I GSK 71/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-08
NSArolnictwoŚredniansa
wsparcie unijnerolnictwoproducenci owocówARiMRskarga kasacyjnapostępowanie administracyjneprawo materialneprawo procesowe

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy przyznania wsparcia dla producentów owoców, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne.

Skarżący kasacyjnie domagał się uchylenia wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa ARiMR odmawiającą przyznania wsparcia dla producentów owoców. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły głównie naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji oraz naruszenia przepisów rozporządzenia dotyczącego wsparcia. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że zarzuty były wadliwie skonstruowane i nie odnosiły się do orzeczenia WSA, a także że ustalenia faktyczne nie mogły być kwestionowane w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającą przyznania wsparcia dla producentów owoców. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 i 2 K.p.a.) poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie już rozstrzygniętej, a także inne naruszenia przepisów K.p.a. Podniósł również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym § 10 ust. 1-3 oraz § 4 ust. 4 pkt 1-6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia dla producentów owoców. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której w tej sprawie nie stwierdzono. NSA wskazał, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę zarzutów skargi. Stwierdzono, że zarzuty naruszenia art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. są niezasadne, ponieważ decyzja z lutego 2019 r. była decyzją kasacyjną, a nie merytoryczną rozstrzygającą sprawę. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. również uznano za niezasadny. Pozostałe zarzuty procesowe uznano za nieskuteczne z uwagi na wadliwe skonstruowanie i polemikę z ustaleniami organów, a nie z wyrokiem WSA. Zarzuty naruszenia prawa materialnego uznano za wadliwie skonstruowane, ponieważ w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń faktycznych, a ustalenia te nie mogły być kwestionowane przy pomocy zarzutów procesowych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy rozporządzenia dotyczące ilości jabłek objętych wsparciem, uwzględniając datę złożenia powiadomienia i straty wynikające z przymrozków. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pierwsza decyzja była decyzją kasacyjną (art. 138 § 2 K.p.a.) i nie rozstrzygała meritum sprawy, a środek zaskarżenia od niej był błędnie nazwany.

Uzasadnienie

Decyzja kasacyjna nie posiada cechy powagi rzeczy osądzonej, a zatem wydanie kolejnej decyzji merytorycznej nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

rozporządzenia RM art. 10 § 1-2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej

rozporządzenia RM art. 4 § 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 129 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 76 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie już rozstrzygniętej. Naruszenie art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Naruszenie art. 6 K.p.a. w zw. art. 138 § 2 K.p.a., art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art, 127 § 1 i art. 129 § 1 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie organu odwoławczego wykraczające poza zakres zaskarżenia. Naruszenie art. 7 K.p.a., art. 76 §1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. Naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli. Naruszenie § 10 ust. 1-3 rozporządzenia RM poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie § 4 ust. 4 pkt 1-6 rozporządzenia RM poprzez jego błędną wykładnię.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej należy oprzeć, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Określona w art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia. Wbrew stanowisku Skarżącego decyzja Prezesa ARiMR z [...] lutego 2019 r., chociaż będąca decyzją ostateczną nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa. W sytuacji, gdy argumentacja Skarżącego o nierozpatrzeniu jego sprzeciwu od decyzji kasacyjnej nie znalazła odzwierciedlenia w aktach sprawy, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Zarzuty procesowe skargi kasacyjnej nie wskazują, które przepisy procedury sądowoadministracyjnej naruszył Sąd pierwszej instancji przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) nie można kwestionować ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie przez wojewódzki sąd administracyjny za podstawę orzeczenia. Operacją mogły być objęte jedynie te jabłka, które posiadał i mógł nimi dysponować Skarżący w dacie złożenia powiadomienia a jednocześnie pochodziły wyłącznie z jego sadu.

Skład orzekający

Anna Apollo

sprawozdawca

Małgorzata Grzelak

członek

Piotr Piszczek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wsparcia dla producentów owoców, zasady konstruowania zarzutów skargi kasacyjnej, rozróżnienie między decyzją kasacyjną a merytoryczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wsparcia dla rolników, ale argumentacja i rozstrzygnięcie są dość techniczne i proceduralne.

NSA rozstrzyga: Kiedy decyzja administracyjna nie jest ostateczna?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 71/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 30/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-09
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 § 1 pkt 3 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2018 poz 82
par. 10 ust. 1-2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją  zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 30/20 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia dla producentów owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. S. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lipca 2020 r. sygn.. akt VIII SA/Wa 30/20 oddalił skargę R. Sk. (dalej określanego jako Skarżący) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2019 r. nr [...].
Skargę kasacyjna od wyroku wniósł Skarżący. Zaskarżając wyrok w całości:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz.935, dalej określanej skrótem P.p.s.a.) zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 20204 r. poz. 572, dalej określanej skrótem K.p.a.) - poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [..] października 2019 r. nr [...], pomimo że została wydana w sprawie już rozstrzygniętej wcześniejszą ostateczną w toku administracyjnego postępowania przed organem decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizmami Rolnictwa z [...] lutego 2019 r. nr [...], od której w terminie 14 dni strona wniosła środek odwoławczy stanowiący w istocie sprzeciw, błędnie nazwany "odwołaniem" i co winno skutkować przekazaniem ww sprzeciwu wraz z aktami sprawy do celem rozpoznania sprzeciwu a nie ponownym rozpoznaniem sprawy po tym, gdy organ rozpoznał w Il instancji odwołanie;
2) art. 134 § 1 P,p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. - poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2019 r.. nr [...], pomimo wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, ze względów jak wskazane w pkt powyżej.
Ewentualnie, gdyby zarzut najdalej idący nie został uwzględniony:
3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2019 r, w sytuacji, gdy prawidłowym było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o uchyleniu zaskarżanej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy;
4) art. 6 K.p.a. w zw. art. 138 § 2 K.p.a., art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art, 127 § 1 i art. 129 § 1 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające decyzję w całości, w sytuacji gdy powyższe wykroczyło poza zakres zaskarżenia określony przez stronę skarżącą w odwołaniu, z którego jasno wynikało, że decyzja została zaskarżona w części jedynie co do odmowy przyznania dofinansowania do ilości 1179 kg, co nie pozwalało na uchylenie i zmianę decyzji w całości przy ponownym rozpoznaniu sprawy;
5) art. 7 K.p.a., art. 76 §1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. - poprzez bledną ocenę zgromadzonego sprawie materiału dowodowego i brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia;
6) art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów samorządu terytorialnego, które polegało na nieuwzględnieniu charakteru podnoszonych przez wnoszącego odwołanie zarzutów, a następnie dokonanie ich kwalifikacji niezgodnej z rzeczywistą wolą Skarżącego tj. poprzez rozszerzenie ich na decyzję niezaskarżoną tj. ostateczną i orzeczenie na niekorzyść strony.
IL na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
1) § 10 ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskie (Dz.U. z 2018 r., poz. 82) poprzez jego niewłaściwej zastosowanie, czego skutkiem było przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych jako niekwestionowanych co do możliwości osiągnięcia plonów w 4104-i 98.108 kg, podczas gdy Skarżący przedstawił faktury na sprzedaż plonu w wysokości 176.199 kg a tymczasem przyznanie wsparcia finansowego w wysokości nieodpowiadającej rzeczywistemu stanowi rzeczy, pomimo istnienia przesłanek do przyznania wsparcia w wyższej kwocie;
2) § 4 ust. 4 pkt 1 — 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskie (Dz.U. 2018, poz. 82) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w powiadomieniu należy podać ilość posiadanego towaru na dzień jego złożenia, podczas gdy z przepisów w/w rozporządzenia nie wynika taki obowiązek a przy tym deklarowana ilość 18.000 kg była w posiadaniu skarżącego, została dostarczona i brak jest przesłanek do stwierdzenia następczo, że dostawa na tę wartość była nieuzasadniona.
W oparciu o powyższe zarzuty na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. wniósł o "uchylenie zaskarżonego wyroku" oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty na poparcie zarzutów przytoczono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej, w istocie polemizującej z zaskarżoną decyzją a nie wyrokiem Sadu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 P.p.s.a.
Dalej należy zaznaczyć, że stosownie do normy art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Przystępując do rozważań na tle wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia i uwzględniając wyżej przedstawione stanowisko, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji w ramach podstaw z art. 174 P.p.s.a.
Zarzuty skargi kasacyjnej należy oprzeć, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo formułując zarzuty, skarżący kasacyjnie powinien więc jasno wskazać, na której podstawie kasacyjnej opiera zarzuty, czy podnosi naruszenie przepisów prawa materialnego, czy postępowania. Jeżeli zarzuty są postawione w oparciu o pierwszą podstawę kasacyjną, należy również precyzyjnie określić, czy naruszenie nastąpiło poprzez błędną wykładnię przepisu czy jego niewłaściwe zastosowanie. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem skarżącego kasacyjnie, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez sąd I instancji przepis nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania. Opierając zarzuty na drugiej podstawie kasacyjnej, strona zobowiązana jest nie tylko wykazać, na czym polegało to naruszenie, lecz również jaki mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 446). Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 665/07; z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1894/11, z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1795/11, z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11, z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12, opub. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Określona w art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć - działając na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09).
Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 P.p.s.a. Tym samym realizowany jest obowiązek nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., w myśl którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnieść się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., o sygn. akt I OPS 10/09 oraz wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., o sygn. akt II FSK 776/10, publ. CBOSA).
Uwaga ta jest o tyle istotna, ze nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zostały prawidłowo skonstruowane.
Najdalej idącymi zarzutami są zarzuty z pkt I ppkt 1 i 2 petutum skargi kasacyjnej tj. zarzuty naruszenia art. 134 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 i 2 K.p.a. polegające na braku stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 22 października 2019 r. nr 10/CE/1165/2019/ARiMR, pomimo że została wydana w sprawie już rozstrzygniętej wcześniejszą ostateczną w toku administracyjnego postępowania przed organem decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizmami Rolnictwa z 19 lutego 2019 r. nr 173/1165/CE/ARiMR/2019, od której w terminie 14 dni Skarżący miał wnieść środek odwoławczy stanowiący w istocie sprzeciw, błędnie nazwany "odwołaniem" i co winno skutkować przekazaniem ww. sprzeciwu wraz z aktami sprawy do sądu celem rozpoznania sprzeciwu a nie ponownym rozpoznaniem sprawy po tym, gdy organ rozpoznał w Il instancji odwołanie.
Normę art. 134 P.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, o czym poniżej). Należy też wyjaśnić, że kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1236/15, LEX nr 2199000).
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. nieważna jest decyzja dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. W obrocie prawnym nie mogą bowiem funkcjonować dwa rozstrzygnięcia ostateczne, wydane w tej samej sprawie. Dotyczy to decyzji merytorycznie rozstrzygających sprawę. Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Jeżeli pomimo to została wydana kolejna decyzja, konieczne staje się stwierdzenie jej nieważności. Okoliczność ta (res iudicata) następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. O powadze rzeczy osądzonej można mówić tylko w odniesieniu do decyzji merytorycznie załatwiających sprawę.
Wbrew stanowisku Skarżącego decyzja Prezesa ARiMR z [...] lutego 2019 r., chociaż będąca decyzją ostateczną nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. Była decyzją kasacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Nie rozstrzygała, z uwagi na podniesione w niej braki postępowania dowodowego, o meritum sprawy. Także nie wniesiono od niej sprzeciwu, błędnie, jak wskazuje Skarżący, nazwanego odwołaniem. Pismo o takim tytule Skarżący wniósł do organu pierwszej instancji po tym, jak organ 11 marca 2019 r. przeprowadził dodatkową kontrolę u Skarżącego. Do protokołu kontroli Skarżący dołączył kolejne oświadczenie o wysokości plonów osiąganych z 1 ha. Jego sadu. I co najistotniejsze, organ pierwszej instancji 18 marca 2019 r. wydal kolejną decyzję merytoryczną w sprawie. Zaś w piśmie z 27 marca Skarżący wnosił o uwzględnienie wyników kontroli z 11 marca 2019 r., złożonych przez niego oświadczeń o wielkości plonów, w tym nowego oświadczenia dołączonego do odwołania. Treść tego pisma nie odnosi się do podstaw wydania decyzji kasacyjnej. Zresztą Skarżący w skardze kasacyjnej nie wskazał, które konkretnie pismo, z jakiej daty, uznał za sprzeciw.
W świetle powyższego twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł tego oczywistego błędu organu nie znajduje odzwierciedlenia w faktach.
Zatem zarzut naruszenia art. 134 P.p.s.a w związku z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny. W konsekwencji także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. uznał za niezasadny.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego może mieć miejsce wówczas, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność decyzji administracyjnej.
W sytuacji, gdy argumentacja Skarżącego o nierozpatrzeniu jego sprzeciwu od decyzji kasacyjnej nie znalazła odzwierciedlenia w aktach sprawy, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa poprzez wydanie decyzji kończącej postepowania w administracyjnym toku instancji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd stwierdza, w nawiązaniu do wstępnych uwag, że zarzuty te zostały wadliwie skonstruowane. Skarga kasacyjna stanowi środek służący podjęciu merytorycznej polemiki z zaskarżanym nią orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny oczekuje, że zarzuty skargi kasacyjnej oraz podejmowana na ich gruncie polemika będą odnosiły się do orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i zawartego w nim rozstrzygnięcia. Co stanowi konieczny warunek oceny ich zasadności, a co za tym idzie skuteczności. Nie jest to jednak możliwe, tak jak w rozpatrywanej sprawie, w sytuacji przeciwnej. Mianowicie, gdy skarga kasacyjna oraz stawiane w niej zarzuty nie są kierowane wobec kwestionowanego nią orzeczenia sądowego i wyrażonego w nim stanowiska, a więc innymi słowy w sytuacji, gdy merytoryczna polemika jest podejmowana na innym polu dialogu, niż być powinna.
Zarzuty procesowe skargi kasacyjnej nie wskazują, które przepisy procedury sądowoadministracyjnej naruszył Sąd pierwszej instancji przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Także lektura uzasadnienia skargi kasacyjnej nie pozwala na zrekonstruowanie zarzutów. Skarżący polemizuje w nim z ustaleniami organów orzekających w sprawie. Zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zasadniczo przedstawia przebieg postępowania administracyjnego z ze swoimi uwagami odnoszącymi się do działań organów.
Dlatego zarzuty z pkt I ppkt. 3-6 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nieskuteczne. Co skutkuje tym, że za podstawę rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny przyjął ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji.
W pkt II ppkt 1 petitum skargi kasacyjne Skarżący zarzucił naruszenie § 10 ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz"U, 2018, poz. 82, dalej określanego jako rozporządzenia RM ) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, czego skutkiem było przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych jako niekwestionowanych co do możliwości osiągnięcia plonów w ilości 98.108 kg, podczas gdy skarżący przedstawił faktury na sprzedaż plonu w wysokości 176.199 kg a tymczasem przyznanie wsparcia finansowego w wysokości nieodpowiadającej rzeczywistemu stanowi rzeczy, pomimo istnienia przesłanek do przyznania wsparcia w wyższej kwocie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zawarto żadnej argumentacji wspierającej ten zarzut.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego umknęło uwadze autorowi skargi kasacyjnej, że w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) nie można kwestionować ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie przez wojewódzki sąd administracyjny za podstawę orzeczenia. To bowiem strona może czynić wyłącznie przy pomocy zarzutów procesowych. Stosowanie prawa materialnego ma charakter wtórny w stosunku do ustaleń faktycznych. Natomiast zarzuty naruszenia przepisów procesowych okazały się niezasadne i nieskuteczne.
W konsekwencji powyższy zarzut, jako wadliwie skonstruowany, należało uznać za nieskuteczny.
W pkt. II ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej Skarżący zarzucił naruszenie § 4 ust. 4 pkt 1-6 rozporządzenia RM poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w powiadomieniu należy podać ilość posiadanego towaru na dzień jego złożenia, podczas gdy z przepisów w/w rozporządzenia nie wynika taki obowiązek a przy tym deklarowana 18.000 kg była w posiadaniu skarżącego, została dostarczona i brak jest przesłanek do stwierdzenia następczo, że dostawa na tę wartość była nieuzasadniona. Przy tym nie przedstawił własnego rozumienia kwestionowanej regulacji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ograniczył się do stwierdzenia, że przepisy rozporządzenia 2017/1165 nie przewidują takiego warunku.
Z brzmienia § 10 ust 1 rozporządzenia RM wynika obowiązek organu wraz z wydaniem decyzji o udzieleniu wsparcia, określenia jego wysokości jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej dla danego rodzaju produktu objętego operacją w załączniku II do rozporządzenia 2017/1165, z uwzględnieniem redukcji w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2017/1165.
Z kolei z treści § 10 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/1165 wynika, że do wniosków o płatność dołącza się dokumentację dodatkową uzasadniającą kwotę pomocy finansowej, której dotyczy wniosek, i pisemne oświadczenie, że w odniesieniu do operacji kwalifikujących się do otrzymania pomocy finansowej przyznawanej na podstawie niniejszego rozporządzenia, wnioskodawca nie otrzymał i nie otrzyma żadnego podwójnego finansowania unijnego lub krajowego ani odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej.
Wreszcie w myśl § 4 ust. 3 i ust. 4 pkt 1-6 rozporządzenia RM podmiot zamierzający ubiegać się o wsparcie składa powiadomienie o zamiarze dokonania operacji nie później niż 7 dni przed planowanym dniem przeprowadzenia tej operacji. Powiadomienie zawiera m.in. informacje o ilości produktów objętych planowaną operacją, informację czy produkty objęte planowaną operacją będą przeznaczone na bezpłatną dystrybucję, czy na inne cele, datę planowanego przeprowadzenia operacji
Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że operacją mogły być objęte jedynie te jabłka, które posiadał i mógł nimi dysponować Skarżący w dacie złożenia powiadomienia a jednocześnie pochodziły wyłącznie z jego sadu. Dokumenty odzwierciedlające sprzedaż dokonaną przed datą powiadomienia nie mogły być zatem wzięte pod uwagę.
Także przy obliczaniu ilości jabłek należało wziąć pod uwagę procent gospodarstwa, na którym wystąpiła szkoda. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że Skarżący w pisemny oświadczeniu podpisał protokół nr 936/2017 potwierdził, że na skutek wystąpienia w 2017 r. wiosennych przymrozków poniósł straty w wysokości 67,16%, za co otrzymał pomoc finansową. Co istotne, składając wniosek o przyznanie dofinasowania, oświadczyła że znane są mu zasady przyznawania pomocy i znajomość zasad w mechanizmie wsparcia, a więc i to, że składając powiadomienia o przekazaniu owoców, powinien przy tym uwzględnić straty wynikające z działań czynników atmosferycznych. Tego jednakże nie uczynił. Zasadnie zatem przy obliczaniu ilości jabłek przeznaczonych do operacji uwzględniono straty wywołane przymrozkami.
Wobec powyższego drugi z zarzutów naruszenia prawa materialnego należało uznać za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI