I GSK 709/19

I GSK 709/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Izabella Janson /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I SA/Bd 877/18 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2018-12-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 121
art. 24 ust. 2, art. 28, art. 30
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 877/18 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 września 2018 r., nr 560000/71/2018-RED-17-D.PU w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 877/18 w ten sposób, że w sentencji wyroku w miejscu numeru zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 września 2018 r., zamiast numeru "560000/71/2016-RED-23-PU" wpisuje prawidłowo numer "560000/71/2018-RED-17-D.PU"; 2. oddala skargę kasacyjną; 3. zasądza od M. B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 grudnia 2019r., sygn. akt I SA/Bd 877/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. B. (dalej też: "strona", "skarżąca") na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej też: "ZUS") z 13 września 2018r., nr 560000/71/2016-RED-23-PU w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Oświadczyła również, iż zrzeka się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżone decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem przepisów postępowania przez organ w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
i. art.7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 140 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, w tym w szczególności brak rozpoznania jej istoty zawartej w podstawowym wniosku strony, jakim było żądanie ustalenia istnienia zobowiązań m.in. z tytułu składek na ubezpieczenie pracowników w części finansowanej przez pracowników (dalej także: składek lub zobowiązań), a w konsekwencji brak ustalenia, czy istnieje przedmiot postępowania, którego wszczęcia odmówiono,
ii. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie istnienia zobowiązań z tytułu składek i ich wysokości, a w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a., podczas gdy zaistniały w sprawie przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.,
iii. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. art. 61 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skoro zobowiązania z tytułu składek w części finansowanej przez pracowników nie podlegają umorzeniu, uzasadnione jest wydanie decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia bez uprzedniego ustalenia, czy zobowiązanie w ogóle istnieje, a jeśli tak, to w jakiej wysokości
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 30 w zw. z art. 28 u.s.u.s. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż niedopuszczalność umorzenia zobowiązań z tytułu składek w części opłacanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek zwalnia organ od obowiązku ustalenia, czy te zobowiązania istnieją, a w konsekwencji:
b) art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p") poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia,
c) art. 24 ust 4 i 5 u.s.u.s. z uwzględnieniem prokonstytucyjnej wykładni art. 24 ust 5 w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013r., sygn. akt: SK 40/12 poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niezastosowanie jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia, co doprowadziło do wydania zaskarżonego wyroku, a tym samym utrzymania w obrocie prawnym nie poddającej się kontroli sądowej decyzji wydanej bez uprzedniego rozpatrzenia, czy istnieje przedmiot postępowania, a w dalszej konsekwencji czy zaistniała podstawa prawna do jej wydania
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnić należy, że skargę kasacyjną, pomimo wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie, rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Nastąpiło to na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842, dalej: "ustawa COVID") oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA. Sąd kasacyjny w obecnym składzie podzielił bowiem stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020r., sygn. akt II OPS 6/19 i II OPS 1/20 (te oraz niżej wskazane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń, na stronie: nsa.gov.pl.), zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie istnieją takie okoliczności, które w stanie pandemii oraz w okresie jednego roku po jego zakończeniu nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że zgodnie art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które z uwagi na ich komplementarny charakter można i należy rozpatrzeć łącznie wynika, że spór w sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji ZUS z 13 września 2018r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie za pracowników w części finansowanej przez pracowników za okres od marca 2001r. do września 2004r., stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem.
Przypomnieć należy, że pismem z 26 sierpnia 2016r. M. B. zwróciła się o umorzenie należności z tytułu składek.
Rozpatrując złożony wniosek decyzją z 19 września 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2001r. do września 2004r., Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia 2001 r. do września 2004 r. za pracowników w części finansowanej przez płatnika.
W wyniku złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z 24 października 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie ZUS z 24 października 2016r. o utrzymaniu w mocy decyzji w przedmiocie złożonego wniosku zostało wskutek wniesionej skargi uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 21 lutego 2017r., sygn. akt I SA/Bd 863/16. Skargę kasacyjną od ww. wyroku, złożoną przez organ, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z 19 kwietnia 2018r., sygn. akt I GSK 1687/18.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z 13 września 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 19 września 2016r. w zakresie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez pracowników za okres od marca 2001r. do września 2004r. z wyłączeniem odsetek od należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez pracowników (pkt 1 sentencji). Jednocześnie organ uchylił ww. decyzję w części dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez pracodawcę i w tym zakresie umorzył postępowanie, z uwagi na rozstrzygnięcie tej kwestii w decyzji z 28 października 2016r. (pkt 2 sentencji). Ponadto Zakład umorzył postępowanie w zakresie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez pracowników za okres od marca 2001r. do września 2004r. z uwagi na rozstrzygnięcie tej kwestii w decyzji z 28 października 2016r. (pkt 3 sentencji).
W uzasadnieniu wskazano, że wniosek skarżącej o umorzenie dotyczył wszystkich należności z tytułu składek, którymi są również odsetki należne od składek nieopłaconych. Wskazano, że w decyzji o odmowie wszczęcia postępowania z 19 września 2016r. zawarte zostały dwa punkty. Jeden dotyczył odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 30 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s.")., drugi natomiast - na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. W pierwszym punkcie zawarte były tylko składki finansowane przez ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek bez należnych odsetek. W drugim punkcie - odmowa wszczęcia postępowania dotyczyła należności z tytułu składek nie będących płatnikami tych składek sfinansowanych przez płatnika, przy czym podstawą takiego rozstrzygnięcia był przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Zdaniem Zakładu w zaskarżonej decyzji w sposób dokładny określono rodzaj składek oraz należności, które nie mogły podlegać merytorycznemu rozpoznaniu i w sposób prawidłowy zastosowano treść art. 61a k.p.a. Organ dodał przy tym, że decyzją z 28 października 2016r. Zakład rozpoznał merytorycznie wniosek strony z 26 sierpnia 2016r. i odmówił umorzenia odsetek od należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez pracowników za okres od marca 2001r. do września 2004r., a także odmówił umorzenia należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez pracodawcę za okres od marca 2001r. do września 2004r. Wskutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ decyzją z 16 stycznia 2017r. utrzymał w mocy decyzję z 28 października 2016r. To rozstrzygnięcie zostało wskutek złożonej przez stronę skargi wyrokiem z 25 kwietnia 2017r., sygn. akt I SA/Bd 235/16 uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, a skarga kasacyjna od tego wyroku oddalona wyrokiem NSA z 11 marca 2020r., sygn. akt I GSK 175/18.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29 u.s.u.s., które stanowią podstawę do umarzania należności z tytułu składek, rozkładania ich na raty i odraczania terminu ich płatności. Przy czym należy wyjaśnić, że przepisy u.s.u.s. rozróżniają pojęcie "należności z tytułu składek" od pojęcia "składek". Przepis art. 24 ust. 2 u.s.u.s. stanowi, że składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Mając, więc na względzie treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s. uznać należy, że art. 28 ust. 1 u.s.u.s. dopuszcza umarzanie w całości lub w części wszystkich "należności z tytułu składek", tj. składek, odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Co do zasady, wymienione należności mogą być umarzane w całości lub w części, o ile spełnione będą warunki określone w ustawie i o ile nie zachodzi wyłączenie możliwości umorzenia objęte art. 30 u.s.u.s. Wyjątek od zasady dopuszczalności umarzania "należności z tytułu składek" objęty art. 30 u.s.u.s. jest ściśle określony; umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, że w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Innymi słowy, nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej w tej części. Przedstawione stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 25 października 2012r., sygn. akt II GSK 1520/11 (Lex nr 1404591) podnosząc, że wprowadzony przez ustawodawcę w art. 30 u.s.u.s. zwrot "nie stosuje się", należy interpretować w sposób ścisły, tj. że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia, opartego na art. 28 u.s.u.s. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może skutecznie ubiegać się o umorzenie składek ujętych na jego koncie w części nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne pracowników finansowanych przez nich samych.
Taką też interpretację art. 30 u.s.u.s. zaprezentował w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji.
Ponieważ nie można było rozpoznać w powyższym zakresie wniosku skarżącej wszczynającego postępowanie o umorzenie należności - wobec tego organ zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek finansowanych przez osobę ubezpieczoną niebędącą płatnikiem oraz składek za zatrudnionych pracowników, z uwagi na brak przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s.
W myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Jak z powyższego wynika, regulacja ta obejmuje jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Innymi słowy, sformułowanie użyte w treści powyższego przepisu odnosi się wyłącznie do należności z tytułu składek ciążących na stronie skarżącej, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, a zatem należności składkowych "ubezpieczonych", czyli ich własnych obciążeń z tego tytułu.
Przedstawiona interpretacja art. 28 ust. 3a u.s.u.s. znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym, które przyjęło, że przewidziana w tym przepisie możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy tylko zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 października 2006r., sygn. akt III UK 84/06, publ. OSNP 2007, Nr 19-20, poz. 287; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2008r., sygn. akt II GSK 451/07).
Należy zauważyć, że taką wykładnię powyższego przepisu przeprowadził organ w zaskarżonej decyzji, co zostało zaakceptowane przez Sąd w wyroku objętym niniejszą kontrolą instancyjną.
Tym samym, art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie pozwalał na rozpoznanie merytoryczne wniosku skarżącej kasacyjnie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników i finansowanych przez płatnika tych składek oraz odsetek za zwłokę finansowanych przez płatnika składek należnych od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników, na podstawie tego przepisu, gdyż dotyczy on wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne "ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia". Ponadto organ w zaskarżonej decyzji nie orzekał w kwestii umorzenia odsetek za zwłokę od składek finansowanych przez pracowników oraz w kwestii umorzenia należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika za pracowników, gdyż rozstrzygnięcia w tym zakresie zawiera decyzja z 28 października 2016r.
Wobec powyższego organ zobligowany był do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania we wnioskowanym zakresie w oparciu art. 61a § 1 k.p.a. W konsekwencji brak było podstaw prawnych, aby w odniesieniu do składek na ubezpieczenie za pracowników w części finansowanej przez pracowników organ badał, czy uległy one przedawnieniu i w przypadku stwierdzenia ich wygaśnięcia, umorzył postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.
Bezzasadny jest też podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 24 ust. 4 i 5 u.s.u.s. i pomięcia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12, czy zarzut naruszenia art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 O.p., bowiem wskazanych przepisów organ nie stosował.
Wskazać należy, że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ustrojowym, określającym podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez Sądy administracyjne. Stanowi on, że Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wykazując naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. strona może wywodzić, że Sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada (ocenia) legalność zaskarżonego aktu w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno-proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a wykładnia prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 5-6, s. 267 i n.). Sąd może naruszyć powołane przepisy ustrojowe tylko wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli - przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności. W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał takiej kontroli, albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia powyższych przepisów ustrojowych.
W realiach sprawy całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. Wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianych unormowań, gdyż rozstrzygnięcie finalnie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej.
W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi Sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., również przepis art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez Sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez Sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tych przepisów powoływanych odrębnie, jak i wspólnie jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów.
Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oznacza przede wszystkim, że Sąd dokonujący kontroli legalności zaskarżonego aktu nie stwierdził żadnej kwalifikowanej wady skutkującej sankcją nieważności oraz że nie wystąpiło takie naruszenie przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd zasadnie uznał, że organ ustalił wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. Tym samym za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia art. 104 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 140 oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, w tym w szczególności brak rozpoznania jej istoty zawartej w podstawowym wniosku strony, a w konsekwencji brak ustalenia, czy istnieje przedmiot postępowania, którego wszczęcia odmówiono.
W ocenie składu orzekającego Sąd I instancji nie naruszył tych przepisów, albowiem skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, orzekając w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo, nie dopatrując się naruszenia przez organy prawa procesowego i materialnego w tej sprawie w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Przedstawione wyżej rozważania pozwalają przyjąć, iż w realiach tej sprawy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz procesowego należało uznać za nieusprawiedliwione.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 240 zł, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r.,poz. 265).