnego Parkowania (SPP) oraz za korzystanie z przystanków i dworców, których zarządzającym lub właścicielem jest Gmina Miejska Kraków, w kwocie łącznej należności głównej w wysokości 88.901,60 zł.
Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zmianami, dalej: upea) postanowieniem z dnia 3 marca umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne ze względu na śmierć zobowiązanego.
W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego wierzyciel podniósł, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być umorzone, lecz zawieszone w myśl art. 56 § 1 pkt 2 upea, gdyż obowiązki objęte tytułami wykonawczymi nie są ściśle związane z osobą zmarłego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, wskazując, iż zaskarżone postanowienie nie wypełnia wymogów art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 27 grudnia 2017 r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne, działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 6 upea.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. nr 1201-IEE.711.2.17.2018.5.AIS, utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego z dnia 27 grudnia 2017 r. Stwierdził, że egzekwowane obowiązki są należnościami publicznoprawnymi, o których mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zmianami, dalej: ufp). Jednak obowiązki te jako niemające cywilnoprawnego charakteru nie podlegają dziedziczeniu na podstawie zasad zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.). Słusznie zatem w jego ocenie, organ egzekucyjny umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie jest bowiem możliwe dochodzenie zaległych należności wprost od spadkobierców zmarłego na podstawie przepisu art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego na podstawie istniejących tytułów wykonawczych, o czym mowa w przepisie art. 28a upea. Organ odwoławczy wskazał na sankcyjny charakter egzekwowanych opłat, który oznacza, że są one ściśle związane z osobą zmarłego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Prezydent Miasta Krakowa zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 6 upea poprzez wadliwe przyjęcie, że obowiązek uiszczenia opłat za korzystanie przez operatorów i przewoźników z przystanków i dworców, których zarządzającym lub właścicielem jest Gmina Miejska Kraków oraz opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie jest ściśle związane z osobą zmarłego, a następnie umorzenie postępowania egzekucyjnego przez postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Limanowej oraz utrzymanie w mocy ww. rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie;
- naruszenie przepisów postępowania poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, tj. zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: kpa).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: ppsa).
Zdaniem Sądu i instancji, Organ odwoławczy instancji zasadnie wskazał, że należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie i korzystanie z przystanków i dworców są zobowiązaniami ściśle związanymi z osobą zmarłego i wobec tego konkretne postępowanie egzekucyjne winno być umorzone. WSA wskazał na art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.), zgodnie z którym obowiązek ponoszenia opłat m.in. za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania obciążą korzystającego z dróg publicznych. Skoro korzystającym z pojazdu samochodowego, a tym samym z drogi publicznej, jest z reguły jego właściciel (współwłaściciel), to w razie stwierdzenia braku wniesienia przedmiotowej opłaty, we właścicielu pojazdu samochodowego należy upatrywać zobowiązanego do opłacenia takiego postoju, chyba że właściciel wykaże, że wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby.
Natomiast uiszczania opłat za korzystanie z przystanków i dworców wynika z mocy samego prawa z art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2136 ze zm.) oraz z uchwał jednostek samorządu terytorialnego. Dla realizacji tych obowiązków nie jest konieczne wydanie decyzji administracyjnej ustalającej opłatę. Samo pobranie opłaty zalicza się do czynności materialno-technicznych, a dochodzenie tego obowiązku następuje w trybie egzekucji administracyjnej na podstawie samego prawa (a nie wydawanego w osobnym postępowaniu aktu administracyjnego, ustalającego albo określającego wysokość należności). Organ egzekucyjny nie ma możliwości, aby prowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie osoby faktycznie korzystającej z drogi publicznej bądź z przystanków lub dworców, ma więc prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych lub z przystanków jest właściciel pojazdu samochodowego. Ten zaś swoich racji może dochodzić podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 upea. Opłata za korzystanie przez operatorów i przewoźników z przystanków ma charakter analogiczny do opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. W ocenie Sądu I instancji sposób powstania obowiązku z tych tytułów oraz zasady egzekwowania tego obowiązku dochodzenia tych należności czyni zasadnym stanowisko organów, że powyższy obowiązek jest ściśle związany z osobą zobowiązanego. Z tych też powodów nie ma możliwości prawnej wydania decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z tego obowiązku na inną osobę. Sąd I instancji uznał przy tym, że należności z tytułu przedmiotowych opłat mają charakter należności publicznoprawnych. Jednak przyjęcie takiego założenia skutkuje uznaniem, że śmierć osoby zobowiązanej do ich uiszczenia powoduje, że opłaty te nie wchodzą do spadku. Zatem organ egzekucyjny nie może bez wystawienia tytułu wykonawczego wystawionego na spadkobierców prowadzić dalej postępowania egzekucyjnego. W tym wypadku nie będzie miał zastosowania art. 28a upea, bowiem w zaistniałej sytuacji egzekwowane należności nie wchodzą do spadku, co skutkuje niemożnością kontynuowania egzekucji na podstawie już wystawionych tytułów wykonawczych, a co w konsekwencji obligowało organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zmarłego zobowiązanego. W ocenie WSA w sprawie nie miał zastosowania wskazywany przez stronę skarżącą przepis art. 56 § 1 pkt 2 upea.
Prezydent Miasta Krakowa zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) na zasadzie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
a) zastosowanie art. 151 ppsa. skutkujące oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi w całości w sytuacji, gdy przy rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy istniały podstawy do jej uwzględnienia, co było następstwem niewłaściwego zastosowania art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 6 upea poprzez wydanie na tej podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego J. P., co było skutkiem błędnego przyjęcia, iż obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania jak i obowiązek uiszczenia należności za korzystanie z przystanków i dworców, których zarządzającym lub właścicielem jest Gmina Miejska Kraków są ściśle związane z osobą zmarłego;
b) zastosowanie art. 151 ppsa skutkujące oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi w całości w sytuacji, gdy przy rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy istniały podstawy do jej uwzględnienia, co było następstwem niewłaściwego zastosowania art. 59 § 1 pkt 6 upea w zw. z art., 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ufp i w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy Sąd Orzekający nie przeanalizował obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie jak i obowiązku uiszczenia należności za korzystanie z przystanków i dworców, których zarządzającym lub właścicielem jest Gmina Miejska Kraków - w świetle odpowiednio stosowanych przepisów działu III Ordynacji podatkowej tj. art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2018 r. poz. 800; zwana dalej o.p.) w myśl którego spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
Podnosząc te zarzuty Prezydent Miasta Krakowa wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz rozpoznanie skargi i uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 16 marca 2018 r. oraz uchylenie w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Limanowej z dnia 27 grudnia 2017 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym również kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, oraz o zasądzenia na jego rzecz od skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; www.orzeczenia.nsa.gov.pl; powoływane dalej tamże).
Skargę kasacyjną oparto na podstawie zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Istota sporu w sprawie dotyczy zakwalifikowania opłaty z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w Strefie Płatnego Parkowania (SPP) oraz za korzystanie z przystanków i dworców, których zarządzającym lub właścicielem jest Gmina Miejska Kraków, jako świadczeń związanych ściśle z osobą zobowiązanego i w związku z tym prawidłowości umorzenia postępowania egzekucyjnego tego świadczenia z powodu śmierci zobowiązanego (w toku prowadzonej egzekucji).
Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 6 upea postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego. Natomiast zgodnie z art. 56 § 1 pkt 2 upea postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego.
W sprawie podstawowe znaczenie miało ustalenie czy przedmiotowe opłaty stanowiły obowiązki ściśle związane z osobą zobowiązanego, czy też nie były takimi obowiązkami.
W tym miejscu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w nauce, zgodnie z którym obowiązek podlegający egzekucji nie ma charakteru osobistego, jeżeli może być wykonany przez inną osobę niż zobowiązany (zob. R. Hauser, Z. Leoński, komentarz do art. 56 upea w Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, Z. Leoński, Warszawa 2018, s. 311). Obowiązek ma charakter osobisty, jeżeli istotne znaczenie dla jego wykonania ma fakt podjęcia czynności wykonawczych, przez daną a nie inną osobę. Nie jest możliwe zastąpienie zobowiązanego przez inną osobę, ponieważ to właśnie zobowiązany ma pewne cechy szczególne. W takim przypadku śmierć zobowiązanego oznacza, że obowiązek nie będzie mógł być wykonany (zob. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2015, s. 273).
W związku z powyższym z art. 59 § 1 pkt 6 upea wynika, że śmierć zobowiązanego powoduje umorzenie postępowania egzekucyjnego tylko wtedy, gdy obowiązek ma charakter osobisty i nie może go za zobowiązanego wykonać inna osoba. Jeżeli natomiast obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, czyli może być wykonany przez inny podmiot, śmierć zobowiązanego prowadzi do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 2 upea.
Podkreślić należy, że o tym czy na gruncie art. 56 § 1 pkt 2 upea oraz art. 59 § 1 pkt 6 upea, obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego decydują okoliczności związane z szeroko pojętym zagadnieniem jego wykonania (spełnieniem świadczenia) będącym realizacją normy prawa materialnego. W związku z powyższym należy dojść do wniosku, że opłata dodatkowa za parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania - jako świadczenie pieniężne - nie stanowi obowiązku ściśle związanego z osobą zobowiązanego w rozumieniu art. 56 § 1 pkt 2 upea oraz art. 59 § 1 pkt 6 upea. Podobnie opłata za korzystanie z przystanków, zwłaszcza, że w tym przypadku to z reguły zatrudniony przez kierowcę korzysta bezpośrednio z przystanków, a opłata obciąża przedsiębiorcę – przewoźnika, a nie zatrudnianego przezeń kierowcę.
W związku z powyższym nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku, że o ściśle związanym z osobą zmarłego charakterze przedmiotowych opłat decyduje jej osobisty charakter (gdyż to właściciel lub dysponujący pojazdem zobowiązany był do uiszczenia opłat, wobec braku możliwości przeprowadzenia postępowania, w wyniku którego mogłoby dojść do ustalenia innej niż właściciel osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty) oraz sankcyjny charakter związany w istocie z naruszeniem przez zobowiązanego prawa poprzez zaniechanie uiszczenia opłaty za parkowanie lub opłaty za korzystanie z miejskich przystanków. Nie są to bowiem okoliczności związane z zagadnieniem spełnienia świadczenia, które są istotne na gruncie art. 56 § 1 pkt 2 upea oraz art. 59 § 1 pkt 6 upea
W dalszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ufp, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ordynacji podatkowej. Z kolei w myśl art. 60 pkt 7 ufp środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.
Ponad wszelką wątpliwość opłata dodatkowa za parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania, o której mowa w art. 13f ust. 1 ustawy udp stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, a zatem zalicza się do katalogu należności wymienionych w art. 60 ufp, a konkretnie w art. 60 pkt 7 tego aktu prawnego. Oznacza to, że przepisy regulujące następstwo prawne w Ordynacji podatkowej znajdują zastosowanie (odpowiednie) do świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 13f ust. 1 udp.
To samo dotyczy opłaty za korzystanie z przystanków. Jest to oplata pobierana przez jednostki samorządu terytorialnego za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych na podstawie art. 16 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie drogowym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1440 ze zmianami, dalej uptz). Organizacja tych przystanków należy do zadań własnych gminy. opłata za korzystanie z przystanków jest pobierana w związku z konkretnym celem, wskazanym w art. 16 ust. 7 uptz. Gmina nie ma więc swobody wydatkowania dochodów uzyskanych z opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego. Środki te mogą być wydatkowane wyłącznie na cele wskazane w ustawie o publicznym transporcie drogowym. Zatem za korzystanie z przystanków są daniną publiczną.
Do katalogu niepodatkowych należność budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których stanowi art. 60 ufp ustawodawca zaliczył w punkcie 7 dochody pobierane na podstawie odrębnych ustaw, a więc i opłaty za korzystanie z przystanków pobierane na podstawie przepisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, jak też opłaty za parkowanie pobierane na podstawie art. 13 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2255 ze zmianami).
Dodać należy, że skoro przepisy udp nie regulują kwestii następstwa prawnego, to mając na uwadze zawarte przez ustawodawcę w art. 67 ufp odesłanie do "przepisów działu III op" - należy przyjąć, że takie odesłanie odsyła do odpowiedniego zastosowania zawartych tam regulacji, które kompleksowo regulują kwestię następstwa prawnego.
Zasadnie zwraca się w orzecznictwie uwagę, że odmowa stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do przedmiotowych opłat oznaczałoby, że opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie w strefie płatnego parkowania, podobnie jak opłata za korzystanie z przystanków, nie mogłaby wygasnąć przez przedawnienie lub potrącenie (art. 59 § 1 pkt 9 i pkt 3 o.p.), nie mogłaby stanowić nadpłaty w przypadku zapłacenia jej nienależnie (art. 72 § 1 o.p.), nie mogłaby także zostać objęta ulgą (art. 67a § 1 o.p.) (zob. wyrok NSA z 9 stycznia 2019 r., II FSK 2600/18). Jakkolwiek odpowiednie stosowanie przepisów oznacza stosowanie ich wprost, w całości, stosowanie z modyfikacjami wynikającymi z istoty regulowanej instytucji prawnej, względnie oznacza odmowę ich stosowania, nawet ewentualne uznanie, że przepisy działu III o.p. do niepodatkowych należności budżetowych stosuje się tylko odpowiednio, a nie wprost, również ze względu na brzmienie art. 2 § 2 op nie daje podstaw do odmowy ich stosowania w ogóle. Trudno znaleźć racjonalne argumenty za przeciwnym rozumieniem odpowiedniości stosowania omawianych przepisów, zwłaszcza przy założeniu, że system prawa powinien tworzyć konstrukcję zamkniętą i logiczną, a przynajmniej do takiego stanu dążyć.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że do opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania oraz do opłaty za korzystanie z miejskich przystanków ma odpowiednie zastosowanie art. 97 § 1 op, zgodnie z którym spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiednie zastosowanie art. 97 § 1 op w tym przypadku prowadzi do wniosku, że spadkobiercy zobowiązanego (podmiotu, na którym spoczywał obowiązek świadczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania), z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa administracyjnego (ustawy o drogach publicznych) majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Obowiązek świadczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie stanowi obowiązek spadkodawcy o charakterze majątkowym.
W konsekwencji w takim stanie rzeczy w tej sprawie umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 upea było nieuzasadnione. Natomiast zastosowanie powinna znaleźć regulacja art. 56 § 1 pkt 2 upea, zgodnie z którą postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 ppsa. uchylił zaskarżony wyrok, a z racji tego, że istota sprawy została należycie wyjaśniona, rozpoznał skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ppsa uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.
W konsekwencji organ administracyjny dokona przeprowadzenia stosowych czynności procesowych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uwzględniając zajęte w tej kwestii stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (D. U. z 2018 r., poz. 265) oraz art. 200 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia. Na koszty postępowania składały się wpis od skargi, wpis od skargi kasacyjnej, opłata za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego oraz spółki za udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji oraz za sporządzenie skargi kasacyjnej przed NSA.