I GSK 708/20

I GSK 708/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra
Grzegorz Dudar
Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 836/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-10-25
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 174, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 23
art. 7 ust. 3, art. 37 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 42 ust. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 836/19 w sprawie ze skargi P. w P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 7 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. w P. na rzecz Ministra Finansów 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z 25 października 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 836/19 oddalił skargę P. w P. (dalej: skarżący, Stowarzyszenie lub P.) na postanowienie Ministra Finansów (dalej: organ) z dnia 7 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie, w której zaskarżyło orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. nr 80 poz. 526 ze zm.; dalej: u.d.j.s.t.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi P. na postanowienie Ministra Finansów i jednoczesnym uznaniu, że postępowanie zakończone decyzją Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2018 roku w sprawie o znaku: [...] nie dotyczyło interesu prawnego i obowiązku P., podczas gdy P. przysługiwał przymiot strony w toku postępowania o znaku sprawy: [...];
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi P. na postanowienie Ministra Finansów i jednoczesnym niezasadnym uznaniu przez Ministra Finansów, iż P. zgłasza swój udział w sprawie przed Ministrem Finansów o znaku sprawy: [...] na podstawie art. 31 k.p.a., podczas gdy P. przysługiwał przymiot strony w toku przedmiotowego postępowania;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., polegającym na nieuzasadnionym oddaleniu skargi P. na postanowienie Ministra Finansów i jednoczesnym zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów na rzecz dowolnej ich oceny polegającym na pominięciu wszechstronnej oceny złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lutego 2019 roku oraz w piśmie z dnia [...] lutego 2019 roku, tj.:
- pisma Starosty G. z dnia 22 stycznia 2019 roku, na okoliczność stwierdzającą, iż postępowanie wszczęte przez Starostę G. jest bezpośrednią konsekwencją prowadzonego postępowania przez Ministra Finansów o znaku sprawy: [...];
- interpretacji orzeczenia P.1 w K. z dnia [...] lutego 2019 roku, na okoliczność istnienia niepełnosprawności sprzężonej u wychowanka O. (dalej: O.) A. oraz sposobu interpretacji orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego;
- opinii pedagogicznych oraz pedagogiczno-psychologicznych dotyczących dzieci, których orzeczenia zostały zakwestionowane, na okoliczność specyfiki schorzeń wychowanków O.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Finansów z 5 lutego 2019 r. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono też o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.
Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W kontekście powyższych uwag, na rozpoznanie nie zasługiwały zarzuty naruszenia przepisów postępowania wyartykułowane w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej z uwagi na brak ich merytorycznego uzasadnienia oraz – co jest tego konsekwencją – brak jakiejkolwiek próby wykazania istotności wpływu zarzucanego naruszenia na wynik rozstrzygnięcia.
W ramach uzasadnienia zarzutu z pkt 2 autor skargi kasacyjnej w sześciu zdaniach wyraża jedynie swoje krytyczne stanowisko w odniesieniu do uznania zastosowania w sprawie art. 31 k.p.a. oraz swoje niezrozumienie w tym przedmiocie. To zaś – w kontekście przedstawionych wcześniej wymogów dla skargi kasacyjnej – oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać oceny merytorycznej tego zarzutu.
Z uwagi na wskazane wyżej braki uzasadnienia niemożliwe było także rozpoznanie zarzutu z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Poza tym w tym przypadku dodatkowo stwierdzono także, że w uzasadnieniu tego zarzutu, bez przywołania jakichkolwiek przepisów prawa, mowa jest o braku ustosunkowania się zarówno przez WSA, jak i organ do wniosków dowodowych, podczas gdy w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej nie wskazano przepisów dotyczących tej kwestii.
W ramach zarzutu zawartego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej jej autor, kwestionując stanowisko Sądu I instancji, a jednocześnie wykazując słuszność uznania ją w myśl art. 28 k.p.a. za stronę postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty subwencji przez jednostkę samorządu terytorialnego (j.s.t.) powołuje, że: - Stowarzyszenie korzysta ze środków pieniężnych przekazanych j.s.t.; - realizuje zadania j.s.t. w zakresie oświaty, wykonując w ten sposób prawa i obowiązki tej jednostki. Skarżący kasacyjnie wywodzi przy tym, że decyzja Ministra Finansów zobowiązująca j.s.t. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty subwencji wywołuje skutki prawne i finansowe w stosunku do Stowarzyszenia, a przez to wpływa na jego sytuację. Zaświadczać ma o tym treść zawiadomienia Starosty G. o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu pobranej nienależnie dotacji, adresowanego do Stowarzyszenia, "które jest skutkiem wydania przez Ministra Finansów decyzji z dnia 19 listopada 2019 roku w przedmiocie zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014" (s. 6 skargi kasacyjnej).
Zarzut jest nieusprawiedliwiony.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie różnie rozumiane było pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym (szerzej zob. np.: A. Wróbel w: Jaśkowska M., Wilbrandt-Gotowicz M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2024; komentarz do art. 28 k.p.a.). Część jej przedstawicieli opowiadało się za obiektywnym rozumieniem pojęcia strony (stroną jest ten, kto wywodzi swój interes prawny z konkretnego przepisu prawa), inni zaś - za subiektywnym rozumieniem tego pojęcia (stroną jest każdy, kto twierdzi wobec organu administracyjnego, że postępowanie administracji dotyczy jego interesu prawnego albo kto żąda czynności organu, powołując się na istniejący, zdaniem jego, interes prawny lub obowiązek).
NSA w składzie niniejszym opowiada się za przyjęciem obiektywnej definicji strony. Oznacza to, że pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (v. uchwała NSA z 30 czerwca 2022 r., I OPS 1/22). "Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym. Interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu." (P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el. 2024). Interes prawny jest indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (J. Borkowski, Komentarz, 1996, s. 194).
W rozpoznawanej sprawie decyzja w przedmiocie zwrotu przez j.s.t. nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej nie wpływała na status materialnoprawny Stowarzyszenia, o czym świadczą następujące względy.
Po pierwsze, subwencja ogólna (w tym jej część oświatowa) jest jednym ze źródeł dochodów j.s.t. (art. 167 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 u.d.j.s.t.). Zasady ustalania subwencji ogólnej (jej poszczególnych części) określają przepisy u.d.j.s.t. Istotne jest przy tym, że subwencja jest transferem środków pieniężnych z budżetu państwa, które nie ma skonkretyzowanego przeznaczenia (celu). Ów brak skonkretyzowanego przeznaczenia należy rozumieć w ten sposób, że środki uzyskane z tytułu subwencji ogólnej (niezależnie od tego o jakiej części tej subwencji mowa, a zatem i w zakresie części oświatowej subwencji ogólnej) mają być przeznaczone na zadania realizowane przez daną jednostkę samorządu terytorialnego, niezależnie od tego jakiego rodzaju są to zadania tej j.s.t. (a zatem i wydatki z tym związane). Świadczy o tym jednoznacznie art. 7 ust. 3 u.d.j.s.t., zgodnie z którym o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. To, zaś oznacza, że brak jest powiązania prawnofinansowego pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez daną j.s.t. a udzielanymi z budżetu j.s.t. dotacjami na zadania oświatowe realizowanymi przez podmioty inne niż jednostki organizacyjne j.s.t.
Nie ma zatem na gruncie prawnym uzasadnienia pogląd, że podmiot uzyskujący dotację oświatową otrzymuje ją ze środków stanowiących subwencję. Takie stanowisko jest nieuzasadnione także w kontekście ogólnej zasady prowadzenia publicznej gospodarki finansowej jaką jest zasada niefunduszowania. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o finansach publicznych (dalej: u.f.p.), w brzmieniu niezmienionym od jej wejścia w życie (tj. od 1 stycznia 2010 r.), środki publiczne pochodzące z poszczególnych tytułów nie mogą być przeznaczane na finansowanie imiennie wymienionych wydatków, chyba że odrębna ustawa stanowi inaczej. Ustawa wprawdzie wprowadza wyjątki w tym zakresie (art. 42 ust. 3 i 4 u.f.p.), ale nie dotyczą one środków subwencyjnych. I jak wcześniej wskazano, odstępstwa od zasady niefunduszowania nie przewiduje także u.d.j.s.t., a wręcz potwierdza tą regułę wyżej już przytaczany przepis art. 7 ust. 3 u.d.j.s.t.
Po drugie, bezprzedmiotowe jest wywodzenie istnienia interesu prawnego z faktu wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji przez skarżącą kasacyjnie, które miało być skutkiem wydania wobec j.s.t. decyzji w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, ponieważ subwencja ogólna dla j.s.t. oraz dotacja oświatowa z budżetu j.s.t. są odrębnymi instytucjami prawnymi. Subwencja ogólna (jej poszczególne części) stanowi – jak to wynika z wcześniejszych ustaleń – dofinansowanie działalności j.s.t. jako takiej, a jej należna kwota obliczana jest wedle określonych zobiektywizowanych kryteriów. W postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu przez daną j.s.t. subwencji na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. dokonuje się obliczenia różnicy pomiędzy kwotą ustaloną i wypłaconą j.s.t. a kwotą należną (wg obliczeń dokonanych zgodnie z obowiązującymi regulacjami, na podstawie danych z systemu informacji oświatowej). Legitymację materialnoprawną w takiej sprawie ma wyłącznie j.s.t., jako że wyłącznie ona jest uprawniona do uzyskiwania m.in. części oświatowej subwencji ogólnej (art. 34 ust. 1 pkt 1 u.d.j.s.t.) i niezwiązanego (w sensie: niezdeterminowanego prawnie) dysponowania uzyskaną kwotą oraz to wyłącznie j.s.t. jest zobligowana do zwrotu środków pobranych nienależnie z tytułu subwencji (art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.).
To, że ewentualnie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji kierowanym do skarżącej kasacyjnie przywołano okoliczność wydania przez Ministra Finansów decyzji o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej może jedynie hipotetycznie być rozpoznawana z punktu widzenia istnienia po stronie Stowarzyszenia interesu faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Bowiem, jak zaznaczono, dotacja jest odrębną od subwencji instytucją prawnofinansową, której istota sprowadza się – w przeciwieństwie do subwencji uzyskiwanej przez j.s.t. – do finansowania lub dofinansowania skonkretyzowanych zadań/działań (a nie do finansowania/dofinansowania działalności jako takiej danego podmiotu). Ta zaś cecha skutkuje podleganiu szczególnym zasadom rozliczania środków dotacyjnych.
Wobec wskazanej odrębności instytucji subwencji oraz dotacji, sprawy zwrotu nienależnej subwencji przez j.s.t. oraz zwrotu dotacji celowej przez organ prowadzący szkołę są także sprawami odrębnymi prawnie, prowadzonymi przez inne organy i na innej podstawie prawnej. W kontekście wskazanego na początku rozumienia interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. dodatkowego zaznaczenia także wymaga, że ewentualny obowiązek zwrotu dotacji oświatowej nie aktualizuje się wskutek prowadzonego wobec j.s.t. postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnej kwoty subwencji.
Dotychczasowe ustalenia determinują uznanie jako niezasadnych zarzutów naruszenia art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis art. 151 p.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. WSA nie naruszył zatem art. 151 p.p.s.a. oddalając skargę, ani art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tym samym nie mogło dojść do naruszenia 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O zasądzeniu kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).